ABD Başkanı Donald Trump‘ın, faiz indirimlerinin kapsamını sınırlayabilecek enflasyonist bir hamle olan çelik ve alüminyum da dahil olmak üzere daha fazla gümrük vergisinin yakın olduğu uyarısında bulunmasının ardından Pazartesi günü Asya borsaları durgunlaştı ve dolar yükseldi.
Air Force One’da gazetecilere konuşan Trump, Pazartesi günü ABD’ye ithal edilen tüm çelik ve alüminyum için %25 gümrük vergisi açıklayacağını ve Salı ya da Çarşamba günü de diğer karşılıklı gümrük vergilerini açıklayacağını söyledi.
Bu açıklamalar, Almanya Başbakanı Olaf Scholz’un ABD’nin Avrupa mallarına gümrük vergisi getirmesi halinde Avrupa Birliği’nin “bir saat içinde” karşılık vermeye hazır olduğunu söylemesinin hemen ardından geldi ve ticaret savaşının tırmanma riskini vurguladı.
Çin’in bazı ABD ihracat ürünlerine uyguladığı misilleme gümrük vergilerinin Pazartesi günü yürürlüğe girmesi beklenirken, Pekin ve Washington arasında henüz bir ilerleme kaydedilmedi.
Franklin Templeton Enstitüsü Başkanı Stephen Dover, “Bunlar Başkan Trump için stratejik bir müzakere aracı ya da uzun süreli bir ticaret savaşının başlangıcı olabilir” dedi ve ekledi:
“ABD’nin ithalatının neredeyse yarısı yerli şirketler için girdi olarak kullanılıyor, yani işletmeler ya daha yüksek maliyetleri tüketicilere yansıtmak, daha düşük marjları absorbe etmek ya da tedarik zincirlerini tamamen ayarlamak zorunda kalacaklar.”
Analistler, Trump’ın hedef aldığı ülkelerin para birimlerinin, vergileri kısmen telafi etmek ve ihracatlarını rekabetçi tutmak için dolar karşısında düşme eğiliminde olacağını varsayıyor.
Asya borsaları dışında Fed üzerinde de baskı yaratabilir
Tarifeler Asya borsaları üzerinde baskı yapmak dışında aynı zamanda ABD enflasyonu üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabilir ve Fed‘in politikayı gevşetme alanını daha da sınırlayabilir.
Cuma günü açıklanan iyimser istihdam raporunun ardından piyasalar bu yıl beklenen faiz indirimlerini 42 baz puandan 36 baz puana indirmişti.
Fed Başkanı Jerome Powell’ın Salı ve Çarşamba günü Temsilciler Meclisi’nde ifade vermesi bekleniyor ve gümrük tarifelerinin politika üzerindeki etkisinin önemli bir konu olacağı kesin.
Powell’ın Çarşamba günü vereceği ifade, firmaların vergi beklentisiyle fiyatları artırdığına dair anekdot niteliğindeki kanıtlar göz önüne alındığında erken baskıya işaret edebilecek Ocak ayı tüketici fiyat verilerini de takip edecek.
Cuma günü tüketicilerle yapılan bir anket, önümüzdeki yıl için enflasyon beklentilerinde keskin bir artış olduğunu, ancak uzun vadeli görünümün daha istikrarlı olduğunu gösterdi.
Dolar yükselişte
Yatırımcılar doları yükselterek tepki verdi ve endeks 108,38’de sabitlendi. Euro %0,2 düşüşle 1,0305$’a gerilerken, ticarete konu olan Avustralya doları %0,3 düşüşle 0,6253$’a geriledi.
Dolar, yen karşısında %0,4 değer kazanarak 152,02 seviyesine yükseldi ve Japonya Merkez Bankası’nın önümüzdeki birkaç ay içinde faiz oranlarını artıracağı spekülasyonuyla son dönemde kaybettiği zeminin bir kısmını geri kazandı.
Asya borsalarında ise temkinli bir hava hakim. MSCI’nın Japonya dışındaki Asya-Pasifik hisselerinin en geniş endeksi %0,1 gerilerken, Japonya’nın Nikkei endeksi yatay seyretti. Güney Kore’nin Kospi ana endeksi çelik üreticilerindeki kayıpların öncülüğünde %0,2 düştü.
Asya borsalarının bir diğer ayağı olan Çin’in mavi çipleri endeksi, tüketici enflasyonunun Ocak ayında son beş ayın en hızlı seviyesine ulaştığını gösteren verilerle deflasyon endişelerinin yatışmasıyla çok az değişti.
EUROSTOXX 50 vadeli işlemleri FTSE vadeli işlemleri gibi %0,2 artarken, DAX vadeli işlemleri %0,1 yükseldi.
Wall Street vadeli işlemleri düşük başladı ancak yatırımcıların bir başka yoğun kazanç haftasına bakmasıyla kısa sürede yükseldi. S&P 500 vadeli işlemleri %0,2 yükselirken, Nasdaq vadeli işlemleri %0,3 artış gösterdi.
Hisse senetleri geçen hafta bazı karışık kazanç rakamlarıyla sarsıldı, ancak genel hisse başına kazanç büyümesi %12’de ve %8’lik ilk beklentilerin üzerinde seyrediyor.
Goldman Sachs analistleri, “Tarifeler, 2025 EPS tahminlerimiz için önemli bir aşağı yönlü risktir” uyarısında bulunarak, ABD’nin efektif tarife oranının muhtemelen yüzde beş puan artarak hisse başına kazançları %1 ila %2 düşüreceğini tahmin etti.
Goldman paylaştığı bir notta, “Artan politika belirsizliği, hisse senedi risk primini yükselttiği ve gerçeğe uygun değer üzerinde aşağı yönlü baskı anlamına geldiği için değerleme açısından aşağı yönlü risk teşkil ediyor” ifadelerine yer verdi.
Enflasyonun yeniden canlanma riski Hazine tahvillerini de vurdu ve 10 yıllık tahvillerin getirisi geçen haftanın en düşük seviyesi olan %4,400’den %4,495’e yükseldi.
Doların gücü ve yüksek getiriler, kısmen Trump’ın metale gümrük vergisi uygulayabileceği söylentilerinin de yardımıyla altın fiyatlarının ons başına 2.886 $ ile rekor seviyelere ulaşmasını engellemedi.
Bu durum, yeni vergilerden kaçınmak için ABD’ye gönderilmek üzere Londra’da fiziki altın talebinin artmasına yol açtı ve Comex vadeli işlemlerini satın almak için LME altın vadeli işlemlerinin satılmasıyla yansıtıldı.
Metal Pazartesi günü %0,3 artışla ons başına 2.869 dolar oldu.
Petrol fiyatları, ticaret savaşının küresel ekonomik büyümeye ve dolayısıyla enerji talebine zarar vereceği endişeleri nedeniyle çok iyi durumda değil.
Yine de, piyasa üç haftalık kayıpların ardından bir sıçrama bekliyordu ve Brent 42 sent artışla 75,08 dolara yükselirken, ABD ham petrolü 39 sent artışla varil başına 71,39 dolara yükseldi.
