Asya borsaları, yatırımcıların Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail’in İran ekseninde yürüttüğü savaşın daha geniş bir coğrafyaya yayılabileceği yönündeki endişeleriyle pazartesi gününe belirgin kayıplarla başladı.
Özellikle Japonya Merkez Bankası yetkililerinin önümüzdeki aylarda faiz oranlarının artabileceği yönünde verdiği sinyallerin ardından Tokyo pay piyasaları düşüşlere öncülük etti. Bölgesel piyasalar, teknoloji hisselerindeki kar satışlarının ve yapay zeka sektörüne dair artan tedirginliklerin etkisiyle Wall Street’in cuma günkü zayıf kapanışından olumsuz etkilendi.
S&P 500 endeksi vadeli işlemleri erken saatlerde hafif bir gerileme kaydederken, Asya borsaları yatırımcıları ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakerelerin olumlu ilerlediğini açıklamasının ardından sadece sınırlı bir rahatlama yaşadı.
BOJ’un faiz sinyalleri Asya borsaları üzerinde baskı yaratıyor
Japonya’da gösterge niteliğindeki Nikkei 225 ve TOPIX endeksleri, yüzde 3’ün üzerinde değer kaybederek Asya borsaları arasında en kötü performansı sergileyen pazarlar oldu. Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda, parlamentoda yaptığı konuşmada merkez bankasının yenin hareketlerini yakından izlediğini belirterek, zayıf para biriminden kaynaklanan ithalat maliyetlerindeki artışın daha fazla faiz artırımına davetiye çıkarabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Ueda, döviz hareketlerini ve paritenin ekonomi üzerindeki etkisini dikkatle inceleyerek para politikasını uygun şekilde yönlendireceklerini açıkladı. Merkez Bankası Başkanı doğrudan gelecekteki faiz artırımlarına dair net bir tarih vermese de, açıklamalar enflasyon ve büyüme hızlandıkça faizlerin yükseleceğine dair daha önceki yetkili sinyalleriyle paralellik gösteriyor.
Yatırımcılar, sıfır faiz politikasının sona ermesinin kurumsal karlılıklar üzerinde yaratacağı daraltıcı etkiyi fiyatlıyor. Yendeki değer kaybının ihracatçı şirketlerin gelirlerini kağıt üzerinde artırmasına karşın, enerji ithalatına bağımlı Japon ekonomisinde üretim maliyetlerinin kontrolden çıkma ihtimali risk iştahını törpülüyor.
Hanehalkı harcamalarındaki daralma eğilimi, para politikası yapıcılarının önündeki en büyük zorluklardan biri olarak öne çıkıyor. Faizlerin yükselmesi durumunda şirketlerin borçlanma maliyetlerinde yaşanacak sıçrama, borsadaki hisse değerlemelerini doğrudan tehdit ediyor. Piyasalar, Japonya Merkez Bankası’nın enflasyon hedeflerini tutturma çabaları ile ekonomik büyümeyi destekleme zorunluluğu arasındaki ince çizgide nasıl ilerleyeceğini yakından takip ediyor. Asya borsaları genelinde gözlemlenen satış baskısı, küresel fonların gelişmekte olan piyasalardan çıkış yaparak daha güvenli limanlara yönelmesine zemin hazırlıyor.
Para politikasındaki sıkılaşma adımlarının zamanlaması, bölge ekonomilerinin orta vadeli seyri açısından kritik önem taşıyor. Finansal analistler, Japonya’nın alacağı kararların tüm Asya-Pasifik bölgesindeki sermaye akışlarını yeniden şekillendirme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.
Endekslerdeki sert geri çekilme, Asya borsaları yatırımcılarının pozisyonlarını yeniden gözden geçirmelerine ve riskten kaçınma stratejilerini devreye almalarına yol açtı. Otoritelerin sözlü yönlendirmelerinin piyasa volatilitesini artırdığı açıkça görülüyor.
