Tรผrkiye’de bankalarฤฑn, ekonomi yรถnetimininin uygulanacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑklarฤฑ enflasyon muhasebesi uygulamasฤฑndan muaf tutulmaktan rahatsฤฑz olduklarฤฑ ortaya รงฤฑktฤฑ.
Reuters’ฤฑn haberine gรถre bankalar yรผksek enflasyon nedeniyle gerรงek karlarฤฑnฤฑ yansฤฑtmak iรงin enflasyona gรถre dรผzeltilmiล muhasebe uygulamasฤฑna geรงmeyi planlฤฑyor.
Reuters’a konuลan รผรง รผst dรผzey bankacฤฑ, sektรถrdeki vergi artฤฑลฤฑna neden olacak enflasyon muhasebesinden bankalarฤฑn muaf tutulmasฤฑ uygulamasฤฑnฤฑn iptali iรงin รงalฤฑลฤฑyor. Bu amaรงla Hazine yetkilileri ile gรถrรผลmeler yapฤฑlฤฑyor.
Geรงen hafta Maliye Bakanฤฑ Mehmet ลimลek, Tรผrkiye’nin ลirketler iรงin enflasyona gรถre dรผzeltilmiล muhasebe yรถntemine geรงeceฤini, ancak finans kuruluลlarฤฑnฤฑn hariรง tutulabileceฤini sรถylemiลti.
Enflasyona gรถre dรผzeltme, ลirketleri daha yรผksek vergilerden koruyacak ve yฤฑllฤฑk enflasyonun %61’in รผzerine รงฤฑktฤฑฤฤฑ gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda performansฤฑn daha gerรงekรงi bir resmini verecek. Eylรผl ayฤฑnda varlฤฑklarฤฑ 21 trilyon lira (737 milyar dolar) olan bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ de รถzel sektรถr ลirketleri gibi bu avantajdan yararlanmak istiyor.
Adฤฑnฤฑn aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑ istemeyen รผst dรผzey bir bankacฤฑ, “Bankalar enflasyon muhasebesi uygulamak istiyor ve bu talebi dile getirmek iรงin Hazine ile bir toplantฤฑ yapฤฑlmasฤฑ dรผลรผnรผlรผyor” dedi.
Bankacฤฑ, bunun bir nedeninin de bankalarฤฑn, รผlkenin hayat pahalฤฑlฤฑฤฤฑ kriziyle boฤuลtuฤu bir dรถnemde yรผksek enflasyonun yรผksek kar gรถrรผntรผsรผ vermesini istememeleri olduฤunu sรถyledi.
Bir baลka รผst dรผzey bankacฤฑ ise bankalarฤฑn enflasyona gรถre dรผzeltilmiล muhasebe uygulamasฤฑnฤฑn dฤฑลฤฑnda tutulmasฤฑnฤฑn nedeninin hรผkรผmetin bankalarฤฑn elde edeceฤi vergi gelirlerine olan ihtiyacฤฑ olduฤunu sรถyledi.
Bir baลka bankacฤฑ ise, bankalarฤฑn kรขrlarฤฑnฤฑn enflasyona gรถre dรผzeltildikten sonra yarฤฑdan fazla dรผลmesinin beklendiฤini ve bazฤฑ bankalarฤฑn zarar edebileceฤini belirterek, “Bankalar enflasyondan arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล reel kรขr elde etmek ve bunu bilanรงolarฤฑnda uygulamak istiyorlar,” dedi.
Tรผrkiye Bankalar Birliฤi (TBB) konuyla ilgili yorum yapmayฤฑ reddetti.
Hazine, Ekim ayฤฑnda Reuters’a yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Tรผrk ลirketlerinin 2023 sonu bilanรงolarฤฑnฤฑn enflasyona gรถre dรผzeltilmiล olacaฤฤฑnฤฑ ve mevcut enflasyon tahminleri nedeniyle uygulamanฤฑn 2026 yฤฑlฤฑna kadar devam etmesinin beklendiฤini sรถylemiลti.
Faiz indirimi ile enflasyon yรผkseldi
Tรผrkiye’de enflasyon, 2021’in sonlarฤฑnda bir kur รงรถkรผลรผne yol aรงan agresif bir faiz indirimi dรถngรผsรผnรผn ardฤฑndan geรงen yฤฑl %85’in รผzerine รงฤฑktฤฑ. Enflasyon daha sonra kฤฑsmen geriledi ancak son aylarda yeniden yรผkselerek Ekim ayฤฑnda %61,4’e ulaลtฤฑ.
Tรผrk bankalarฤฑnฤฑn kรขrlarฤฑndaki yฤฑllฤฑk artฤฑล, geรงen yฤฑlki %366’lฤฑk yรผkseliลin ardฤฑndan 2023’รผn ilk dokuz ayฤฑnda %50 civarฤฑna geriledi.
Mayฤฑs ayฤฑndaki seรงimlerinden bu yana hรผkรผmet, ลubat ayฤฑnda รผlkeyi vuran bรผyรผk depremlerin ardฤฑndan toparlanmayฤฑ finanse etmek iรงin banka ve finans kuruluลlarฤฑnฤฑn kurumlar vergisi de dahil olmak รผzere รงeลitli vergi oranlarฤฑnฤฑ %25’ten %30’a yรผkseltti.
