ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’den yapılan ithalata yönelik yeni gümrük vergisi tehditleri, Asya borsaları üzerinde sert bir satış baskısı yarattı.
Pazartesi günkü işlemlerde, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında ticaret savaşının yeniden tırmanacağı endişeleriyle Asya borsalarında başlıca endeksler güne önemli kayıplarla başladı.
Trump’ın tehdidi, Pekin’in elektronik cihazlar ve yarı iletkenlerin üretiminde hayati öneme sahip olan nadir toprak elementleri üzerindeki ihracat kontrolünü sıkılaştırma hamlesinin ardından geldi.
İki taraf arasında yaz aylarında ticaret görüşmelerinde ilerleme kaydedilmiş olsa da, ABD’nin Eylül sonunda Çin’i hedef alan yeni ihracat kontrolleri getirmesiyle gerilim yeniden yükselmişti.
Ticaret Savaşının Asya Borsaları Üzerindeki Etkisi
Yeni ticaret gerilimi, Asya borsalarında hızla fiyatlandı. Hong Kong’un Hang Seng endeksi yüzde 2,4, Çin’in Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,6 ve Güney Kore’nin KOSPI endeksi yüzde 1,5 oranında değer kaybetti. Küresel teknoloji tedarik zincirinde kritik bir rol oynayan Tayvan’ın TAIEX endeksi ise yüzde 2,3 geriledi.
Avustralya’nın S&P/ASX 200 endeksi yüzde 0,5’lik bir düşüş yaşadı. Günün ilerleyen saatlerinde endekslerdeki kayıpların bir miktar azaldığı gözlendi. Tokyo borsası ise resmi tatil nedeniyle Pazartesi günü kapalıydı.
Cuma günü Trump’ın açıklamaları, ABD borsalarında da sert satışlara neden olmuştu. S&P 500 ve Nasdaq Nisan ayından bu yana en kötü günlerini yaşarken, Dow Jones endeksi de Mayıs ayından bu yana en keskin düşüşünü kaydetmişti.
Washington ve Pekin Hattında Karşılıklı Açıklamalar
Trump, Cuma günü yaptığı açıklamada, 1 Kasım’dan itibaren Çin mallarına ek yüzde 100 gümrük vergisi uygulayacağını söyleyerek ticaret savaşı ihtimalini yeniden alevlendirmişti. Yeni vergiler, Çin’den yapılan ithalat üzerindeki toplam gümrük vergisini yaklaşık yüzde 130’a çıkararak fiili bir ticaret ambargosu anlamına geliyor.
Pekin yönetimi ise Pazar günü yaptığı açıklamada, Trump’ın tehdidini yerine getirmesi halinde karşı önlemler alacağını duyurdu. Çin Ticaret Bakanlığı, bir ticaret savaşından “korkmadıklarını” ancak sorunları çözmek için müzakere çağrısında bulunduklarını belirtti. Bakanlık, nadir toprak elementlerine ilişkin yeni kuralları “meşru bir adım” olarak savundu ve son gerilimden Washington’u sorumlu tuttu.
Ancak hafta sonunda Trump yönetiminden tansiyonu düşüren açıklamalar geldi. Trump, Trust Social’da yaptığı bir paylaşımda, ABD’nin “Çin’e zarar vermek değil, yardım etmek istediğini” ve “her şeyin yoluna gireceğini” söyledi.
Trump’ın Pazar akşamı yaptığı bu yorumların ardından ABD hisse senedi vadeli işlemleri Pazar gecesi yükselişe geçti. Dow vadeli işlemleri yüzde 0,87, S&P 500 vadeli işlemleri yüzde 1,33 ve Nasdaq vadeli işlemleri yüzde 1,86 artış gösterdi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise Pekin’in agresif bir yanıt vermesi halinde ABD’nin “çok daha fazla kozu” olduğunu vurgularken, Çin’e “mantığın yolunu seçmesi” çağrısında bulundu.
