Resmi Gazete’de yayฤฑmlanan karara gรถre, CHP’li milletvekilleri 7188 sayฤฑlฤฑ Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazฤฑ Kanunlarda Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑna Daire Kanun’da yer alan 5682 sayฤฑlฤฑ Pasaport Kanunu’ndaki 14. ve 7. maddede belirtilen bazฤฑ hรผkรผmlerin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne dava aรงtฤฑ.
Davada, haklarฤฑnda Terรถrle Mรผcadele Kanunu’ndaki suรงlara iliลkin soruลturma veya kovuลturma bulunan avukatlara hususi damgalฤฑ pasaport verilmemesinin Anayasa’ya aykฤฑrฤฑ olduฤu ileri sรผrรผlerek, buna iliลkin 14. maddenin iptali istendi.
Anayasa Mahkemesi, bu madde yรถnรผnden iptal istemini reddetti.
Yรผksek Mahkeme‘nin kararฤฑnda, herkesin seyahat รถzgรผrlรผฤรผnรผn bulunduฤuna, hususi damgalฤฑ pasaportlarฤฑn ise belirli ลartlarฤฑ taลฤฑmak koลuluyla bazฤฑ kamu gรถrevlileri ve avukatlara verilebildiฤine iลaret edildi.
Kanun koyucunun hususi damgalฤฑ pasaportu alacaklara yรถnelik bazฤฑ ลartlar koyabileceฤi ifade edilen kararda, iptali istenen hรผkรผmdeki sฤฑnฤฑrlamanฤฑn vatandaลlarฤฑn umuma mahsus pasaport ile yurt dฤฑลฤฑna รงฤฑkฤฑลฤฑna engel olmadฤฑฤฤฑ kaydedildi.
Dava konusu kanunun tedbir niteliฤinde olduฤuna iลaret edilen kararda, ลu deฤerlendirmeye yer verildi:
- “Bu รงerรงevede kural kapsamฤฑnda yer alan avukatlarฤฑn hususi damgalฤฑ pasaport alamamalarฤฑnฤฑn sรผrekli nitelikte olmayฤฑp haklarฤฑndaki anฤฑlan suรงlardan yรผrรผtรผlen soruลturma veya kovuลturmalarฤฑn devamฤฑ sรผresiyle sฤฑnฤฑrlฤฑ olduฤu gรถzetildiฤinde hususi damgalฤฑ pasaport edinme imkanฤฑnฤฑn kazanฤฑlmasฤฑna iliลkin koลullarda anฤฑlan farklฤฑlฤฑฤฤฑn รถngรถrรผlmesiyle gรผdรผlen amaรง ile kuralla รถngรถrรผlen araรง arasฤฑnda uygun bir dengenin kurulduฤu, bu baฤlamda kuralla getirilen sรถz konusu farklฤฑlฤฑฤฤฑn รถngรถrรผlme amacฤฑna gรถre kural kapsamฤฑndaki avukatlara aลฤฑrฤฑ bir kรผlfet yรผklemediฤi anlaลฤฑlmaktadฤฑr. Bu itibarla kuralda eลitlik ilkesine aykฤฑrฤฑ bir yรถnรผn bulunmadฤฑฤฤฑ sonucuna ulaลฤฑlmฤฑลtฤฑr.”
ฤฐptaline karar verilen hรผkรผm
Yรผksek Mahkeme, 5682 sayฤฑlฤฑ Pasaport Kanunu’na eklenen 7’inci maddenin bazฤฑ bรถlรผmlerinin ise Anayasa’ya aykฤฑrฤฑ olduฤuna hรผkmederek, iptaline karar verdi.
Kararda, iptali istenen dรผzenlemenin, milli gรผvenliฤe tehdit oluลturduฤu tespit edilen yapฤฑ, oluลum veya gruplara ya da terรถr รถrgรผtlerine รผyelikleri, iltisaklarฤฑ nedeniyle pasaportu iptal edilenlere, kanunda belirtilen kฤฑstaslarฤฑ saฤlamalarฤฑ ve baลvurmalarฤฑ halinde kolluk tarafฤฑndan yapฤฑlacak araลtฤฑrma sonucuna gรถre ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑnca pasaport verilebilmesini รถngรถrdรผฤรผ belirtildi.
ฤฐptal isteminde, bu durumdaki kiลiler pasaport almak istediฤinde ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑna takdir yetkisi tanฤฑnarak, seyahat รถzgรผrlรผklerinin kฤฑsฤฑtlandฤฑฤฤฑnฤฑn savunulduฤuna yer verilen kararda, Anayasa’ya gรถre kiลilerin yurt dฤฑลฤฑna seyahat รถzgรผrlรผฤรผ bulunduฤu ve bunun ancak kiลi hakkฤฑndaki soruลturma ya da kovuลturma nedeniyle hakim tarafฤฑndan kฤฑsฤฑtlanabileceฤi aktarฤฑldฤฑ.
Dรผzenlemenin, tรผm ลartlarฤฑn gerรงekleลmesi durumunda dahi pasaport verilmesi konusunda ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑna takdir yetkisi verdiฤi ifade edilen kararda, iptali istenen dรผzenlemenin seyahat รถzgรผrlรผฤรผnรผ sฤฑnฤฑrlandฤฑrdฤฑฤฤฑ kaydedildi.
Kararda, ลรถyle denildi:
- “Dava konusu kurallarda Anayasa’nฤฑn anฤฑlan maddesinde yer almayan sฤฑnฤฑrlama sebepleriyle de sรถz konusu hรผrriyetin sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑ ve kurallarฤฑn yurt dฤฑลฤฑna รงฤฑkฤฑล yapabilmesini idarenin yetkisine bฤฑrakarak Anayasa’da belirtilen sฤฑnฤฑrlama sebeplerine baฤlanan hakim kararฤฑ gรผvencesini ihlal ettiฤi gรถrรผlmektedir. Bu itibarla kurallarฤฑn yurt dฤฑลฤฑna รงฤฑkma hรผrriyetini Anayasa’ya aykฤฑrฤฑ olarak sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑ sonucuna varฤฑlmฤฑลtฤฑr.”
ฤฐptal kararlarฤฑ, Resmi Gazete’de yayฤฑmlanmasฤฑndan bir yฤฑl sonra yรผrรผrlรผฤe girecek.
