Tรผketici Sorunlarฤฑ Derneฤi (TรSODER) Emlak Komisyonu Baลkanฤฑ Hatice Kolรงak, faiz oranlarฤฑnฤฑn dรผลmesiyle konut alฤฑrken kredi kullananlarฤฑn oranฤฑnฤฑn son dรถnemde arttฤฑฤฤฑnฤฑ, รถzellikle orta gelirli ailelerin bรผyรผk bรถlรผmรผnรผn kredili satฤฑn alฤฑmlarda ikinci el konutlarฤฑ tercih ettiฤini sรถyledi.
Kolรงak, her ne kadar son dรถnemde dรผลรผล olsa da konut kredisi faizoranlarฤฑnฤฑn hala yรผksek olduฤunu belirterek, projelerden konut alan tรผketicilerin, inลaat ลirketlerinin kendi bรผnyelerinde uzun vadeli senet ile yaptฤฑฤฤฑ รถdeme alternatiflerini tercih ettiฤini belirtti.
Faiz รถdemek istemeyen veya bu konuda hassasiyeti olan bazฤฑ vatandaลlarฤฑn son dรถnemde mรผteahhit veya inลaat ลirketinden senetle konut almaya yรถneldiฤini, bu ลekildeki alฤฑmlarฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Kolรงak, “Senetle satฤฑล beraberinde ciddi riskler getiriyor. Tรผketici maฤdur olmamak veya dolandฤฑrฤฑlmamak iรงin รงok dikkatli olmalฤฑ.” dedi.
“Tรผketicinin inลaat ลirketinin gรผvenilirliฤini sorgulamasฤฑ gerekir”
Hatice Kolรงak, senetle maket รผzerinden konut alan tรผketicinin inลaat ลirketinin gรผvenilirliฤini sorgulamasฤฑ gerektiฤini ifade ederek, “Araลtฤฑrmak lazฤฑm. Bu mรผteahhit veya ลirket daha รถnce kaรง proje teslim etmiล, hakkฤฑnda ลikayet olmuล mu? Devam eden davalarฤฑ var mฤฑ? Tanฤฑnฤฑyor mu? Alฤฑcฤฑnฤฑn bu sorularฤฑn cevabฤฑnฤฑ aramasฤฑ lazฤฑm.” ลeklinde konuลtu.
6502 sayฤฑlฤฑ Tรผketici Kanunu’nun maketten konut satฤฑลlarฤฑnฤฑ dรผzenlediฤini ancak kanunun piyasada tam olarak uygulanmadฤฑฤฤฑnฤฑ รถne sรผren Kolรงak, inลaat ลirketinin tamamlama sigortasฤฑ veya hak ediล, banka teminatฤฑ gibi inลaatฤฑn yapฤฑlamamasฤฑ durumunda tรผketiciyi garanti altฤฑna alan teminatlardan birini vermesi gerektiฤini ancak uygulamada sadece baฤlฤฑ kredinin kullanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
“Bankanฤฑn kredi vermediฤi konut projelerinden uzak durulmasฤฑ gerekir”
TรSODER Emlak Komisyonu Baลkanฤฑ Kolรงak, tรผketicinin konut alacaฤฤฑ inลaat ลirketinden yapฤฑ ruhsatฤฑnฤฑn olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ รถฤrenmesi gerektiฤini belirterek, banka kredisi kullanฤฑlmamasฤฑ ve senetle ลirkete borรงlanฤฑlmasฤฑ durumunda bankanฤฑn sรถz konusu projeye kredi veriyor olmasฤฑnฤฑn bรผyรผk รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ ve bunun sorulmasฤฑ gerektiฤini vurguladฤฑ.
