รdeme ve Menkul Kฤฑymet Mutabakat Sistemleri, รdeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluลlarฤฑ Hakkฤฑnda Kanun ile Bazฤฑ Kanunlarda Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑna Dair Kanun, Resmi Gazete’de yayฤฑmlanarak yรผrรผrlรผฤe girdi
Resmi Gazete’de yayฤฑmlanan kanuna gรถre, รถdeme kuruluลlarฤฑ ve elektronik para kuruluลlarฤฑ, Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafฤฑndan katkฤฑ payฤฑ alฤฑnabilecek kuruluลlar arasฤฑnda yer almayacak.
Banka kartlarฤฑ ve kredi kartlarฤฑ ile ilgili yรผrรผtรผlecek “takas ve mahsup” faaliyetlerine iliลkin ifadeler de 5464 sayฤฑlฤฑ Banka Kartlarฤฑ ve Kredi Kartlarฤฑ Kanunu’ndan รงฤฑkarฤฑlacak.
Dรผzenlemeyle 5549 sayฤฑlฤฑ Suรง Gelirlerinin Aklanmasฤฑnฤฑn รnlenmesi Hakkฤฑnda Kanun’un 2. maddesinde yer alan “uzmanlarฤฑnฤฑ” ibaresi “uzmanlarฤฑ ile Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ denetรงileri ve uzmanlarฤฑnฤฑ” ลeklinde deฤiลtirildi.
รdeme ve elektronik para kuruluลlarฤฑnฤฑn kendi aralarฤฑndaki mรผลterek ihtiyaรงlarฤฑnฤฑn karลฤฑlanmasฤฑnฤฑ, mesleki faaliyetlerinin kolaylaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ, mesleฤin genel faaliyetlere uygun olarak geliลmesinin saฤlanmasฤฑnฤฑ, meslek mensuplarฤฑnฤฑn birbirleriyle ve รถdeme hizmeti kullanฤฑcฤฑlarฤฑyla olan iliลkilerinde dรผrรผstlรผฤรผn ve gรผvenin hakim kฤฑlฤฑnmasฤฑnฤฑ, mesleki disiplin ile ahlakฤฑn korunmasฤฑnฤฑ teminen oluลturulan ve รผyeliฤin zorunlu kฤฑlฤฑndฤฑฤฤฑ Tรผrkiye รdeme ve Elektronik Para Kuruluลlarฤฑ Birliฤi kurulacak.
รdeme ve menkul kฤฑymet mutabakat sistemlerine iliลkin yรผrรผtรผlen gรถzetim faaliyetleri kapsamฤฑnda, gรถzetim faaliyetlerinin sistem iลleticisi ile birlikte sistem katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ, mutabakat kuruluลu, baฤlantฤฑlฤฑ diฤer sistemler ile dฤฑล hizmet saฤlayฤฑcฤฑlarฤฑ gibi faaliyetleri sistemin รงalฤฑลmasฤฑyla yakฤฑndan ilgili tรผm taraflarฤฑ kapsamasฤฑ ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlamak iรงin Merkez Bankasฤฑnฤฑn (TCMB) gรถzetim faaliyetlerinin etkinliฤi artฤฑldฤฑ.
TCMB, gรถzetim faaliyetlerinin kapsamฤฑna giren kuruluลlarฤฑn gerรงekleลtirdiฤi bรผtรผn iลlemlere iliลkin kayฤฑt, bilgi ve belgeyi, gerekli gรถrdรผฤรผ durumlarda anlฤฑk ve iลlem bazฤฑnda olmak รผzere talep edebilecek.
TCMB, sistemlerin kesintisiz iลletimini saฤlamak amacฤฑyla sistemik รถneme sahip kurulmuล ve kurulacak sistem iลleticilerine hissedar olabilecek.
รdeme sistemleri alanฤฑndaki teminat uygulamalarฤฑna iliลkin hรผkรผm daha aรงฤฑk ve anlaลฤฑlabilir ลekle getirilerek; teminat uygulamalarฤฑ bakฤฑmฤฑndan Sermaye Piyasasฤฑ Kanunu’na koลut hรผkรผmlere yer verildi.
Merkez Bankasฤฑ’na verilen yetkiler
BDDK’nin 6493 รdeme ve Menkul Kฤฑymet Mutabakat Sistemleri, รdeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluลlarฤฑ Hakkฤฑnda Kanun kapsamฤฑndaki gรถrev ve yetkilerinin TCMB’ye devredilmesini teminen, ikincil dรผzenleme yapma yetkisi TCMB’ye devredildi.
TCMB’ye รถdeme hizmeti kapsamฤฑndaki belirli bir iลlem tรผrรผne iliลkin olarak herhangi bir isim altฤฑnda iลlemin taraflarฤฑndan birinin aldฤฑฤฤฑ รผcret, masraf, komisyon ve diฤer menfaatlerin nitelikleri ile azami miktar ya da oranlarฤฑnฤฑ tespit etme, bunlarฤฑ kฤฑsmen veya tamamen serbest bฤฑrakma yetkisi verildi.
TCMB, sadece รถdeme aracฤฑnฤฑ รงฤฑkaranฤฑn iล yerinde, sฤฑnฤฑrlฤฑ bir hizmet saฤlayฤฑcฤฑ aฤฤฑnda ya da sฤฑnฤฑrlฤฑ bir mal veya hizmet รงeลidi iรงin รถdeme aracฤฑnฤฑ ihraรง eden ile yapฤฑlan ticari bir anlaลma รงerรงevesinde gerรงekleลtirilen mal veya hizmet alฤฑmฤฑnda kullanฤฑlabilen araรงlara iliลkin iลlemler ile รถdeme iลleminin gรถnderen ya da alฤฑcฤฑ namฤฑna mal veya hizmet pazarlฤฑฤฤฑna ya da alฤฑm satฤฑmฤฑna yetkili olan ticari temsilci aracฤฑlฤฑฤฤฑyla yapฤฑlmasฤฑ yรถnรผndeki iลlemlerin ve buna benzer diฤer iลlemlerin toplam bรผyรผklรผk ve etki alanฤฑ aรงฤฑsฤฑndan, Merkez Bankasฤฑ tarafฤฑndan belirlenecek seviyeye ulaลmasฤฑ durumunda, รถdeme hizmeti olarak deฤerlendirilmesine karar verebilecek.
