- Sektรถr genelinde yayฤฑlan bellek krizi ve fiyat artฤฑลlarฤฑ
- Bellek krizi ve tedarik zincirindeki darboฤaz
- Bellek krizi derinleลirken DRAM stoklarฤฑ eridi
- รreticilerin kapasite artฤฑrma konusundaki รงekinceleri
- OpenAI ve รผreticilerin stratejik hamleleri
- รretim รถnceliklerinin deฤiลmesi ve eski teknolojiler
- Teknoloji devleri arasฤฑnda rekabet ve lobi faaliyetleri
- Akฤฑllฤฑ telefon fiyatlarฤฑnda artฤฑล beklentisi
- ฤฐkinci el piyasasฤฑnda hareketlilik ve kฤฑsฤฑtlamalar
Kรผresel รงapta yaลanan akut bellek krizi, yapay zeka ve tรผketici elektroniฤi ลirketlerini azalan tedarik iรงin zorlu bir mรผcadeleye sรผrรผkledi. Cihazlarฤฑn veri depolamasฤฑnฤฑ saฤlayan, gรถsteriลsiz ancak vazgeรงilmez bir bileลen olan bellek yongalarฤฑnฤฑn fiyatlarฤฑ hฤฑzla yรผkseldi.
Japon elektronik maฤazalarฤฑ mรผลterilerin satฤฑn alabileceฤi sabit disk sรผrรผcรผ sayฤฑsฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlamaya baลladฤฑ. รinli akฤฑllฤฑ telefon รผreticileri fiyat artฤฑลlarฤฑ konusunda uyarฤฑlarda bulundu. Microsoft, Google ve ByteDance gibi teknoloji devleri, Micron, Samsung Electronics ve SK Hynix gibi รผreticilerden tedarik saฤlamak iรงin yoฤun รงaba harcadฤฑ.
Sektรถr genelinde yayฤฑlan bellek krizi ve fiyat artฤฑลlarฤฑ
Mevcut sฤฑkฤฑntฤฑ, USB sรผrรผcรผlerinden ve akฤฑllฤฑ telefonlarda kullanฤฑlan flash yongalardan, veri merkezlerindeki yapay zeka yongalarฤฑna besleme saฤlayan geliลmiล yรผksek bant geniลliฤi belleklerine kadar neredeyse her tรผr รผrรผnรผ kapsadฤฑ. Pazar araลtฤฑrma ลirketi TrendForce verilerine gรถre bazฤฑ segmentlerdeki fiyatlar ลubat ayฤฑndan bu yana iki katฤฑndan fazla artฤฑล gรถsterdi.
Bu durum piyasalarda yรผkseliลin devam edeceฤini dรผลรผnen tรผccarlarฤฑ cezbetti. Mevcut bellek krizi etkilerinin teknoloji sektรถrรผnรผn รถtesine uzanmasฤฑ bekleniyor. Birรงok ekonomist ve yรถnetici, uzun sรผren kฤฑtlฤฑฤฤฑn yapay zeka tabanlฤฑ verimlilik artฤฑลlarฤฑnฤฑ yavaลlatma riski taลฤฑdฤฑฤฤฑ konusunda uyardฤฑ.
Bellek krizi ve tedarik zincirindeki darboฤaz
Yรผz milyarlarca dolarlฤฑk dijital altyapฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn gecikebileceฤi belirtildi. Birรงok ekonomi fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ kontrol altฤฑna almaya ve ABD gรผmrรผk vergilerini yรถnetmeye รงalฤฑลฤฑrken yaลanan bellek krizi enflasyonist baskฤฑlarฤฑ artฤฑrabilir. Teknoloji danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Greyhound Research CEO’su Sanchit Vir Gogia, sorunun bileลen dรผzeyinde bir endiลeden makroekonomik bir riske dรถnรผลtรผฤรผnรผ sรถyledi.
Gogia’ya gรถre yapay zeka altyapฤฑsฤฑnฤฑn kurulmasฤฑ, fiziksel gereksinimlerini karลฤฑlayamayan bir tedarik zinciri ile รงatฤฑลฤฑyor. Reuters tarafฤฑndan yapฤฑlan inceleme, รงip รผreticileri ve distribรผtรถrlerinden yรถneticilerin de dahil olduฤu yaklaลฤฑk 40 kiลiyle yapฤฑlan gรถrรผลmelere dayandฤฑ.
