รevre ve ลehircilik Bakanlฤฑฤฤฑ, ilk olarak 4 yฤฑl รถnce รงฤฑkarฤฑlmak istenen โลehirlerde rant vergisiโ planฤฑnฤฑ ฤฐmar Kanununa ekleyeceฤi kritik bir maddeyle yenileyerek tekrar gรผndeme getirdi. Bakanlฤฑฤฤฑn hazฤฑrladฤฑฤฤฑ yasa taslaฤฤฑna gรถre imar planฤฑnda yapฤฑlan deฤiลikliklerde arsada deฤer artฤฑลฤฑ olursa aradaki farkฤฑn tamamฤฑ devlete รถdenecek.
Eski Baลbakan Ahmet Davutoฤlu ve eski Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Ali Babacanโฤฑn 2014 yฤฑlฤฑnda kamuoyuna duyurduฤu, ancak 7 Haziran 2015 seรงimleri รถncesinde rafa kaldฤฑrฤฑlan โลehirlerde rant vergisiโ, 2016 yฤฑlฤฑnda da รงฤฑkarฤฑlmak istenmiล ancak bir tรผrlรผ mรผmkรผn olmamฤฑลtฤฑ. 4 yฤฑl aradan sonra รevre ve ลehircilik Bakanlฤฑฤฤฑ, 3194 sayฤฑlฤฑ ฤฐmar Kanununda yapmayฤฑ planladฤฑฤฤฑ deฤiลiklikle konuyu yeniden gรผndeme getirdi. Bakanlฤฑฤฤฑn hazฤฑrladฤฑฤฤฑ yasa taslaฤฤฑna gรถre imar planฤฑnda konut olarak gรถrรผlen arsanฤฑn AVMโye dรถnรผลtรผrรผlmesi veya kat sayฤฑsฤฑnฤฑn beลten 15โe รงฤฑkmasฤฑ gibi plan deฤiลikliklerinde arsa deฤerindeki artฤฑลฤฑn tamamฤฑ devlete รถdenecek.
KANUN TASLAฤI
Hรผrriyetโin ulaลtฤฑฤฤฑ 12 maddelik kanun taslaฤฤฑyla ฤฐmar Kanununa plan deฤiลiklikleriyle ilgili bir madde eklenmesi รถngรถrรผlรผyor. Sรถz konusu madde, โYoฤunluk artฤฑลฤฑ, bina yรผksekliฤi, kat adedi, kullanฤฑm amacฤฑ deฤiลikliฤine yรถnelik uygulama imar plan deฤiลikliฤi sonucu deฤerinde artฤฑล olan taลฤฑnmaz maliklerinden, taลฤฑnmazฤฑn artan arsa deฤerinin tamamฤฑ โdeฤer artฤฑล payฤฑโ olarak alฤฑnฤฑr. Deฤer artฤฑล payฤฑ bedelinin tespitinde, imar planฤฑ deฤiลikliฤi sonucunda taลฤฑnmazฤฑn imar durumunda kฤฑymet bakฤฑmฤฑndan meydana gelecek artฤฑล dikkate alฤฑnฤฑr ve 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayฤฑlฤฑ Kanunโun 11โinci maddesinde belirtilen bedel tespiti esaslarฤฑ gรถzetilirโ hรผkmรผnรผ iรงeriyor. Deฤer artฤฑลฤฑnฤฑn ne kadar olduฤuna ise idarenin oluลturacaฤฤฑ deฤer tespit komisyonu karar verecek. Ancak komisyonun tespiti, en az iki lisanslฤฑ gayrimenkul deฤerleme ลirketinin bulduฤu rakamฤฑn aritmetik ortalamasฤฑndan az olmayacak.
TAPUYA ลERH
Vatandaล, taลฤฑnmazฤฑn deฤer artฤฑล payฤฑnฤฑ รถdeyinceye kadar tapu kรผtรผฤรผne ลerh edilecek. Bu parselle ilgili satฤฑล, ipotek, trampa, kiralama ve benzeri iลlemler bedel รถdeninceye kadar duracak. Deฤer artฤฑล payฤฑ รถdenmeden yapฤฑ ruhsatฤฑ dรผzenlenemeyecek. Deฤer artฤฑล payฤฑnฤฑn yรผzde 30โu imar planฤฑ deฤiลikliฤini onaylayan ilgili idarede aรงฤฑlacak kamulaลtฤฑrma hesabฤฑna, yรผzde 30โu bakanlฤฑฤฤฑn dรถnรผลรผm projeleri รถzel hesabฤฑna, yรผzde 40โฤฑ Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑโna yatฤฑrฤฑlacak. Deฤer artฤฑล payฤฑ ayni olarak alฤฑnฤฑrsa, aynฤฑ kurumlara yine bu oranlarda hisselendirilecek. Ancak bu plan deฤiลiklikleri, Kฤฑyฤฑ Kanunu, Organize Sanayi Bรถlgeler (OSB), Kรผltรผr ve Tabiat Varlฤฑklarฤฑnฤฑ Koruma Kanunu, Kentsel Dรถnรผลรผm Kanunuโna tabi alanlarda yapฤฑlamayacak.
