ฤฐล Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Adnan Bali, “Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ, izlediฤi kredi politikalarฤฑyla doฤrudan รผlkedeki kaynak tahsisinden sorumludur. Doฤru yerde kullanฤฑlmayan bir kredi ekonomide kaynak tahsisini bozmak anlamฤฑna gelir.” dedi.
Bali, Uludaฤ Ekonomi Zirvesinin “Bankacฤฑlฤฑk ve Reel Sektรถr” oturumunda yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, bankalarla ilgili ลikayette bulunmanฤฑn cazip bir ลey olduฤunu, bankalarฤฑn da bu konuda iyi malzeme verdiฤini sรถyledi.
Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผ eleลtirirken doฤru ile yanlฤฑลฤฑn da ayฤฑrt edilmesi gerektiฤini vurgulayan Bali, “Bizim Antep’te bir sรถz vardฤฑr; ‘Kalledeki parayฤฑ senin sanma.’ Kalle, kasa… Yani o รงekmecedeki paralarฤฑ senin sanma. Onu senin sanฤฑp da iลin dฤฑลฤฑndaki yerlere, gelene gidene harรงlฤฑk ya da baลka bir ลey yaparsan yarฤฑn senin olmadฤฑฤฤฑ ortaya รงฤฑkar.” diye konuลtu.
Bali, bankalarฤฑn da ciddi kusurlarฤฑnฤฑn bulunduฤunu anlatarak, paranฤฑn bol olduฤu zamanlarda olmayan fizibiliteleri ‘var’ kฤฑldฤฑklarฤฑnฤฑ ifade etti.
“Denizle alakasฤฑ olmayan adam gemi almaya kalktฤฑ”
Bazฤฑ mรผลterilerinin de aldฤฑklarฤฑ kredileri verimli kullanamadฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Bali ลunlarฤฑ kaydetti:
“Denizle alakasฤฑ olmayan adam gemi almaya kalktฤฑ. ‘Sen dรผnya ticaret yollarฤฑnฤฑ biliyor musun? ฤฐลletmeciliฤini biliyor musun? Kimyasal tanker mi kuru yรผk mรผ?’ diye sorduฤumuzda, ‘Mรผdรผrรผm bunlarฤฑn hiรงbirine gerek yok. Sipariลi veriyorsun, daha gemi tamamlanฤฑncaya kadar fiyat katlanฤฑyor. Biz ona oynuyoruz’ yanฤฑtฤฑnฤฑ aldฤฑk. Yฤฑllarca 4-5 nesil tekstille uฤraลmฤฑล olan dรถndรผ, alakasฤฑz ilgisiz inลaat iลine girdi. Memleketime yakฤฑn yerde bir giriลimci รงฤฑktฤฑ dedi ki ‘Rรผzgar enerjisi iรงin yatฤฑrฤฑm yapacaฤฤฑm.’ ‘Peki, geriye dรถnรผk rรผzgar รถlรงรผmรผnรผ yaptฤฑrdฤฑn mฤฑ? Fizibilitesine baktฤฑn mฤฑ?’ diye sordum. Dedi ki ‘Mรผdรผrรผm ben orada askerlik yaptฤฑm, rรผzgar nedeniyle รงakmakla sigarayฤฑ bile yakamฤฑyorsun.’ Zatฤฑn fizibilitesi bu. Yani bunlar tutar hale geldi.”
“รz kaynak gรผcรผmzle krizi atlattฤฑk”
Adnan Bali, bankalarฤฑn agresif, yฤฑkฤฑcฤฑ rekabetle zaman iรงinde doฤru olmayan ลeyler yapabildiฤini ancak bunlarฤฑn sรผrdรผrรผlebilir olmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrdรผklerini belirtti.
Bankalarฤฑn iลini yapabilmesi iรงin sermaye yeterliliฤine ihtiyaรงlarฤฑnฤฑn bulunduฤuna iลaret eden Bali, ลรถyle konuลtu:
“Sermaye yรถnetimi, sermayenin doฤru kullanฤฑmฤฑ รงok daha fazla รถnemli hale gelmiลtir. Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ, izlediฤi kredi politikalarฤฑyla doฤrudan รผlkedeki kaynak tahsisinden sorumludur. Doฤru yerde kullanฤฑlmayan bir kredi, bir ekonomide kaynak tahsisini bozmak anlamฤฑna gelir.
Onun iรงin fonksiyonumuz sadece kuruluลlarฤฑmฤฑzฤฑn imkanlarฤฑnฤฑ doฤru deฤerlendirmekle sฤฑnฤฑrlฤฑ deฤil. Genel ekonomi iรงerisinde bir yerimiz var. Bunu doฤru yapabilmemiz lazฤฑm. Bunu doฤru yapabilmek iรงin de ลu sermaye yeterliliฤimizi muhafaza etmemiz yani รถz kaynaklarฤฑmฤฑzฤฑ gรผรงlรผ tutmamฤฑz lazฤฑm.
2008 krizi sฤฑrasฤฑnda reel sektรถre yaลatฤฑlan sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ yansฤฑtmamayฤฑ baลarabildiysek bunu sermaye, รถz kaynak gรผcรผmรผzle yaptฤฑk. Bu olmasaydฤฑ inanฤฑn 2001 krizindeki benzer tablolarฤฑ yine yaลamak zorunda kalabilirdik. Her banka, kendi iรงinde sฤฑkฤฑntฤฑya giren mรผลterilerini yeniden yapฤฑlandฤฑrmalar suretiyle รถdemesiz dรถnemler vermek, dรผzenli dรผzensiz takvimler yaratarak sorunlarฤฑnฤฑ รงรถzdรผ.”
