EBRD tarafฤฑndan gerรงekleลtirilen bir araลtฤฑrmada, Tรผrkiyeโde bankalarฤฑn kredi verme sรผrecinde kadฤฑn ve erkek giriลimciler arasฤฑnda ayrฤฑmcฤฑlฤฑk yaptฤฑฤฤฑ sonucuna varฤฑldฤฑ.
J. Michelle Brock ve Ralph De Haas tarafฤฑndan kaleme alฤฑnan araลtฤฑrmada, Tรผrkiyeโdeki kadฤฑn ve erkek giriลimcilerin kredi baลvurularฤฑnda koลulsuz onay alma oranฤฑnฤฑn aynฤฑ olduฤu fakat kadฤฑn giriลimcilerden kefil istenme oranฤฑnฤฑn erkeklerden yรผzde 26 daha fazla olduฤu belirtildi.
Bloomberg HTโye konuลan EBRD Kฤฑdemli Ekonomisti J. Michelle Brock, Tรผrkiyeโde kadฤฑn giriลimcilerin kredi baลvuru sรผrecinde ayrฤฑmcฤฑlฤฑฤa uฤrama sebeplerini ve bu ayrฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑn รผlke ekonomisine olan sonuรงlarฤฑnฤฑ deฤerlendirdi.
Araลtฤฑrma, kรผรงรผk iลletmelere verilen kredilerde cinsiyet ayrฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koymak amacฤฑyla 334 Tรผrk banka รงalฤฑลanฤฑ ile yapฤฑldฤฑ. Raporda, ayrฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑn esas olarak kredi baลvurusunda bulunan ve erkek egemen sektรถrlerde รงalฤฑลan kadฤฑnlarฤฑ etkilediฤi belirtildi. Diฤer taraftan, genรง banka รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑn, 45 yaล รผstรผ banka รงalฤฑลanlarฤฑna gรถre kadฤฑn giriลimcilerden kefil isteme oranlarฤฑnฤฑn daha yรผksek olduฤu ortaya รงฤฑktฤฑ.ย
Brock, Tรผrkiyeโde aynฤฑ firmayฤฑ iลleten ve aynฤฑ beceriye sahip iki iลletmecinin aynฤฑ miktarda kredi talep ettiฤini ancak kadฤฑn iลletmecilerden kefil istenme oranฤฑnฤฑn erkeklere gรถre yรผzde 26 daha yรผksek olduฤunu sรถyledi. Kadฤฑn giriลimcilerin babalarฤฑndan ya da erkek kardeลlerinden kefil olmasฤฑnฤฑ istediฤini belirten Brock, bu durumun kadฤฑn iลletmecinin sosyal รงevresi iรงin oldukรงa maliyetli bir hal aldฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Brock, kadฤฑnlardan kefil istenmesinin รผlke ekonomisine olan etkisini deฤerlendirdiฤi konuลmasฤฑnda, kadฤฑn iลletmecinin kefil bulamamasฤฑ durumunda projeyi rafa kaldฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ ya da kadฤฑnlarฤฑn รงoฤunlukta olduฤu baลka bir sektรถre yรถnelmek zorunda kaldฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Kรขrlฤฑ bir projenin gerรงekleลtirilememesinin ลirketin bรผyรผmesini etkilediฤini sรถyleyen Brock, bunun da dolaylฤฑ olarak devlet iรงin dรผลรผk vergi gelirine neden olduฤunu dile getirdi.
