Gerรงek Gรผndem‘in haberine gรถre Tรผrkiye Barolar Birliฤi (TBB), โBasฤฑn ve Yayฤฑm Faaliyetleriโ konulu Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Genelgesiโnin yรผrรผtmesinin durdurulmasฤฑ ve iptali istemiyle Danฤฑลtayโda dava aรงtฤฑ. Dava dilekรงesinde, รงocuk ve ailenin Anayasal hรผkรผmlerle zaten korunduฤu belirtilerek, sรถz konusu genelgenin otosansรผre yol aรงacaฤฤฑ, temel hak ve รถzgรผrlรผklerin kฤฑsฤฑtlanmasฤฑ sonucunu doฤuracaฤฤฑ savunuldu.
Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn 29 Ocak 2022 tarihli Resmi Gazeteโde yayฤฑnlanan โBasฤฑn ve Yayฤฑm Faaliyetleriโ konulu genelgesi tepki รงekmiลti. TBB, โMedya aracฤฑlฤฑฤฤฑyla milli ve manevi deฤerlerimizi yฤฑpratmaya, aile ve toplum yapฤฑmฤฑzฤฑ temelinden sarsmaya yรถnelik aรงฤฑk veya รถrtรผlรผ faaliyetlere karลฤฑ Anayasa, kanun ve ilgili diฤer mevzuatla dรผzenlenen mรผeyyidelerin gereฤi yerine getirilecekโ denilen genelgenin yรผrรผtmesinin durdurulmasฤฑ ve iptali istemiyle bugรผn Danฤฑลtayโda dava aรงtฤฑ.
Sรถz konusu genelgenin kiลi temel hak ve รถzgรผrlรผklerinde ihlale yol aรงacaฤฤฑnฤฑ savunulan dava dilekรงesinde, genelgenin sakฤฑncalarฤฑnฤฑ ลรถyle aรงฤฑkladฤฑ:
“ฤฐfade ve basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผnรผn karลฤฑsฤฑndaki kavram olan โsansรผrโรผn รถtesinde โotosansรผrโ etkisi yaratฤฑlacak. Hukuki belirliliฤi bulunmayan, รถznel ve yoruma aรงฤฑk ifadeler ile anayasal temel hak ve รถzgรผrlรผklerin kฤฑsฤฑtlanmasฤฑ sonucunu doฤuracak dava konusu Genelge ile verilen talimat, ilgili mevzuatฤฑ uygulayan ve zaman zaman anayasal temel hak ve รถzgรผrlรผklere yasa gereฤi dokunan tรผm kamu kurum ve kuruluลlarฤฑnฤฑn takdir yetkisini baltalayacak.
Talimat verilen kamu kurum ve kuruluลlarฤฑn bu zamana kadar olan yasa maddelerini yorumlama faaliyetlerini, Anayasaโnฤฑn โรถlรงรผlรผlรผkโ ilkesine aykฤฑrฤฑ ลekilde dรถnรผลtรผrecek; ilgili kanunlarda mevcut sฤฑnฤฑrlamalarฤฑ aลmalarฤฑ sonucunu doฤurarak temel hakkฤฑn รถzรผne dokunacak ve bรผtรผnรผyle anayasal hรผkรผmlere aykฤฑrฤฑlฤฑk oluลacaktฤฑr.”
Genelgede yer alan โรงocuk ve ailenin korunmasฤฑnaโ iliลkin anayasal hรผkรผmlerin zaten var olduฤun hatฤฑrlatฤฑlan dilekรงede, ลu deฤerlendirmede bulunuldu:
โBelirsiz ifadelerle sฤฑnฤฑrlama getirilen temel hak ve รถzgรผrlรผklere iliลkin anayasal sฤฑnฤฑrlama รถlรงรผtleri olarak aลaฤฤฑda dile getirilecek ilgili kanunlar hukuk dรผnyasฤฑnda varlฤฑklarฤฑnฤฑ ve iลlerliklerini sรผrdรผrรผyor iken yรผrรผtmenin baลฤฑ olarak, sonucunda sansรผrรผn de รถtesinde otosansรผrรผ tรผm รผlkeye dalga dalga yayacak ลekilde temel hak ve รถzgรผrlรผklerin ne Anayasaโda ne de ilgili kanunlarda yer almayan belirsiz kavram ve tanฤฑmlamalarla kฤฑsฤฑtlanmasฤฑna yol aรงacak talimat verme iลleminin iptali talebidir.
“Belirsiz tanฤฑmlarla รถzgรผrlรผฤรผn รถzรผne dokunma tehlikesi”
รocuk ve ailenin korunmasฤฑ amacฤฑ ile yayฤฑmlandฤฑฤฤฑ belirtilen dava konusu genelgeye konu edilen radyo ve televizyon faaliyetlerine iliลkin hukuk dรผnyasฤฑnda varlฤฑฤฤฑnฤฑ ve iลlerliฤini sรผrdรผren oldukรงa ayrฤฑntฤฑlฤฑ hรผkรผmler iรงeren yasa maddesi bulunmakta iken Genelge ile belirsiz tanฤฑmlamalar รผzerinden ifade ve basฤฑn yayฤฑn รถzgรผrlรผklerinin รถzรผne dokunma tehlikesi uygulamasฤฑna yol aรงฤฑlmasฤฑ hukuk devleti ilkesi ile ters dรผลmekte ve temel hak ve รถzgรผrlรผklerin ancak kanunla belirli amaรงlar doฤrultusunda sฤฑnฤฑrlanacaฤฤฑna iliลkin anayasal hรผkme de aykฤฑrฤฑlฤฑk teลkil etmektedir.โ
Barolar Birliฤi dilekรงesinde, genelgenin yรผrรผrlรผkte kaldฤฑฤฤฑ sรผrece anayasal temel hak ve รถzgรผrlรผklerin รถzรผne dokunulacaฤฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulunularak ลunlar kaydedildi:
โDava konusu genelge yรผrรผrlรผkte kaldฤฑฤฤฑ sรผrece anayasal temel hak ve รถzgรผrlรผklerin รถzรผne dokunacak uygulamalara sebebiyet verilecek ve genelge ile getirilen รถznel, hukuki belirlilikten uzak kฤฑsฤฑtlama kriterleri ile hakkฤฑn รถzรผne Anayasaโda yer almayan sฤฑnฤฑrlama รถlรงรผtleri ile mรผdahale edilecek; dรผลรผnce, ifade ve basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ zedelenecek, hukuk devleti aฤฤฑr bir yara alacaktฤฑr. Onarฤฑlamaz zararฤฑn engellenmesi ve telafisi olanaksฤฑz durumlarฤฑn รถnlenebilmesi, ฤฐnsan Haklarฤฑ Avrupa Mahkemesi iรงtihatlarฤฑnda geรงen ifade รถzgรผrlรผฤรผnรผn kullanฤฑmฤฑna iliลkin olumsuz anlamda yaratฤฑlan caydฤฑrฤฑcฤฑ, dondurucu etkinin de ortadan kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin yargฤฑlama sonuรงlanฤฑncaya kadar dava konusu genelgenin yรผrรผtรผlmesinin durdurulmasฤฑ gerekmektedir.โ
