Orta Doฤu’da tฤฑrmanan jeopolitik gerilim kรผresel piyasalarda belirsizliฤi artฤฑrฤฑrken, Asya borsalarฤฑ รงarลamba gรผnรผ iลlemlerinde belirgin bir dรผลรผล kaydetti. Bรถlgedeki รงatฤฑลmalarฤฑn emtia fiyatlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ รงekmesi ve enflasyon endiลelerini tetiklemesi, aylardฤฑr sรผren savaลฤฑn sona ereceฤine dair beklentileri zayฤฑflattฤฑ.
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn, Tahran yรถnetiminin Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nda bir Amerikan Apache helikopterini dรผลรผrdรผฤรผnรผ aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan ABD’nin ฤฐran’a yรถnelik hava saldฤฑrฤฑlarฤฑ baลlatmasฤฑ, taraflar arasฤฑndaki kฤฑrฤฑlgan ateลkes umutlarฤฑnฤฑ zedeleyerek yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ temkinli bir duruลa sevk etti.
Asya borsalarฤฑnda son durum
Piyasalardaki bu hareketlilik, kรผresel hisse senedi endekslerine de doฤrudan yansฤฑdฤฑ. Japonya dฤฑลฤฑndaki Asya-Pasifik piyasalarฤฑnฤฑ izleyen en kapsamlฤฑ endeks olan MSCI endeksi yรผzde 0,6 oranฤฑnda deฤer kaybetti.
Japonya’da Nikkei endeksi gรผnรผ yรผzde 0,9 dรผลรผลle tamamlarken, teknoloji hisselerinin yoฤunlukta olduฤu Gรผney Kore KOSPI endeksi, yapay zeka hisselerinin baskฤฑ altฤฑnda kaldฤฑฤฤฑ volatil haftada yรผzde 2 oranฤฑnda sert bir gerileme gรถsterdi.
ABD’de gerรงekleลtirilen hava saldฤฑrฤฑlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan petrol fiyatlarฤฑ ise erken saatlerdeki iลlemlerde yaklaลฤฑk yรผzde 1 oranฤฑnda yรผkselerek bir รถnceki seansta test ettiฤi yedi haftanฤฑn en dรผลรผk seviyesinden uzaklaลtฤฑ. Londra Brent petrolรผnรผn varil fiyatฤฑ yรผzde 0,9 artฤฑลla 92,29 dolara ulaลฤฑrken, Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrolรผnรผn varili yรผzde 0,8 deฤer kazanarak 88,97 dolardan iลlem gรถrdรผ. Kรผresel yatฤฑrฤฑm stratejistleri, petrol fiyatlarฤฑnฤฑn yeni gerilim haberlerine raฤmen 90 dolar sฤฑnฤฑrฤฑnda seyretmesinin, piyasalarฤฑn henรผz kalฤฑcฤฑ bir arz kesintisini fiyatlamadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdiฤini belirtiyor.
Ancak enerji altyapฤฑsฤฑ, sevkiyat rotalarฤฑ veya ABD’nin sรผrece daha fazla dahil olmasฤฑ gibi bir tฤฑrmanma senaryosunda, piyasalarda รงok daha bรผyรผk bir yeniden fiyatlama riskinin oluลabileceฤi deฤerlendiriliyor.
ABD enflasyon verisi ve merkez bankalarฤฑnฤฑn kritik faiz sฤฑnavฤฑ
Kรผresel piyasalarฤฑn odaฤฤฑ, Orta Doฤu’daki savaลฤฑn ekonomik etkilerini ve enflasyonist baskฤฑlarฤฑ daha net รถlรงebilmek adฤฑna bugรผn aรงฤฑklanacak olan ABD tรผketici fiyat endeksi (TรFE) verilerine รงevrilmiล durumda. Reuters tarafฤฑndan ekonomistler arasฤฑnda gerรงekleลtirilen anket sonuรงlarฤฑna gรถre, ABD’de yฤฑllฤฑk enflasyonun mayฤฑs ayฤฑnda yรผzde 4,2 oranฤฑnda artฤฑล gรถstermesi bekleniyor.