“Genรง bankacฤฑlar kadฤฑnlara kredi vermekte daha temkinli”
Genรง banka รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑn, 45 yaล รผstรผ banka รงalฤฑลanlarฤฑna gรถre kadฤฑn giriลimcilerden kefil isteme oranlarฤฑnฤฑn daha yรผksek olmasฤฑnฤฑn nedenini deฤerlendiren Brock, ลu ifadeleri kullandฤฑ:
“Aslฤฑnda bu mantฤฑฤa aykฤฑrฤฑ bir sonuรง, รงรผnkรผ genellikle genรงlerin daha aรงฤฑk fikirli olmasฤฑnฤฑ bekleriz. Ancak gerรงek ลu ki, kariyerinize ilk baลladฤฑฤฤฑnฤฑzda, รถzellikle bir รงalฤฑลan olarak, bankanฤฑzฤฑn kredi verdiฤi bรถlรผmler hakkฤฑnda รถฤrenmeniz gereken รงok ลey vardฤฑr. Kรขฤฤฑt รผzerinde oldukรงa iyi gรถrรผnen bir adayฤฑn dosyasฤฑyla ne yapacaฤฤฑnฤฑz konusunda kararsฤฑz olabilirsiniz ve perde arkasฤฑnda farkฤฑnda olmadฤฑฤฤฑnฤฑz bir ลeyler olabileceฤinden endiลeleniyorsunuzdur. รรผnkรผ รถzellikle inลaat, gemicilik veya diฤer erkek egemen sektรถrlerde kadฤฑnlarฤฑ gรถrmeye alฤฑลฤฑk deฤilsinizdir. Bizim yorumumuz, belirsizlik ortamฤฑnda bu genรง รงalฤฑลanlarฤฑn bir nevi para kaybetme riskini azaltmak iรงin kefil isteyerek kendini korumaya ittiฤidir.”
Ayrฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑn รถnlenmesine yรถnelik 3 strateji belirlendi
Araลtฤฑrmada, kadฤฑn giriลimcilerin maruz kaldฤฑฤฤฑ ayrฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑn รถnlenmesi amacฤฑyla 3 stratejinin uygulanmasฤฑ รถneriliyor. Bunlardan ilki, kredi temin etmede gรถrevli genรง banka รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑn bulunduฤu gruplara daha kฤฑdemli รงalฤฑลanlarฤฑn eklenmesi.
ฤฐkinci olarak, รถrtรผk รถnyargฤฑlarฤฑn gerรงek dรผnyadaki etkisini hafifletmeye yรถnelik stratejilerin izlenmesi tavsiye ediliyor. รrneฤin, bankalarฤฑn kadฤฑnlara kefilsiz kredi vermek iรงin ลube dรผzeyinde hedefler belirlemesi ve bu hedefi karลฤฑlayamayan ลubelerin sorumlu tutmasฤฑ gibi. Ya da, baลarฤฑlฤฑ kadฤฑn giriลimcilerin bankalarฤฑn iรง iletiลim ve eฤitim programlarฤฑna entegre edilmesi รถneriliyor.
รรงรผncรผ olarak, banka kredilendirmelerinin tamamen algoritmik karar verme yรถntemi ile deฤiลtirilebileceฤi รถneriliyor. Ancak, raporda algoritmik kredi puanlamasฤฑnฤฑn, รถrtรผk รถnyargฤฑlara eฤilimli sektรถrlerde yรผz yรผze ayrฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑ azaltabilirken, kredi verme aรงฤฑsฤฑndan sosyal gruplar arasฤฑndaki eลitsizlikleri azaltmada baลarฤฑsฤฑz olabileceฤi belirtiliyor.
Sonuรง olarak, dรผnya genelinde kadฤฑn giriลimcilerin erkek giriลimcilere gรถre bankalardan daha az borรงlandฤฑฤฤฑ dรผลรผnรผldรผฤรผnde, bu araลtฤฑrma ile Tรผrkiyeโde de kadฤฑn giriลimcilerin รผretken kapasitesini yeterince kullanmasฤฑnฤฑ engelleyen kredi kฤฑsฤฑtlamalarฤฑyla karลฤฑlaลtฤฑklarฤฑ savunuluyor. Tรผrk bankalarฤฑnฤฑn yakฤฑn zamanda, bu araลtฤฑrma รถzelinde ลirket iรงi bir รงalฤฑลma yapฤฑp yapmayacaฤฤฑ da merak konusu.
