Avrupa Parlamentosu, Tรผrkiyeโnin Suriyeโnin kuzeydoฤusuna yรถnelik askeri operasyonunu kฤฑnayan bir karar aldฤฑ. ABโnin Tรผrkiyeโye hedefli yaptฤฑrฤฑm uygulanmasฤฑ istendi, gรผmrรผk birliฤinin askฤฑya alฤฑnmasฤฑ gรผndeme getirildi.
Avrupa Parlamento’sundaki Hฤฑristiyan Demokratlar, Sosyal Demokratlar, Liberaller, Yeลiller ve Komรผnistler tarafฤฑndan ortaklaลa hazฤฑrlanan Tรผrkiye’ye yรถnelik karar tasarฤฑsฤฑ geniล oy รงokluฤula kabul edildi. Aลฤฑrฤฑ saฤcฤฑ ve popรผlistler karara destek vermedi. Metni daha da sertleลtirmek isteyen komรผnistlerin sunduฤu deฤiลiklik รถnergeleri ise reddedildi.
Strasbourgโdaki genel kurul toplantฤฑlarฤฑnda alฤฑnan kararda, “Tรผrkiyeโnin Suriyeโnin kuzeydoฤusuna tek taraflฤฑ askeri mรผdahalesi ลiddetle kฤฑnandฤฑ”, mรผdahalenin, “uluslararasฤฑ hukuku ihlal ettiฤi, bรถlgede istikrar ve gรผveni zedelediฤi, sivillerin yerlerinden olmasฤฑna yol aรงtฤฑฤฤฑ ve IลฤฐDโin yeniden doฤuลuna katkฤฑ saฤlayabileceฤi” gรถrรผลlerine yer verildi. Ankaraโya “askeri harekata derhal ve tamamen son verme” รงaฤrฤฑsฤฑnda bulunulurken, “Suriye Demokratik Gรผรงleri’nin IลฤฐDโle mรผcadeleye katkฤฑsฤฑna” vurguda bulunuldu.
AP kararฤฑnda, operasyon nedeniyle AB devletlerinden Tรผrkiyeโye yรถnelik “hedefli yaptฤฑrฤฑm” kararฤฑ almalarฤฑ istendi. Yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn “sivil toplum, รผlkeledeki ekonomik krizden olumsuz etkilenmiล kesimler, Suriyeli sฤฑฤฤฑnmacฤฑlar veya รถฤrencilerin Erasmus+ gibi Avrupa deฤiลim programlarฤฑna katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑ hedef almamasฤฑ gerektiฤi” not edildi.
Kararda ABโden, “Suriyeโnin kuzeydoฤusundaki tฤฑrmanฤฑลฤฑ รถnlemek amacฤฑyla caydฤฑrฤฑcฤฑ faktรถr olarak Tรผrk tarฤฑm รผrรผnlerine yรถnelik tercihli rejimin askฤฑya alฤฑnmasฤฑ ve son รงare olarak da Tรผrkiye ile Avrupa Birliฤi arasฤฑndaki Gรผmrรผk Birliฤiโnin askฤฑya alฤฑnmasฤฑ seรงeneฤinin deฤerlendirilmesi” istendi.
“Tรผrk resmi yetkililerine yaptฤฑrฤฑm uygulamasฤฑ”
AP ayrฤฑca, Suriyeโye “askeri mรผdahale sฤฑrasฤฑnda insan hakkฤฑ ihlallerinden sorumlu Tรผrk resmi yetkililer ve temel haklar รผzerinde Tรผrkiye iรงindeki baskฤฑdan sorumlu resmi yetkililere yรถnelik hedefli yaptฤฑrฤฑm ve vize yasaฤฤฑ uygulanmasฤฑ” iรงin de AB liderlerine รงaฤrฤฑda bulundu.
AB รผlkelerinin Tรผrkiyeโye karลฤฑ AB dรผzeyinde genel bir silah ambargosu konusunda anlaลamamฤฑล olmasฤฑnฤฑ “รผzรผcรผ” olarak deฤerlendiren AP, Tรผrkiyeโye silah ihracatฤฑnฤฑ askฤฑya alan AB devletlerinden bu kararฤฑ “ลu ana kadar verilmiล ihracat lisanslarฤฑnฤฑ ve henรผz teslim edilmemiล silahlarฤฑ da kapsayacak ลekilde uygulamalarฤฑnฤฑ” istedi.
