AB’nin รถnerdiฤi karbon sฤฑnฤฑr vergisi kapsamฤฑnda, bloฤa ithal edilen mallarฤฑn รผretimi sฤฑrasฤฑnda kullanฤฑlan COโ emisyonu miktarฤฑna uygulanan bir vergi, yeniden eritilen alรผminyum kesimleri, iลlenmemiล malzeme kรถmรผr veya diฤer fosil yakฤฑt gรผcรผ ile รผretilmiล olsa bile sฤฑfฤฑr karbonlu bir รผrรผn olarak satฤฑlabilir.
Norsk Hydro ve Speira gibi alรผminyum ลirketleri Financial Times’a, Karbon Sฤฑnฤฑrฤฑ Ayarlama Mekanizmasฤฑ (CBAM) olarak adlandฤฑrฤฑlan uygulamanฤฑn AB dฤฑลฤฑndaki รผreticileri mรผmkรผn olduฤunca fazla hurda รผretmeye teลvik ettiฤini ve bu hurdalarฤฑn daha sonra yeniden eritilerek Avrupa’ya ihraรง edileceฤini sรถyledi.
Norveรงli Norsk Hydro’nun CEO’su Hilde Merete Aasheim, “Bu boลluk, ithal alรผminyum รผrรผnlerinin yaygฤฑn bir ลekilde รงevreye zarar vermesini saฤlฤฑyor ve CBAM’in karbon kaรงaฤฤฑnฤฑ รถnlemedeki etkinliฤini zayฤฑflatฤฑyor” dedi.
Hafif ve dayanฤฑklฤฑ olan alรผminyum, uรงak ve araba yapฤฑmฤฑnda hayati รถnem taลฤฑyor ve gรผneล enerjisi bileลenlerinde kullanฤฑlฤฑyor. Bununla birlikte, endรผstride bilinen en enerji yoฤun metal ve bazen “katฤฑ elektrik” olarak adlandฤฑrฤฑlฤฑyor.
Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ’na gรถre alรผminyum รผretimi dรผnyadaki endรผstriyel emisyonlarฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 3’รผnรผ oluลturuyor.
CBAM baลlangฤฑรงta bu yฤฑl Ekim ayฤฑnda baลlayacak bir deneme aลamasฤฑnda รผcretsiz olarak uygulanacak; รผreticiler 2026’dan itibaren vergiyi รถdemek zorunda kalacaklar. ฤฐlk aลamada, alรผminyum, demir, รงelik, gรผbre ve hidrojen dahil olmak รผzere yedi farklฤฑ sektรถrรผ kapsayacak.
Amaรง, daha dรผลรผk maliyetli ancak daha kirli รผretim sรผreรงleriyle รผretilen รผrรผnlerin, bloฤun daha katฤฑ iklim yasalarฤฑna uymak ve AB’nin emisyon ticareti sistemi kapsamฤฑnda kirlilik iรงin รถdeme yapmak zorunda olan AB iรงindeki ลirketleri baltalamasฤฑnฤฑ รถnlemek. AB yetkilileri bunun dรผnya genelinde sanayi sektรถrlerinde daha hฤฑzlฤฑ karbonsuzlaลmayฤฑ teลvik edeceฤini umuyor.
Avrupa Alรผminyum grubuna gรถre, AB’de izabe tesisleri her bir kilogram alรผminyum iรงin yaklaลฤฑk 6,8 kg COโ yayarken, bu rakam kรผresel ortalama olarak kg baลฤฑna 16,1 kg Co2.
Ancak eleลtirmenler, bu boลluฤun amacฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ oyma riski taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
รevre STK’sฤฑ Bellona’da endรผstri ve enerji sistemleri alanฤฑnda kฤฑdemli yรถnetici olan Ana ล erdoner, bazฤฑ รผreticilerin “[bu boลluฤu] ihracatlarฤฑnฤฑ biraz deฤiลtirmek ve bu hurdalarฤฑn yeniden eritilerek Avrupa’ya karbon nรถtr olarak satฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlamak iรงin kullanabileceklerini” sรถyledi.
Avrupa’daki alรผminyum รผreticilerinin talepleri, vergilendirilmiล ithal alรผminyum iรงeren ihracatlarda indirim yapฤฑlmamasฤฑ, yรผksek oranda kirletici alรผminyum iรงeren araba ya da teneke kutu gibi nihai รผrรผnlerin metal รผretiminde ortaya รงฤฑkan emisyonlar iรงin รถdeme yapฤฑlmaksฤฑzฤฑn รผlkeye giriลine izin verilmesi ve sektรถrรผn รผcretsiz emisyon tahsisatlarฤฑnฤฑn kaybedilmesine iliลkin endiลelerin รผzerine geldi.
Bรผyรผk bir Alman alรผminyum haddeleme ve geri dรถnรผลรผm ลirketi olan Speira’nฤฑn kamu iลleri mรผdรผrรผ Volker Backs, CBAM’ฤฑn Avrupa’nฤฑn genel รผretim rekabetรงiliฤi รผzerindeki etkisi konusunda uyarฤฑda bulunarak, “Detaylar ve mevcut tasarฤฑm fฤฑrsatlardan รงok endiลelere yol aรงฤฑyor” dedi.
Avrupa Alรผminyum Baลkanฤฑ Paul Voss, รถnlemlerin kรถtรผ tasarlanmasฤฑ halinde sektรถrรผn “kรถtรผ bir ลekilde baltalanacaฤฤฑnฤฑ ve karbonsuzlaลtฤฑrmak iรงin hiรงbir ลey kalmayacaฤฤฑnฤฑ ve bunun gezegene yardฤฑmcฤฑ olmayacaฤฤฑnฤฑ” sรถyledi.
Avrupa’nฤฑn alรผminyum endรผstrisi, Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgal etmesinin ardฤฑndan artan enerji maliyetleri nedeniyle zaten harap olmuล durumda ve bu da AB’nin eritme kapasitesinin yaklaลฤฑk yarฤฑsฤฑnฤฑn kapanmasฤฑna neden oldu.
Bazฤฑlarฤฑ iรงin CBAM’e muhalefet daha temel bir konu. Yunan alรผminyum รผreticisi Mytilineos Energy & Metals’in AB ฤฐลleri Direktรถrรผ Nick Keramidas, artan maliyetlerle karลฤฑ karลฤฑya kalan yerli รผreticilerin eลit bir oyun alanฤฑna ihtiyaรง duyduฤunu sรถyledi.
Keramidas konuyla ilgili “CBAM, Avrupa รผretimini Avrupa ve kรผresel pazara hizmet etmekten alฤฑkoymakla tehdit ediyor. Aslฤฑnda daha fazla karbon kaรงaฤฤฑna neden olarak ele almaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ soruna yol aรงacaktฤฑr” dedi.