KฤฐRLฤฐLฤฐK BEDELฤฐ
Taslak hazฤฑrlฤฑklarฤฑnda deฤer artฤฑล payฤฑnฤฑn รถnce yรผzde 70โinin kamuya, yรผzde 30โunun ise arsa sahibine verilmesi รผzerinde durulsa da son aลamada tamamฤฑnฤฑn kamuya gitmesi kararฤฑ alฤฑndฤฑ. Yetkililer plan deฤiลikliฤiyle o bรถlgede trafik, hava kirliliฤi gibi olumsuzluklarฤฑn karลฤฑlฤฑฤฤฑ olarak bu bedellerin alฤฑndฤฑฤฤฑna dikkat รงektiler. Ancak ฤฐnลaat Mรผhendisleri Odasฤฑ Baลkanฤฑ Cemal Gรถkรงe, plan dฤฑลฤฑ yapฤฑlaลmanฤฑn o bรถlgede altyapฤฑ sorunlarฤฑ ile รงevre kirliliฤi, trafik yoฤunluฤu gibi sakฤฑncalarฤฑna da dikkat รงekti.
โKAรAฤI HEMEN YIKโ MADDESฤฐ
ฤฐMAR planlarฤฑnฤฑn kesinleลmesinden itibaren 6 aylฤฑk sรผreden sonra plan iptali, revizyonu veya deฤiลikliฤi gerekรงe gรถsterilerek, alฤฑnmฤฑล yapฤฑ ruhsatlarฤฑ iptal edilemeyecek, inลaat durdurulamayacak. Mevcut mevzuatta ruhsat alฤฑnmadan ya da ruhsata aykฤฑrฤฑ olarak yapฤฑlan yapฤฑlarฤฑn mรผhรผrlenerek durdurulacaฤฤฑ hรผkmรผ bulunuyor. Ancak taslaฤa eklenen yeni fฤฑkrayla, idare tarafฤฑndan ruhsata baฤlanamayacaฤฤฑ veya aykฤฑrฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑn giderilemeyeceฤi tespit edilen yapฤฑlarda, bir aylฤฑk sรผre beklenmeden ruhsatฤฑn iptal edilerek, ruhsata aykฤฑrฤฑ veya ruhsatsฤฑz yapฤฑlan bina ya da mevzuata aykฤฑrฤฑ imalatlarฤฑn, belediye encรผmeni veya il idare kurulu kararฤฑnฤฑ mรผteakip yฤฑktฤฑrฤฑlmasฤฑ hรผkme baฤlanฤฑyor. Yฤฑkฤฑm masrafฤฑnฤฑn da yapฤฑ sahibinden alฤฑnacaฤฤฑ belirtiliyor.
ลEHฤฐR RANTI NASIL VERGฤฐLENDฤฐRฤฐLECEK?
YETKฤฐLฤฐLER sรถz konusu yasa deฤiลikliฤinin kabulรผ halinde ลehir rantฤฑnฤฑn nasฤฑl vergilendirileceฤini ลu รถrnekle anlattฤฑ: โฤฐstanbulโda imar planฤฑnda 5 katlฤฑ konut izni bulunan bir arsa iรงin vatandaล, hem yoฤunluk artฤฑลฤฑ hem de fonksiyon deฤiลikliฤi talebiyle baลvurursa ve bunun sonucunda oraya 10 katlฤฑ bir otel, AVM, iล merkezi, rezidans veya hastane yapฤฑlmasฤฑ izni รงฤฑkarsa, arsanฤฑn deฤeri artacak. Eฤer deฤer artฤฑลฤฑ 5 milyondan 15 milyon liraya yรผkselmiลse aradaki 10 milyon liralฤฑk farkฤฑn devlete รถdenmesi gerekecek. โ
HAK KAYIPLARINDA DAVA AรILABฤฐLECEK
TASLAฤA gรถre, ada oluลturan tek parseller hariรง olmak รผzere parsel bazฤฑnda nรผfus, yapฤฑ yoฤunluฤu, kat adedi, bina yรผksekliฤini artฤฑran imar planฤฑ deฤiลiklikleri de yapฤฑlamayacak. Kesinleลen planlara karลฤฑ sadece doฤrudan hak kaybฤฑ olanlar, ilgili kฤฑsฤฑmla sฤฑnฤฑrlฤฑ olmak รผzere dava aรงฤฑlabilecekler. ฤฐmar planlarฤฑna iliลkin olarak idari yargฤฑya baลvurulmasฤฑ halinde, bir yerde birden fazla idare mahkemesinin bulunmasฤฑ durumunda davalarฤฑn hangi idare mahkemesinde gรถrรผleceฤine Hรขkimler ve Savcฤฑlar Kurulu karar verecek.