ฤฐnceleme, Nvidia ve diฤer teknoloji devlerinin รถncรผlรผฤรผnde geliลmiล รงiplere olan yoฤun talebi karลฤฑlamak iรงin sektรถrรผn gรถsterdiฤi รงabalarฤฑn bir ikilem yarattฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu. รreticilerin yapay zeka yarฤฑลฤฑ iรงin yeterli sayฤฑda yรผksek kaliteli yarฤฑ iletken รผretememesi ve geleneksel bellek รผrรผnlerinden uzaklaลmasฤฑ, akฤฑllฤฑ telefonlar, bilgisayarlar ve tรผketici elektroniฤi รผrรผnlerine olan arzฤฑ kฤฑsฤฑtladฤฑ.
Bellek krizi derinleลirken DRAM stoklarฤฑ eridi
TrendForce verilerine gรถre bilgisayar ve telefonlarda kullanฤฑlan ana tip olan DRAM tedarikรงilerinin ortalama stok seviyeleri sert bir dรผลรผล yaลadฤฑ. Temmuz ayฤฑnda รผรง ila sekiz hafta olan stoklar, Ekim ayฤฑnda iki ila dรถrt haftaya kadar geriledi.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar yapay zeka altyapฤฑsฤฑna aktarฤฑlan milyarlarca dolarฤฑn bir balon oluลturup oluลturmadฤฑฤฤฑnฤฑ sorgularken **bellek krizi** derinleลti. Bazฤฑ analistler sadece en bรผyรผk ve finansal aรงฤฑdan en gรผรงlรผ ลirketlerin fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ kaldฤฑrabileceฤi bir sarsฤฑntฤฑ รถngรถrรผyor.
Bir bellek yongasฤฑ yรถneticisi, kฤฑtlฤฑฤฤฑn gelecekteki veri merkezi projelerini geciktireceฤini belirtti. Yeni kapasitenin oluลturulmasฤฑ en az iki yฤฑl sรผrรผyor ancak bellek yongasฤฑ รผreticileri, talep artฤฑลฤฑnฤฑn geรงmesi durumunda kapasitenin atฤฑl kalmasฤฑndan korktuklarฤฑ iรงin aลฤฑrฤฑ kapasite oluลturmaktan รงekiniyor.
รreticilerin kapasite artฤฑrma konusundaki รงekinceleri
Samsung ve SK Hynix yeni kapasiteye yatฤฑrฤฑm yapacaklarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ ancak รผretim daฤฤฑlฤฑmฤฑnฤฑ ayrฤฑntฤฑlฤฑ olarak paylaลmadฤฑ. Citi, Kasฤฑm ayฤฑnda SK Hynix’in analistlere yaลanan bellek krizi ve arz sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑn 2027 sonuna kadar sรผreceฤini bildirdiฤini aktardฤฑ.
SK Group Baลkanฤฑ Chey Tae-won, bir endรผstri forumunda รงok fazla ลirketten tedarik talebi aldฤฑklarฤฑnฤฑ ve hepsini karลฤฑlamakta zorlandฤฑklarฤฑnฤฑ ifade etti. Chey, tedarik saฤlayamadฤฑklarฤฑ firmalarฤฑn iล yapamaz hale gelebileceฤi konusunda endiลelerini dile getirdi.
OpenAI ve รผreticilerin stratejik hamleleri
OpenAI, Ekim ayฤฑnda Samsung ve SK Hynix ile Stargate projesi iรงin รงip tedarikine iliลkin ilk anlaลmalarฤฑ imzaladฤฑ. Bu proje 2029 yฤฑlฤฑna kadar aylฤฑk 900 bin adede kadar yonga plakasฤฑ gerektirecek. Chey, bu miktarฤฑn mevcut kรผresel aylฤฑk HBM รผretiminin yaklaลฤฑk iki katฤฑ olduฤunu belirtti.
Samsung pazarฤฑ izlediฤini belirtirken SK Hynix artan talebi karลฤฑlamak iรงin kapasite artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Microsoft ve ByteDance konuyla ilgili sorularฤฑ yanฤฑtsฤฑz bฤฑrakฤฑrken Micron ve Google yorum yapmadฤฑ.
รretim รถnceliklerinin deฤiลmesi ve eski teknolojiler
ChatGPT’nin piyasaya sรผrรผlmesiyle baลlayan รผretken yapay zeka patlamasฤฑ, bellek รผreticilerini Nvidia’nฤฑn iลlemcilerinde kullanฤฑlan HBM รผretimine odaklanmaya yรถneltti. รinli rakiplerin rekabeti de Samsung ve SK Hynix’i daha yรผksek kar marjlฤฑ รผrรผnlere geรงiล yapmaya itti.
