Rusyaโnฤฑn Ukraynaโyฤฑ iลgali sonrasฤฑnda fฤฑrlayan enerji fiyatlarฤฑ, ekonominin saฤlฤฑฤฤฑ iรงin gรถsterge kabul edilen bakฤฑrฤฑn da geri vitese takmasฤฑna neden oldu. Avrupaโda bakฤฑr talebinin gerilemesi ve spekรผlatif yatฤฑrฤฑmlarฤฑn hฤฑz kesmesi nedeniyle fiyatlar 2 ayฤฑn en dรผลรผk seviyesinde. Dรผลรผลรผn sรผrebileceฤi ve fiyatlarฤฑn 2023โte iki yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyesine inebileceฤi tahminleri yapฤฑlฤฑyor.
Bakฤฑr fiyatlarฤฑ, Londra metal Borsasฤฑโnda (LME) yaklaลฤฑk iki ayฤฑn en dรผลรผk seviyesine indi. 3 ay vadeli bakฤฑrฤฑn fiyatฤฑ ton baลฤฑna 7.680 dolara kadar gerilerken, Aralฤฑk teslimatฤฑ bakฤฑr Comexโde pound baลฤฑna 3.33 dolarฤฑ gรถrdรผ.
Dikkatlar รinโden Avrupaโnฤฑn talebine kaydฤฑ
Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre bakฤฑr fiyatlarฤฑ genellikle yฤฑlda 25 milyon ton olarak tahmin edilen kรผresel tรผketimin yarฤฑsฤฑnฤฑ oluลturan รin’deki talebi izliyor. Ancak ลu sฤฑralar piyasanฤฑn odaฤฤฑ elektrik ve inลaatta kullanฤฑlan bakฤฑra yรถnelik kรผresel talebin yรผzde 15 ila yรผzde 20’sini oluลturan Avrupa’da. Bรถlge, artan gaz ve elektrik fiyatlarฤฑyla karลฤฑ karลฤฑya. Avrupa Birliฤi, enerji tรผketimini azaltmak iรงin รผye รผlkelere zorunlu hedefl er koymaya yรถnelik รถnerilerde bulundu.
Fiyatlar 6.600 dolara kadar dรผลebilir
ฤฐmalatฤฑ etkileyecek tedbirleri yorumlayan Citi analisti Max Layton, “Talepte topyekun bir dรผลรผล gรถrmek nadir olurdu, ancak รถnรผmรผzdeki 3-6 ay iรงinde Avrupa’da sanฤฑrฤฑm bunu gรถreceฤizโ diyor. Layton, aralฤฑk ve Mart arasฤฑnda รงok รถnemli bir mevsimsel fazla oluลacaฤฤฑ ve bunun bakฤฑrฤฑ ton baลฤฑna 6.600 dolara dรผลรผrebileceฤi tahmininde bulunuyor.
Macquarie analistleri de, bu yฤฑlki 162 bin ton aรงฤฑk veren bakฤฑr piyasasฤฑnฤฑn gelecek yฤฑl 691 bin ton fazla vermesini bekliyor. Kรผresel rafine bakฤฑr รผretiminin 2023’te 26 milyon tonu aลacaฤฤฑ tahminleri yapฤฑlฤฑyor. Macquarie analisti Marcus Garvey, “รin dฤฑลฤฑndaki bรถlgelerde ekonomik gรถrรผnรผmรผn, รถzellikle de Avrupa’nฤฑn gรถrรผnรผmรผnรผn, enerji krizi nedeniyle kรถtรผleลtiฤine dikkat รงekiyor. Analist, โรinโin baลka yerlerdeki yavaลlamayฤฑ telafi edebileceฤini dรผลรผnmรผyoruz. รnรผmรผzdeki yฤฑl stoklar oluลacaฤฤฑ kesinโ diyor.
LME ve CME Group kayฤฑtlฤฑ depolarฤฑ ve ลanghay Vadeli ฤฐลlemler Borsasฤฑ tarafฤฑndan izlenen bakฤฑr stoklarฤฑ 189 bin ton civarฤฑnda. รreticiler, tรผccarlar ve รin’in elindeki gibi gรถrรผnmeyen stoklarฤฑ kestirmek ise zor. Citi analistleri, รin dฤฑลฤฑndaki gรถrรผnmez stoklarฤฑn toplamda yaklaลฤฑk 500 bin ton olabileceฤini dรผลรผnรผyor.