AB Dฤฑลiลleri ve Gรผvenlik Politikalarฤฑ Yรผksek Temsilcisi’ne de “Tรผrkiyeโnin operasyonu devam ettiฤi sรผrece AB รงapฤฑnda kapsamlฤฑ silah ambargosu iรงin giriลim baลlatmasฤฑ” รงaฤrฤฑsฤฑnda bulunuldu.
Kararda, Tรผrkiyeโye katฤฑlฤฑm sรผrecinde verilen fonlarฤฑn kesilmesinde APโnin รถncรผ rol oynadฤฑฤฤฑ anฤฑmsatฤฑlฤฑp, “Tรผrk resmi makamlarฤฑ tarafฤฑndan atฤฑlan son adฤฑmlar Avrupa deฤerleriyle baฤdaลmฤฑyor” ifadelerine yer verildi. Avrupa Komisyonu’nun, AB fonlarฤฑnฤฑn “askeri operasyonun finansmanฤฑ veya sรถzde gรผvenli bรถlgeye Suriyeli sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑn zorla geri gรถnderilmesini kolaylaลtฤฑrmak iรงin kullanฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ denetlemesi” talep edildi.
“Kimyasal silah kullanฤฑldฤฑฤฤฑ iddialarฤฑ”
Kimyasal Silahlarฤฑn Yasaklanmasฤฑ รrgรผtรผโnรผn (OPCW) operasyonlarda “kimyasal silah kullanฤฑldฤฑฤฤฑ” iddialarฤฑyla ilgili araลtฤฑrmalarฤฑna destek veren AP, AB istihbarat ve gรผvenlik birimlerinin de Suriyeโden Avrupaโya dรถnebilecek “yabancฤฑ savaลรงฤฑlar” konusunda “daha uyanฤฑk olmalarฤฑnฤฑ” istedi.
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤanโฤฑn “sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑ ABโye karลฤฑ ลantaj aracฤฑ olarak kullanmasฤฑnฤฑn kabul edilemeyeceฤi”ni de not eden AP, “Suriyeโde savaล bรถlgelerinden kaรงan sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑn komลu รผlkelerin รถtesinde korunma altฤฑna alฤฑnabilmeleri iรงin AB devletlerini sorumluluk paylaลฤฑmฤฑ konusunda daha fazla yรผkรผmlรผlรผk รผstlenmeye” davet etti.
Kararฤฑn sonuna, “AP Tรผrkiyeโnin meลru gรผvenlik kaygฤฑlarฤฑnฤฑn olduฤunu kabul eder, bu kaygฤฑlarฤฑn askeri deฤil, insani hukuk da dahil uluslar arasฤฑ hukuka uygun biรงimde siyasi ve diplomatik yollardan รงรถzรผmรผ konusunda ฤฑsrar eder” cรผmlesi de eklendi.
Karar ne anlama geliyor?
Kararฤฑn AB aรงฤฑsฤฑndan dorฤudan hukuksal yaptฤฑrฤฑmฤฑ bulunmuyor. Ancak Tรผrkiyeโnin askeri operasyonuna AB penceresinden bakฤฑลฤฑ yansฤฑtmasฤฑ bakฤฑmฤฑndan siyasi รถnemi var. รte yandan, AP ilk defa bir aday รผlkeye karลฤฑ siyasi ve ekonomik yaptฤฑrฤฑm รงaฤrฤฑsฤฑnda bulunuyor. Ve yine bu kapsamda, uygulanma olasฤฑlฤฑฤฤฑ az da olsa, 1 Ocak 1996’dan bu yana Tรผrkiye ile AB arasฤฑnda yรผrรผrlรผkte olan gรผmrรผk birliฤinin askฤฑya alฤฑnmasฤฑ seรงeneฤi ilk defa aรงฤฑk biรงimde gรผndeme taลฤฑnฤฑyor.(T24)
