Yunanistan, iflastan kaรงฤฑnmak iรงin kreditรถrlerle yeniden masaya oturuyor. 30 Haziran’da yaptฤฑฤฤฑ iki yฤฑllฤฑk yeni bir anlaลma รถnerisinde bazฤฑ deฤiลiklikler yapmasฤฑ beklenen Atina, Avrupa Birliฤi Komisyonu Baลkanฤฑ Jean-Claude Juncker’ฤฑn 26 Haziran’da yaptฤฑฤฤฑ รถnerisini de dikkate alacak.
Yunan Baลbakanฤฑ Aleksis รipras, ‘hayฤฑr’ rรผzgarฤฑnฤฑ arkasฤฑna alarak Avrupa’da zorlu temaslara start verecek. Elini gรผรงlendirecek iki argรผman ile masada uzlaลma arayacak olan รipras, 30 Haziran’da Avrupa ฤฐstikrar Mekanizmasฤฑโna (ESM) yaptฤฑฤฤฑ iki yฤฑllฤฑk ve 29,1 milyar Euro’luk anlaลma ลartlarฤฑnฤฑ, Avrupa Komisyonu’nun 2 hafta รถnce yaptฤฑฤฤฑ รถnerisiyle birleลtirerek kreditรถrlerin karลฤฑsฤฑna รงฤฑkacak.
รipras’ฤฑn elini gรผรงlendiren iki argรผmandan biri 5 siyasi partinin Euro’da kalarak sรผrdรผrรผlebilir bir anlaลma saฤlanmasฤฑ iรงin hรผkรผmetin arkasฤฑnda olduklarฤฑna iliลkin ortak aรงฤฑklama yaฤmฤฑล olmalarฤฑ, diฤeri ise kreditรถrlerle yฤฑldฤฑzฤฑ barฤฑลmayan eski Maliye Bakanฤฑ Yannis Varufakis’in yerine Evklidis รakalotos’un getirilmesi. Varufakis’in yokluฤu, hem hรผkรผmet hem de kreditรถrler iรงin yeni bir baลlangฤฑรง anlamฤฑna da gelebilecek.
ATฤฐNA’NIN รNERฤฐSฤฐNDE NELER VAR?
Bankalarฤฑn 1 haftadฤฑr hizmet dฤฑลฤฑ kalmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan ATM’lerden 60 Euro’luk nakit รงekme sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑn baล gรถstermesine kฤฑsa sรผre kala Atina, hฤฑzlฤฑ ve sonuca odaklฤฑ bir mรผzakere yapmak durumunda. Atina’nฤฑn yaptฤฑฤฤฑ 30 Haziran tarihli iki yฤฑllฤฑk kredi anlaลma รถnerisinde bazฤฑ deฤiลikilik yapฤฑlmasฤฑ, 26 Haziran’da Avrupa Birliฤi Komisyonu Baลkanฤฑ Jean-Claude Juncker’ฤฑn รถnerisiyle birleลtirilerek kreditรถrlere sunulmasฤฑ bekleniyor.
Eurogroup, bugรผn referandum sonrasฤฑ Yunanistan’daki durum ile รipras hรผkรผmetinin yeni รถnerilerini ele alacak. Atina’nฤฑn yol haritasฤฑnฤฑn รงizileceฤi kritik toplantฤฑda Avrupa Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankasฤฑ รผst dรผzeyde temsil edilecek. IMF ise baลkan dรผzeyinde temsil edilmeyecek.
Hรผkรผmet kanadฤฑndan gelen bigilere gรถre รงiรงeฤi burnunda Maliye Bakanฤฑ Evklidis Tsakalotos (รakalotos), รถฤlen dรผzenlenecek Eurogroup’ta 26 Haziran’da Komisyon tarafฤฑndan รถnerilenler dikkate alฤฑnarak Atina yeni anlaลma รถnerisini sunacak.
MASADA 8,5 MฤฐLYARLIK รNLEM VAR
Yunanistan’a Avrupa Komisyonu’nun รถnerdiฤi 8,5 milyar Euro’luk anlaลma รถnerisinde dikkat รงeken baลlฤฑklar ลunlar: 1015’te GSMH’nฤฑn yรผzde 1 faiz dฤฑลฤฑ fazla, 2016’da yรผzde 2, 2017’de ise yรผzde 3, 2018’de ise yรผzde 3,5. Aynฤฑ รถneride รผlkenin emeklilik harcamalarฤฑnฤฑ buy yฤฑl 450 ila 900 milyon Euro kadar azaltmasฤฑ isteniyor. 2016 yฤฑlฤฑ iรงin bu rakam GSMH’nฤฑn yรผzde 1’i olan 1,8 milyar Euro’ya รงฤฑkarฤฑlฤฑyor.
KDV ORANINDA ARTIล
รnlemler paketinde KDV oranlarฤฑnda yapฤฑlacak deฤiลiklikler sayesinde 1,5 milyar ila 1,8 milyar Euro’luk gelir elde edilmesi รถngรถrรผlรผyor. Oteller iรงin yรผzde 13 olan KDV oranฤฑnฤฑn yรผzde 23’e, aynฤฑ ลekilde restoran, lokanta ve taverna gibi yemek sektรถrรผndeki KDV’nin de 13’ten 23’e รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ var. Elektrik iรงin uygulanan yรผzde 13’lรผk KDV ise aynฤฑ kalmasฤฑ isteniyor.
Gฤฑdada sadece temel gฤฑda maddelerine yรผzde 13’lรผk KDV uygulamasฤฑna devam edilmesi var. Geri kalan รงoฤu gฤฑda รผrรผnรผnde ise yรผzde 23’lรผk KDV oranฤฑ uygulamasฤฑna geรงilecek. Yunan hรผkรผmeti, adalara uygulanan yรผzde 30’luk KDV indiriminin iptal edilmemesi iรงin รงaba gรถsterecek.