Merkez bankalarฤฑ resesyon korkusu yarattฤฑ
Saxo Bankโฤฑn emtia stratejileri baลkanฤฑ Ole Hansen, โMakro gรถrรผnรผm endรผstriyel metalleri oldukรงa sert vuruyor. Merkez bankalarฤฑnฤฑn enfl asyonu kontrol altฤฑna almak amacฤฑyla ekonominin resesyona girmesine izin vermesi halinde fiyatlar daha da dรผลebilir. Fiyatlarฤฑn 15 Temmuz’da test edilen 20 ayฤฑn en dรผลรผk seviyesi olan 6.955 dolarฤฑ gรถrmesi mรผmkรผnโ aรงฤฑklamasฤฑnda bulundu.
Rio Tinto da โgรถrรผnรผmรผn zayฤฑfโ uyarฤฑsฤฑ yaptฤฑ
Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ikinci madencilik ลirketi Rio Tintoโnun CEOโsu da bakฤฑrฤฑn tedarik zinciri sorunlarฤฑ ve yรผksek enfl asyondan kaynaklanan baskฤฑlarla karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑ uyarฤฑsฤฑ yapฤฑyor. CEO Jakob Stausholm, New Yorkโta yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, binalardan otomobillere ve cep telefonlarฤฑna kadar her ลeyde kritik olan metal talebinin enflasyondan etkilendiฤi yorumunu yaptฤฑ.
Uzun vadede ibre yine yรผkseliลe dรถnecek
ฤฐรงinde bulunduฤumuz yฤฑlda bakฤฑr fiyatlarฤฑ beklenenden dรผลรผk seyrediyor ancak ileriki yฤฑllarda fiyatlarda ciddi bir artฤฑล olabileceฤi tahminleri yapฤฑlฤฑyor. Fitch Solutions, iรงinde bulunduฤumuz yฤฑl iรงin bakฤฑr fiyat รถngรถrรผsรผnรผ daha รถnce รถngรถrdรผฤรผ ton baลฤฑna ortalama 9.470 dolardan aลaฤฤฑ yรถnlรผ revize ederek ton baลฤฑna 8.800 dolara รงekti. Ancak kuruluล, 2026 yฤฑlฤฑna kadar yeลil ekonomiye geรงiล kaynaklฤฑ talebin bakฤฑr piyasasฤฑnฤฑ aรงฤฑk vermeye zorlayacaฤฤฑ ve fiyatlarฤฑ yรผkselteceฤini dรผลรผnรผyor. Fitch, metalin 2027’de mart zirvesi 10.000 dolarฤฑn ve 2031’de 11.509 dolarฤฑn รผzerinde seyredeceฤini dรผลรผnรผyor. Goldman Sachs da kรผresel bakฤฑr talebinin 2025 yฤฑlฤฑna kadar arzฤฑ geรงmeye baลlayacaฤฤฑnฤฑ ve fiyatlarฤฑ mevcut seviyesinin iki katฤฑna รงฤฑkaracaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyor.
Rekorun %28 gerisinde
Rusya-Ukrayna krizinin baลlamasฤฑndan sonra arz endiลesi nedeniyle bakฤฑr fiyatlarฤฑ 4 Mart’ta tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek dรผzeyi olan ton baลฤฑna 10.674 dolara yรผkseldi. Kรผresel makroekonomik tablo kรถtรผleลtikรงe fiyatlar Nisan sonlarฤฑnda keskin bir biรงimde dรผลmeye baลladฤฑ. รinโde COVID kapanmalarฤฑ ve ลimdi de Avrupaโnฤฑn talebinde sert dรผลรผล beklentisiyle fiyatlar zirvenin yรผzde 28 altฤฑna indi. Fedโin faiz artฤฑลlarฤฑnฤฑn dolarฤฑ gรผรงlendirmesi de, dolar cinsinden iลlem gรถren bakฤฑra yatฤฑrฤฑm talebini azaltฤฑyor.