Kanunla รถdeme hizmeti saฤlayฤฑcฤฑlarฤฑnฤฑn faaliyetleri nedeniyle taraf olduklarฤฑ hukuki iliลkileri, bu alanda oluลabilecek sorunlarฤฑn tespiti ve geliลim alanlarฤฑnฤฑn belirlenmesi amacฤฑyla TCMB tarafฤฑndan izlenecek.
TCMB’ye, faaliyetler kapsamฤฑnda รถdemeler alanฤฑnฤฑn geliลimini olumsuz etkileyebilecek nitelikte durum ve uygulamalarฤฑn bulunduฤunun tespit edilmesi durumunda, konu ile ilgili รงalฤฑลma komiteleri kurma, bu komitelerin รงalฤฑลma usul ve esaslarฤฑnฤฑ ilgili taraflarฤฑn gรถrรผลlerini alarak belirleme ve bu komitelerde alฤฑnan kararlarฤฑn uygulamaya geรงirilmesi iรงin gerekli iล ve iลlemleri yapma yetkisi verildi.
TCMB’ye bir รถdeme hizmeti saฤlayฤฑcฤฑsฤฑndaki verilerin รถdeme hizmeti baลlatma ve hesap bilgisi saฤlama faaliyetleri kapsamฤฑnda baลka bir รถdeme hizmeti saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ ile paylaลฤฑlmasฤฑna iliลkin her tรผrlรผ usul ve esasฤฑ belirleme yetkisi de verildi.
TCMB, elektronik parayฤฑ ihraรง eden kuruluลun sadece kendi maฤaza aฤฤฑnda, sadece belirli bir mal veya hizmet grubunun satฤฑn alฤฑnmasฤฑnda veya yapฤฑlan bir anlaลma sonucunda sadece belirli bir hizmet aฤฤฑnda kullanฤฑlabilen รถn รถdemeli araรงlar ile yapฤฑlan iลlemlerin toplam bรผyรผklรผk ve etki alanฤฑ aรงฤฑsฤฑndan Merkez Bankasฤฑ tarafฤฑndan belirlenecek belirli seviyeye ulaลmasฤฑ durumunda, รdeme ve Menkul Kฤฑymet Mutabakat Sistemleri, รdeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluลlarฤฑ Hakkฤฑnda Kanun kapsamฤฑnda deฤerlendirilmesine karar verebilecek.
PTT’nin รถdemeler alanฤฑndaki faaliyetleri de TCMB tarafฤฑndan denetlenecek
Sektรถr talepleri de gรถz รถnรผnde bulundurularak elektronik para kuruluลlarฤฑnฤฑn bankalara yatฤฑrdฤฑklarฤฑ fonlarฤฑn bankalarca, TCMB nezdinde bloke edilmesi uygulamasฤฑna iliลkin usul ve esaslar, ikincil mevzuatta dรผzenlenmek รผzere kanundan รงฤฑkarฤฑldฤฑ.
TCMB’ye elektronik para kuruluลlarฤฑnฤฑn hangi faaliyetlerinin kredi verme faaliyeti olarak deฤerlendirilmeyeceฤine iliลkin yetki verildi.
BDDK’nin 6493 รdeme ve Menkul Kฤฑymet Mutabakat Sistemleri, รdeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluลlarฤฑ Hakkฤฑnda Kanun kapsamฤฑndaki gรถrev ve yetkileri TCMB’ye devredilecek ve TCMB รถdemeler alanฤฑndaki yetkili otorite olacak.
Kanunla, รถdeme hizmetleri ve elektronik para ihracฤฑ konusundaki dรผzenlemelere uymasฤฑ gereken bankalarฤฑn konu ile ilgili denetimlerinin de yapฤฑlabilmesini saฤlamak amacฤฑyla TCMB’ye yetki verecek hรผkรผmler eklendi.
PTT’nin รถdemeler alanฤฑndaki faaliyetlerinin TCMB tarafฤฑndan denetlenmesi sรผrecini etkinleลtirmek adฤฑna รถdeme ve e-para kuruluลlarฤฑna iliลkin denetim yapฤฑlmasฤฑ sรผrecinde uygulanan bazฤฑ hususlar PTT iรงin de geรงerli olacak.
Kanun kapsamฤฑnda verilebilecek idari para cezasฤฑna iliลkin tutarlar yeniden deฤerleme oranฤฑ gรถz รถnรผnde bulundurularak gรผncellendi. Sรถz konusu idari para cezalarฤฑna karลฤฑ yetkili idare mahkemesinde dava aรงฤฑlmasฤฑna imkan tanฤฑndฤฑ.
Kanunla, BDDK’nin 6493 sayฤฑlฤฑ รdeme ve Menkul Kฤฑymet Mutabakat Sistemleri, รdeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluลlarฤฑ Hakkฤฑnda Kanun kapsamฤฑndaki gรถrev ve yetkilerinin TCMB’ye devredilmesi dolayฤฑsฤฑyla sรถz konusu deฤiลikliฤe iliลkin geรงiล hรผkรผmleri de dรผzenlendi.