Teknoloji hisselerindeki düşüş ve petrol piyasasındaki tedirginlik
Amerika Birleşik Devletleri piyasalarındaki düşüşü takip eden teknoloji hisseleri, yatırımcıların kâr realizasyonu ve yapay zeka sektörüne yönelik beklentilerin sorgulanmasıyla pazartesi günü sert değer kayıpları yaşadı. Teknoloji şirketlerinin ağırlıkta olduğu Güney Kore’nin KOSPI ve Hong Kong’un Hang Seng endeksleri sırasıyla yüzde 3 ve yüzde 1 oranında gerilerken, benzer kayıplar Nikkei üzerinde de ağır bir yük oluşturdu.
Asya borsaları içindeki en büyük teknoloji devlerinden Güney Koreli bellek çipi üreticileri Samsung Electronics ile SK Hynix hisseleri sırasıyla yüzde 2,5 ve yüzde 4,8 oranında geriledi. İlgili şirketler, Google’ın yeni bir sıkıştırma algoritması tanıtmasının uzun vadeli yapay zeka bellek talebinde belirsizlik yaratmasının ardından geçen haftadan beri süregelen derin kayıplarını genişletmiş oldu. Dünyanın en büyük arama motorunun bellek kullanımını azaltan donanımsal çözümler sunması, çip üreticilerinin gelecekteki gelir projeksiyonlarını temelden sarsıyor.
Sektörde yaşanan satış dalgası daha geniş çaplı çip üretim hisselerine de yansırken, yatırımcılar yapay zeka destekli iyimserliğin yıllarca süren güçlü kazançlar getirmesinin ardından teknoloji hisselerinde elde ettikleri karları güvence altına almayı tercih etti. Teknoloji dışındaki sektörlerde ise, Asya borsaları İran savaşının getirdiği belirsizliklerin altında ezilmeye devam ediyor.
Donald Trump görüşmelerin sürdüğünü ve bir anlaşmanın yakın olabileceğini ifade etti, ancak detaylı veya net ipuçları sunmadı. Hafta sonu Yemen merkezli Husi grubunun İsrail’e saldırmasının ardından Orta Doğu’daki düşmanlıklar yeni bir boyuta taşındı. Husilerin çatışmalara doğrudan katılımı, savaşta yeni bir cephe açılma ihtimalini güçlendiriyor.
Pazartesi günü yükselişine devam eden petrol fiyatları, enerji kaynaklı enflasyon ve ekonomik bozulma endişelerini daha da körükledi. Enerji maliyetlerindeki artış, üretim odaklı çalışan uzak doğu ekonomilerinin rekabet gücünü zayıflatıyor. Enflasyonist baskıların yeniden alevlenmesi, küresel merkez bankalarının faiz indirim döngüsüne başlama ihtimalini zayıflatıyor.
Gelişmelerin ışığında Çin’in Şanghay Shenzhen CSI 300 ve Şanghay Bileşik endeksleri dar bir bantta işlem gördü. Avustralya’nın ASX 200 endeksi yüzde 0,8 oranında değer kaybederken, Singapur’un Straits Times endeksi yatay seyretti. Hindistan’ın Nifty 50 endeksi ise sabah işlemlerinde yüzde 0,8 oranında düşüş kaydetti. Tedarik zincirlerindeki risklerin devam etmesi, Asya borsaları üzerinde kara bulutların dolaşmasına neden oluyor. Makroekonomik göstergelerdeki bozulma, sermaye piyasalarından kaçışı hızlandırıcı bir etki yaratıyor.
Yüksek enerji fiyatlarının şirket bilançolarında yaratacağı tahribat, yatırımcıların en çok odaklandığı risk faktörlerinin başında yer alıyor. Tüm finansal metrikler, Asya borsaları genelinde piyasalardaki oynaklığın bir süre daha yüksek seyredeceğine işaret ediyor.
