Seta dรผลรผnce kuruluลunun ABD ลubesi SetaDC Washington’da dรผzenlediฤi konferansta konuลan Mahรงupyan, AKP’nin baลkanlฤฑk sisteminin kabul edilmesi halinde รถz yรถnetime sฤฑcak baktฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Mahรงupyan, โโBรถlgesel Zorluk olarak Kรผrt Sorunuโโ konulu konferansta yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, รถnce Kemalist, elitist, asker kรถkenli Tรผrkiyeโnin โmiliyetรงi devletโ yapฤฑsฤฑyla ideal vatandaล olarak โsekรผler Tรผrkโ kimliฤini bรผtรผn halka dayattฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlattฤฑ. Mahรงupyan, bu devlet mantalitesinin AKP’nin ฤฐslamcฤฑ kimliฤinin yardฤฑmฤฑyla 2000’lerin baลฤฑnda deฤiลtiฤini ileri sรผrdรผ.
MAHรUPYANโIN รร SEรENEฤฤฐ
Mahรงupyanโa gรถre gรผnรผmรผze gelindiฤinde รถnรผmรผzde รผรง seรงenek var. Birincisi, โTรผrk ve Kรผrtlere eลit vatandaลlฤฑk veren, Kรผrtlerin, Tรผrkler ne kadar alฤฑyorsa o kadar aldฤฑฤฤฑโ bir seรงenek. Ama bu seรงenek toplum ve devlet iliลkileri hakkฤฑnda herhangi bir detay kapsamฤฑyor.
ฤฐkinci seรงenek, yerel yรถnetim veya bir รงeลit รถz yรถnetim seรงeneฤi. โKendi bรถlgelerinde kendilerinin karar verebilecekleriโโ bu sistem โKรผrt veya Tรผrk partisi, kim seรงildiyse onun yรถnetebildiฤi bir mekanizmaโโ.
รรงรผncรผ seรงenek ise “Kรผrtlerin toprak sahibi olmalarฤฑ.โโ Bu opsiyonda Kรผrtlerin รงoฤunlukta olduklarฤฑ topraklarda Kรผrtlerin yรถnetimi sรถz konusu olacak.
Mahรงupyanโa gรถre AKP, Erdoฤan liderliฤinde โโilk pozisyondan, devlet olarak, birinci seรงeneฤe geldi. รcalan ise รผรงรผncรผ seรงenekten ikinci seรงeneฤe geldi.โโ ฤฐki tarafฤฑn arasฤฑnda da bir โgri alanโ kaldฤฑ ve bu โateลkesโ dรถneminde manevralarla 3 yฤฑl kadar zor bir dรถnem yaลadฤฑ.
Bu “gri alanโโ istikrarsฤฑzdฤฑ ve AKP bu sรผrede siyasi kavgalar verdi. Bu esnada Suriye sorunu ortaya รงฤฑktฤฑ ve ลartlar da deฤiลti. PKK, รcalanโฤฑn liderliฤinden uzaklaลtฤฑ, Ruslar, Suriyeโde belirdi.. โโPKK, Esad รผzerinde kendi gรผveni bina edemeyebilirdi ama Rusya รผzerinde รถzgรผveni kurulabilirdi..โโ
MAHรUPYAN: AKP, BAลKANLIK OLURSA รรZรM SรRECฤฐ ฤฐรฤฐN รOK HAZIR
Mahรงupyan, yeni bir anayasa yapฤฑlmasฤฑnฤฑn bir ลans olarak doฤduฤunu ve bu anayasa yapฤฑmฤฑnฤฑn kaรงฤฑnฤฑlmaz olduฤunu รงรผnkรผ halkฤฑn bunu istediฤini belirterek ลรถyle devam etti:
โBundan kaรงฤฑlamaz ve aynฤฑ zamanda tabi ki baลkanlฤฑk sistemi, AKPโnin istediฤi bu. Bu aslฤฑnda AKP’nin ikinci seรงeneฤe, yani รcalanโฤฑn seรงeneฤine geri gelmeye oldukรงa hazฤฑr olduฤunu gรถsteriyor. Bu, Kรผrt sorununa รงรถzรผm iรงin gerekli ลart. Eฤer AKP bunu uygun ลekilde yaparsa, bu aynฤฑ zamanda yeterli ลart da olacak.”