ลฤฐRKETLERE VERGฤฐ ORANI ARTIRILIYOR
Bu arada ลirket ve firmalar iรงin uygulanan yฤฑllฤฑk vergi miktarฤฑnฤฑn yรผzde 55’inin peลin รถdenmesi uygulamasฤฑ yerine yรผzde 100’รผnรผn alฤฑnmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor. ลirket ve firmalara vergi oranฤฑnฤฑn ise yรผzde 26’dan yรผzde 29’a รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ uygulamasฤฑna denizcilik sektรถrรผ de ilave edilecek. Yunan hรผkรผmeti, iลyeri ve ลirketlerin yฤฑllฤฑk vergi miktarฤฑnฤฑn yรผzde 100’รผnรผn peลin รถdenmesi uygulamasฤฑna geรงilmesini istiyor.
EMEKLฤฐLฤฐK YAลI 67 OLUYOR
Hรผkรผmet, emeklilik sisteminde EKAS olarak adlandฤฑrฤฑlan emeklilere 2 defada verilen ikramiyelerde yapฤฑlacak deฤiลiklilerin 2019’a kadar yayฤฑlmasฤฑnฤฑ istiyor. Hรผkรผmet, yรผksek emekli aylฤฑklarฤฑnda acilen yรผzde 20’lik kesintiye de sฤฑcak bakmฤฑyor.
Yunan hรผkรผmeti, emeklilik yaลฤฑnฤฑn 67 ya da 40 yฤฑl รงalฤฑลma ลartฤฑyla 62 yaลฤฑnda emekli olunmasฤฑna yeลil ฤฑลฤฑk yakฤฑyor.
2 YIL ฤฐรฤฐN 30 MฤฐLYAR GEREKLฤฐ
Yunanistan’ฤฑn 2016 sonuna kadar kamu finansmanฤฑ iรงin gerekli olan yeni kredi paketi 29,1 milyar Euro. Bu rakama bankalara gerekli olan sermaye arttฤฑrฤฑmฤฑ dahil deฤil. Ayrฤฑca yeni kredi programฤฑnฤฑn 2017’yi de kapsamฤฑna kesin gรถzรผyle bakฤฑlฤฑyor.
SAVUNMA HARCAMALARI
Yunan hรผkรผmeti, kreditรถrlerin 2015 yฤฑlฤฑ iรงin 200 milyon Euro’luk savunma harcamasฤฑnda kesinti talebini kabul etmedi. Kรผรงรผk ortak milliyetรงi Baฤฤฑmsฤฑz Yunanlar (ANEL) hรผkรผmeti, Tรผrkiye’ye karลฤฑ silahsฤฑz kalฤฑrฤฑz gerekรงesini ileri sรผrdรผ. Atina, 2016’da 200 milyon ve 2017 yฤฑlฤฑnda ise 400 milyon Euro’luk savunma kesintisi รถnerisinde bulundu.
ATฤฐNA’NIN BORร SฤฐLDฤฐRME SENARYOSU
Yunanistan, Avrupa ฤฐstikrar Fonu’ndan (EFSF)saฤlanan 130,9 milyar Euro’luk borcun yapฤฑlandฤฑrฤฑlmasฤฑ ve bir bรถlรผmรผnรผn tฤฑraลlanmasฤฑ talebinde bulunuyor. Hรผkรผmetin EFSF borรงlarฤฑna iliลkin รถnerisi ikiye ayrฤฑlฤฑyor. Kalan borcun yeni bir krediye dรถnรผลtรผrรผlmesi ve ลimdi uygulanan yรผzde 2,5’lik faiz oranฤฑnฤฑn iki katฤฑna yani yรผzde 5’e รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ. Geri kalan ise silinecek.
Bu yol izlenirse Yunanistan’ฤฑn yฤฑllฤฑk รถdeme yapacaฤฤฑ faiz miktarฤฑ yรผzde 5 ile sabit kalacak. Ancak yรผzde 50’lik esas borcun silinmesi ลartฤฑyla borcun toplam yรผkรผ รถnemli oranda azalmฤฑล olacak.
KรPRร PROGRAM TALEBฤฐ
Eurogroup, Yunanistan’ฤฑn mรผzakere masasฤฑna dรถnmesini bรผyรผk bir รงekingenlikle bekliyor. Bazฤฑ รผye รผlkeler, yeni bir mรผzakere maratonu sรผrecinin tetiklenmesini istemiyor. Diฤer bazฤฑ รผlkeler ise yeni bir 2 yฤฑllฤฑk kredi anlaลmasฤฑ yapmak yerine “kรถprรผ-program” desteฤi ile Yunan hรผkรผmetinin รผzerinde anlaลmaya varฤฑlmฤฑล bir kฤฑsฤฑm รถnerilerini parlamentodan geรงirmesini talep ediyor. Bu yolla Yunan tarafฤฑnฤฑn reform yapmaya arzulu olduฤunu kanฤฑtlamasฤฑna imkan verilmiล, gรผven tazelenmiล olacak.
Bu kรถprรผ-programฤฑn Avrupa Merkez Bankasฤฑ vasฤฑtasฤฑyla Yunan bankalarฤฑna belli oranda nakit akฤฑลฤฑ saฤlayarak sistemin รถnรผnรผ aรงmasฤฑ bekleniyor. Ayrฤฑca Avrupa Merkez Bankasฤฑ teminatฤฑ altฤฑnda bulunan ve 20 Temmuz’a kadar รถdenmesi gereken 3,5 milyar Euro ile ilgili kolaylฤฑk gรถsterilecek.
