Resmi Gazete’nin bugรผnkรผ sayฤฑsฤฑnda yer alan karara gรถre, ฤฐstanbul Sarฤฑyer’de yaลayan bir kiลinin arazisine iliลkin 1938’de yapฤฑlan kadastro iลleminde, arazinin orman arazisi olduฤu tespiti yapฤฑldฤฑ. 1940, 1979 ve 1989’daki kadastro iลlemlerinde de arazinin niteliฤinde deฤiลiklik yapฤฑlmadฤฑ.
Bunun รผzerine arazi sahibinin varisleri, 2009’da mรผlkiyet haklarฤฑnฤฑ kullanamadฤฑklarฤฑnฤฑ ileri sรผrerek tazminat davasฤฑ aรงtฤฑ. Davaya bakan Sarฤฑyer 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, hazineye karลฤฑ tazminat davasฤฑndan รถnce tapu iptal ve tespit davasฤฑ aรงฤฑlmasฤฑ gerektiฤini belirterek davayฤฑ reddetti.
Sรถz konusu kararฤฑn Yargฤฑtay tarafฤฑndan bozulmasฤฑ รผzerine yeniden yargฤฑlama yapan mahkeme, bu sefer arazi sahiplerine tazminat รถdenmesine hรผkmetti, ancak bu karar da Yargฤฑtay tarafฤฑndan bozuldu. Bunun รผzerine yapฤฑlan yeniden yargฤฑlamada ise baลvurucunun tazminat istemleri reddedildi ve karar kesinleลti.
Baลvurucu, daha รถnceden tapusu bulunmasฤฑna raฤmen kadastro iลlemi sonrasฤฑ tapularฤฑnฤฑn tazminat รถdenmeksizin iptal edildiฤini, arazilerini kullanamadฤฑklarฤฑnฤฑ ve mรผlkiyet hakkฤฑnฤฑn ihlal edildiฤi gerekรงesiyle Anayasa Mahkemesine baลvurdu.
Kararฤฑ inceleyen Yรผksek Mahkeme, baลvurucunun mรผlkiyet hakkฤฑnฤฑn ihlal edildiฤine karar verdi.
Kararฤฑn gerekรงesi
Anayasa Mahkemesinin kararฤฑnda, Anayasa’nฤฑn 35. maddesinde mรผlkiyet hakkฤฑnฤฑn gรผvence altฤฑna alฤฑndฤฑฤฤฑ ve kiลilerin mรผlkiyet hakkฤฑnฤฑ yasal รงerรงevede kullanabileceฤi ifade edildi.
Sรถz konusu maddede ayrฤฑca devletin toplum yararฤฑna aykฤฑrฤฑ olmamasฤฑ koลuluyla mรผlkiyetin kullanฤฑmฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlayabileceฤi aktarฤฑlan kararda, baลvuru konusu taลฤฑnmazฤฑn orman olarak tespit edildiฤi ve kullanฤฑmฤฑnฤฑn fiilen engellendiฤi vurgulandฤฑ.
Tapusu bulunan arazinin baลvurucu tarafฤฑndan kullanฤฑmdan yoksun bฤฑrakฤฑlmasฤฑnฤฑn mรผdahale anlamฤฑ taลฤฑyacaฤฤฑ belirtilen kararda, “Mรผlkiyet hakkฤฑna mรผdahalede bulunurken, temel hak ve รถzgรผrlรผklerin sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmasฤฑna iliลkin genel ilkeleri dรผzenleyen Anayasaโnฤฑn 13’รผncรผ maddesinin de gรถz รถnรผnde bulundurulmasฤฑ gerekir” ifadesine yer verildi.
Mรผlkiyet hakkฤฑna mรผdahalelerde รถlรงรผtรผn hukuka uygunluk olduฤuna iลret edilen kararda, รงevrenin korunmasฤฑ ve herkesin รงevreden eลit ลekilde yararlanmasฤฑ hakkฤฑ kapsamฤฑnda Anayasa’nฤฑn 169’uncu maddesinde ormanlarฤฑn, devletin hรผkรผm ve tasarrufu altฤฑnda olduฤu ve bu alanlarda รถzel mรผlkiyetin yasaklandฤฑฤฤฑ hatฤฑrlatฤฑldฤฑ.
Baลvuruya konu taลฤฑnmazฤฑn baลvurucunun murisine devlet tarafฤฑndan 2510 sayฤฑlฤฑ Kanun uyarฤฑnca verildiฤine iลaret edilen kararda, “Bu taลฤฑnmazฤฑn murise verildiฤi tarihte orman olduฤuna iliลkin olarak tapu kaydฤฑnda herhangi bir ลerhin veya belirtinin bulunduฤu kamu makamlarฤฑnca gรถsterilemediฤi gibi dosya kapsamฤฑndan baลvurucunun murisinin taลฤฑnmazฤฑn orman olduฤunu bilebilecek durumda olduฤunu gรถsterir baลkaca herhangi bir olgunun da mevcut olmadฤฑฤฤฑ anlaลฤฑlmฤฑลtฤฑr” vurgusu yapฤฑldฤฑ.
Bu kapsamda arazi sahibinin mรผlkiyet hakkฤฑna yapฤฑlan mรผdahalenin รถlรงรผsรผz olduฤuna iลaret edilen kararda, ลunlar kaydedildi:
“Orman vasfฤฑnda olan taลฤฑnmazฤฑn baลvurucunun murisine 2510 sayฤฑlฤฑ Kanun uyarฤฑnca verildikten sonra tekrar orman olarak tespit edilmesi ormanlarฤฑn korunmasฤฑ baฤlamฤฑnda kamu yararฤฑna dayalฤฑ meลru bir amacฤฑ iรงerse de mรผlkten yoksun bฤฑrakฤฑlan baลvurucuya herhangi bir tazminat รถdenmemesi idarenin hatasฤฑndan doฤan zarara bรผtรผnรผyle baลvurucunun katlanmasฤฑ sonucunu doฤurmuลtur. Sonuรง olarak mรผdahaleyle baลvurucuya aลฤฑrฤฑ bir kรผlfet yรผklenmiล olup baลvurucunun mรผlkiyet hakkฤฑ ile kamu yararฤฑ arasฤฑndaki adil dengenin baลvurucu aleyhine bozulduฤu anlaลฤฑldฤฑฤฤฑndan mรผlkiyet hakkฤฑna yapฤฑlan mรผdahalenin รถlรงรผsรผz olduฤu kanaatine varฤฑlmฤฑลtฤฑr.”