MAHรUPYANโDAN รSTร KAPALI KรTร SENARYO
Kรผrt sorunun รงรถzรผmรผnรผn Tรผrkiye iรงinde olduฤunu vurgulayan Mahรงupyan ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Kรผrt sorunu iรงin รงรถzรผm arฤฑyorsak gerรงek cevap Tรผrkiye iรงinde, bรถlgede deฤil. Eฤer AKP bunu yรถnetebilirse o zaman Suriyeโde yakฤฑn veya uzun zamanda ne olursa olsun, PKKโyฤฑ ya ikinci seรงeneฤe yaklaลtฤฑracak, ya da Tรผrk problemi olmaktan รงฤฑkarฤฑp Ortadoฤu sorunu haline getirecek. Bu durum bizi en รถnemli maddeye getiriyor: Kรผrt toplumu her zaman iรงin ikinci seรงeneฤi destekleyecektir, yani kendi kendini yรถnetme haklarฤฑ. Tarihi olarak da (Kรผrtler) Batฤฑ ve Avrupa yanlฤฑ รงรถzรผmรผ ister, ortadoฤu ve Rus yanlฤฑsฤฑ รงรถzรผmler yerine.โโ
Mahรงupyanโa gรถre ลu an, yeni bir anayasa ฤฑลฤฑฤฤฑnda ve Erdoฤanโฤฑn baลkanlฤฑk sistemi kabul edildiฤi takdirde, AKP tekrar รถz yรถnetimi de kapsayacak ikinci seรงeneฤe yaklaลmak iรงin โoldukรงa hazฤฑr.โ
Mahรงupyan, bir soruya cevap verirken, โโHDPโnin bir yฤฑl รถnce sรผreรงten ayrฤฑlma kararฤฑnฤฑ verdiฤiniโโ seni baลkan yaptฤฑrmayacaฤฤฑz sรถzรผne atฤฑfla sรถyledi.
DURAN: BARIล SรRECฤฐ ฤฐรฤฐN ลARTLAR UYGUN DEฤฤฐL
Aynฤฑ panelde konuลan Sabah yazarฤฑ, Seta Kurumu รงalฤฑลanฤฑ ve hรผkรผmete yakฤฑnlฤฑฤฤฑyla bilinen Burhanettin Duran ise, Mahรงupyanโa ters dรผลerek, ลu anki ลartlarฤฑn yeniden bir barฤฑล sรผreci baลlatmak iรงin uygun olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, PKKโnฤฑn PYDโnin Suriye iรงindeki otonomi talebini destekledฤini, Tรผrkiye iรงinde de otonom bรถlgeler kurmaya yeltendiฤini, Ruslarฤฑn Suriyeโye mรผdahalesinden sonra yeniden sรผrece geri dรถnmenin oldukรงa zor olduฤunu kaydetti. AKPโnin ลu an รผlkede yรผkselmiล olan โmilliyetรงiโ dalgaya karลฤฑ yeniden bir barฤฑล sรผreci baลlatmasฤฑnฤฑn da รงok zor olacaฤฤฑnฤฑ “bir kez baลarฤฑsฤฑz oldun, ลimdi yeniden denemeye kalkฤฑyorsunโโ sorusuna karลฤฑlayacak bir durumda olmadฤฑฤฤฑn sรถyledi.
AMERฤฐKALI UZMANLAR ERDOฤANโDA ฤฐSTฤฐKRAR GรRรYOR
GMF dรผลรผnce kuruluลunda Tรผrkiye uzmanฤฑ Joshua Walker ise Tรผrkiye-ABD iliลkileri ile ilgili olarak en รถnemli konunun istikrar olduฤunu sรถylerken, 2015โde yaลanan onca zor olaydan sonra 2016โdan her halรผkarda Tรผrk-ABD iliลkileri adฤฑna daha รผmitli olduฤunu sรถyledi.
TรRKฤฐYE, IลฤฐD KONUSUNA DฤฐKKAT ETMELฤฐ
ABD Kongresi eski รผyesi ve Kongredeki Tรผrk Dostluk Grubu’nun da kurucusu olan Robert Wexler de aynฤฑ panelde, Tรผrkiyeโnin ABDโdeki tartฤฑลmalarda IลฤฐD ile mรผcadele baฤlamฤฑnda en รงok gรผndeme geldiฤini vurguladฤฑ ve IลฤฐDโe karลฤฑtฤฑ mรผcadelenin, Obamaโnฤฑn son yฤฑlฤฑnda en รงok รผstรผnde duracaฤฤฑ konu olacaฤฤฑnฤฑ, bundan dolayฤฑ da Tรผrkiyeโnin bu konuda dikkat etmesi gerektiฤini sรถyledi.