Bu durum gerรงekleลtiฤi takdirde, Nisan 2023’ten bu yana tรผketici fiyatlarฤฑnda gรถrรผlen en bรผyรผk yฤฑllฤฑk artฤฑล kaydedilmiล olacak. Geรงtiฤimiz cuma gรผnรผ ABD’de beklentilerin รผzerinde gelen istihdam verileri, ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) bu yฤฑl iรงinde faiz artฤฑลฤฑ hamlesine baลvurabileceฤine yรถnelik รถngรถrรผleri kuvvetlendirmiลti. Savaล รถncesinde piyasalarda bu yฤฑl iรงin iki faiz indirimi senaryosu aฤฤฑrlฤฑk kazanฤฑrken, gรผncel vadeli iลlem piyasalarฤฑnda aralฤฑk ayฤฑnda 25 baz puanlฤฑk bir faiz artฤฑลฤฑ olasฤฑlฤฑฤฤฑ tamamen fiyatlanmaya baลladฤฑ. Uzmanlar, enflasyon verisinin beklentilerin รผzerinde yรผksek gelmesi durumunda Fed’in รถnรผmรผzdeki hafta gerรงekleลtireceฤi toplantฤฑda gรผvercin bir ton benimsemesinin zorlaลacaฤฤฑnฤฑ, saf bir arz ลokuna karลฤฑ agresif faiz artฤฑrฤฑlamasa bile petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลin sรผrdรผฤรผ bir ortamda enflasyon beklentilerinin gรถz ardฤฑ edilemeyeceฤini vurguluyor.
Dolarฤฑn kรผresel para birimleri karลฤฑsฤฑndaki gรผรงlรผ duruลunu koruduฤu gรผnde euro 1,1537 dolar, sterlin ise 1,337 dolar seviyelerinden iลlem gรถrdรผ. Japon yeni ise dolar karลฤฑsฤฑnda, resmi mรผdahale sฤฑnฤฑrฤฑ olarak kabul edilen 160 kritik seviyesine yakฤฑn bir seyir izleyerek 160,38 seviyesinden el deฤiลtirdi.
Bรถlgesel fiyat baskฤฑlarฤฑ ve kรผresel piyasalarda artan risk dengesi
Japonya’da รงarลamba gรผnรผ aรงฤฑklanan veriler, savaล kaynaklฤฑ fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn genele yayฤฑlmasฤฑyla mayฤฑs ayฤฑnda รผretici enflasyonunun son รผรง yฤฑlฤฑn en hฤฑzlฤฑ ivmesini yakaladฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu. Bu geliลme, Japonya Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (BOJ) faiz artฤฑrฤฑmฤฑ patikasฤฑna devam etmesi gerektiฤi yรถnรผndeki argรผmanlarฤฑ destekliyor. Analistler, yendeki kronik deฤer kaybฤฑ ve Fed’in ลahin duruลunun, BOJ’u faiz artฤฑลlarฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑrmaya zorlayabileceฤini belirtirken, 16 Haziran’da gerรงekleลtirilecek politika toplantฤฑsฤฑnda bir faiz artฤฑลฤฑna gidilmesi ihtimali piyasalar tarafฤฑndan neredeyse tamamen fiyatlanmฤฑล durumda.
Enerji fiyatlarฤฑnฤฑn kontrol altฤฑnda kaldฤฑฤฤฑ dรถnemlerde jeopolitik risklerin piyasalar tarafฤฑndan absorbe edilebildiฤini ifade eden piyasa stratejistleri; petrol fiyatlarฤฑ, enflasyon verileri ve merkez bankasฤฑ politikalarฤฑnฤฑn aynฤฑ anda hisse senedi piyasalarฤฑnฤฑ desteklemeyen bir yรถne evrilmesi durumunda hareket alanฤฑnฤฑn daralacaฤฤฑna dikkat รงekiyor. Nitekim bu risk dalgasฤฑ geliลmekte olan piyasalarda da etkisini gรถstermeye baลladฤฑ. Endonezya Merkez Bankasฤฑ (BI), kฤฑsa sรผre รถnce gerรงekleลtirdiฤi yรผklรผ faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn ardฤฑndan, zayฤฑflayan rรผpyayฤฑ desteklemek amacฤฑyla รงarลamba gรผnรผ takvim dฤฑลฤฑ sรผrpriz bir toplantฤฑ yaparak politika faizinde yeniden artฤฑลa gitti.
Kรผresel finans koridorlarฤฑnda jeopolitik risklerin makroekonomik parametreleri doฤrudan etkilediฤi bu sรผreรงte, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผvenli liman arayฤฑลฤฑ ve sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ beklentileri รถnรผmรผzdeki dรถnemde de Asya borsalarฤฑ ve emtia piyasalarฤฑ รผzerindeki yรถn belirleyici temel dinamik olmayฤฑ sรผrdรผrecek.