Samsung, Mayฤฑs 2024 tarihinde mรผลterilerine DDR4 รผretimini sonlandฤฑrmayฤฑ planladฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi ancak kaynaklar sรผrenin uzatฤฑlacaฤฤฑnฤฑ belirtti. Haziran ayฤฑnda Micron, mรผลterilerine DDR4 ve LPDDR4 sevkiyatฤฑnฤฑ durduracaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Ancak bu deฤiลiklik, bellek krizi ortamฤฑnda geleneksel veri merkezleri ve bilgisayarlarฤฑn yenilenme dรถngรผsรผyle รงakฤฑลtฤฑ ve sektรถr hazฤฑrlฤฑksฤฑz yakalandฤฑ.
Teknoloji devleri arasฤฑnda rekabet ve lobi faaliyetleri
Samsung geรงen ay sunucu bellek yongalarฤฑnฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑ yรผzde 60 oranฤฑnda artฤฑrdฤฑ. Nvidia CEO’su Jensen Huang, Gรผney Kore ziyareti sฤฑrasฤฑnda Samsung Baลkanฤฑ Jay Y. Lee ile kฤฑzarmฤฑล tavuk yediฤini anlatฤฑrken fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn รถnemli olduฤunu kabul etti.
Google, Amazon, Microsoft ve Meta, Ekim ayฤฑnda Micron’dan aรงฤฑk uรงlu sipariลler istedi. รinli devler Alibaba ve Tencent de tedarikรงilere baskฤฑ yaparak yรถneticilerini lobi faaliyetleri iรงin gรถnderdi. Bir kaynak herkesin tedarik iรงin yalvardฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. SK Hynix tรผm รงiplerinin 2026 yฤฑlฤฑ iรงin tรผkendiฤini aรงฤฑklarken Samsung gelecek yฤฑl รผretilecek HBM รงipleri iรงin mรผลteri bulduฤunu duyurdu.
Akฤฑllฤฑ telefon fiyatlarฤฑnda artฤฑล beklentisi
Counterpoint Research, bellek fiyatlarฤฑnฤฑn dรถrdรผncรผ รงeyrekte yรผzde 30 daha artmasฤฑnฤฑ bekliyor. Realme Hindistan yรถneticisi Francis Wong, maliyet artฤฑลlarฤฑnฤฑn eลi gรถrรผlmemiล olduฤunu ve telefon fiyatlarฤฑnฤฑ yรผzde 30 oranฤฑnda artฤฑrabileceฤini sรถyledi.
Xiaomi ise yรผksek maliyetleri telafi etmek iรงin daha fazla premium telefon satฤฑลฤฑna odaklanacaฤฤฑnฤฑ belirtti. Kasฤฑm ayฤฑnda Tayvanlฤฑ dizรผstรผ bilgisayar รผreticisi ASUS, yaklaลฤฑk dรถrt aylฤฑk stoka sahip olduฤunu ve gerektiฤinde fiyatlarฤฑ ayarlayacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
ฤฐkinci el piyasasฤฑnda hareketlilik ve kฤฑsฤฑtlamalar
Tayvanlฤฑ yonga รผreticisi Winbond kapasite artฤฑrฤฑmฤฑ yapacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan ilk ลirketlerden biri oldu. Tokyo’nun elektronik merkezi Akihabara’da maฤazalar stokรงuluฤu รถnlemek iรงin รผrรผn satฤฑลฤฑnฤฑ kฤฑsฤฑtladฤฑ. Bellek krizi nedeniyle yaลanan fiyat artฤฑลlarฤฑ mรผลterileri ikinci el pazarฤฑna yรถnlendirdi.
Kaliforniya’da geri dรถnรผลtรผrรผlmรผล bellek satan Paul Coronado, satฤฑลlarฤฑnฤฑn Eylรผl ayฤฑndan bu yana bรผyรผk artฤฑล gรถsterdiฤini ve aylฤฑk cirosunun 900 bin dolara yaklaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti. ลirketin รผrรผnlerinin รงoฤu Hong Kong merkezli aracฤฑlar tarafฤฑndan รinli mรผลterilere satฤฑlmak รผzere alฤฑnฤฑyor.