Kolรงak, ลรถyle devam etti:
“Kredi kullanฤฑlmayacak olsa da bankanฤฑn kredi vermediฤi konut projelerinden uzak durulmasฤฑ gerekir. Senetle borรงlanma yapฤฑlฤฑrken mutlaka senetler nama yazฤฑlฤฑ olmalฤฑ ve her taksit iรงin ayrฤฑ ayrฤฑ senet yapฤฑlmalฤฑdฤฑr. Doฤru senet yaparak da tรผketici kendini teminata alabilir. Mรผteahhidin inลaatฤฑ bitirememesi durumunda nama yazฤฑlฤฑ olan senetler รถdenmeyebilir ancak emri havalesine yazฤฑlฤฑ olanlar piyasada รผรงรผncรผ kiลiler tarafฤฑndan kullanฤฑlacaฤฤฑ iรงin tรผketici รถdemek zorunda kalacaktฤฑr.”
“Henรผz krediye hazฤฑr olmayan gayrimenkuller senetle satฤฑlฤฑyor”
Gayrimenkul Hukuk Enstitรผsรผ Baลkanฤฑ Ali Yรผksel de Tรผrkiye’de kredi puanฤฑ dรผลรผk olan ya da faize girmek istemeyenler bulunduฤunu, bu kiลiler iรงin faizsiz ลekilde belirli aylar รถdemeli ve รงekiliลle ev sahibi olma yรถntemleri geliลtirildiฤini anlattฤฑ.
Herkesin bu yรถntemleri kullanamadฤฑฤฤฑnฤฑ ya da piyasada bu bu iลi yapan herkesin “saฤlam” olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, bu durumun da tรผketicileri senetle konut alฤฑmฤฑna yรถnlendirdiฤini ifade eden Yรผksel, senetle konut alฤฑmlarฤฑnda mรผteahhidin iflasฤฑ, projeyi bir baลkasฤฑna devretmesi veya kรถtรผ niyetli olmasฤฑ halinde tรผketicilerin konutlarฤฑnฤฑ alamamasฤฑ gibi durumlarฤฑn ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ anlattฤฑ.
Yรผksel, kredibilitesi dรผลรผk olan ya da henรผz krediye hazฤฑr olmayan gayrimenkullerin senetle satฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Evi satan mรผteahhit, bu senetleri bankadan kredi iรงin kullanabilir veya รผรงรผncรผ bir kiลiye devredebilir. Bu, kรถtรผ niyetli devir de olabilir. Bu ihtimallerde tรผketicinin maฤdur olmamasฤฑ iรงin senetlerin รผzerine bir metin yazฤฑlmasฤฑ gerekiyor. ‘Senetler, ลu gayrimenkulรผn, paftanฤฑn, parselin satฤฑลฤฑnฤฑn teminatฤฑdฤฑr’ gibi bir yazฤฑ yazฤฑlabilir. Bu defa gayrimenkulรผ devralmayan tรผketicinin bu senede itiraz hakkฤฑ doฤuyor, senet kime geรงerse geรงsin… Bankada da olsa, baลka kiลiye geรงmiล de olsa itiraz hakkฤฑ oluyor ve รผรงรผncรผ kiลi kullanamฤฑyor. ฤฐkinci tercih olarak Ticaret Kanunu’na gรถre senedin ciro edilemeyeceฤi kaydฤฑ konulabilir. Bu kayฤฑt konursa daireyi satan, eฤer teslim etmezse senedi baลkasฤฑna da ciro edemeyeceฤi iรงin alฤฑcฤฑ bu senedi รถdemek zorunda kalmayacaktฤฑr. Senet icraya konursa da รถdememek iรงin karลฤฑ dava aรงarak kazanabilir.”
Yรผksel, vatandaลฤฑn maฤdur olmamasฤฑ iรงin dairenin tapu kaydฤฑna satฤฑลฤฑn vadeli yapฤฑldฤฑฤฤฑ ve “ลu senetlerle รถdeneceฤinin” yazฤฑlmasฤฑnฤฑn รถnemli olduฤunu, sรถz konusu ibarenin tapuya mรผteahhit ile anlaลฤฑlarak konulabildiฤini sรถyledi.
