Tรผrkiye Ziraat Odalarฤฑ Birliฤi (TZOB) Genel Baลkanฤฑ ลemsi Bayraktar, yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklamasฤฑnda, kanatlฤฑ sektรถrรผne iliลkin son geliลmeleri deฤerlendirdi.
Kanatlฤฑ sektรถrรผnde, 412 damฤฑzlฤฑk ve kuluรงkahane, 7 bin 807 ticari etlik, 2 bin 837 ticari yumurtacฤฑ olmak รผzere toplam 10 bin 992 iลletme ve 20 bin 222 kรผmeste รผretim yapฤฑldฤฑฤฤฑ bilgisini veren Bayraktar, sektรถrde yaklaลฤฑk 500 bin kiลinin (รผretici, รงiftรงi, esnaf, ilaรง, yem, yan sanayi, nakliye, pazarlama dahil) istihdam edildiฤini, 2 milyon kiลinin bu sektรถrden geรงimini saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Bayraktar, sektรถrรผn yฤฑllฤฑk cirosunun 5,5 milyar lira civarฤฑnda olduฤunu, 2020 yฤฑlฤฑ kanatlฤฑ eti ve รผrรผnleri ihracatฤฑnฤฑn ise 511 milyon dolar civarฤฑnda seyrettiฤini aktararak, “Broiler รผretiminde bir tarafta sayฤฑlarฤฑ 18 civarฤฑnda olan entegre firmalar diฤer tarafta ise o entegre firmalara fason รผretim gerรงekleลtiren sayฤฑlarฤฑ 14 bin civarฤฑndaki irili ufaklฤฑ yetiลtirici iลletmeler yer almaktadฤฑr. Yani bir taraf iลin รผretim ayaฤฤฑnฤฑ oluลtururken diฤer taraf tedarik, kesim, pazarlama ve finans ayaฤฤฑnฤฑ oluลturmaktadฤฑr. Son 1,5-2 yฤฑlda gerek Irak pazarฤฑnda yaลanan sorunlar gerekse pandemiye baฤlฤฑ talep daralmasฤฑ sektรถrรผ sฤฑkฤฑntฤฑya soktu” ifadelerini kullandฤฑ.
Son gรผnlerde salgฤฑnda normalleลmenin saฤlanmasฤฑ, yaz ayฤฑyla birlikte mangal sezonunun aรงฤฑlmasฤฑ ve turizmde hareketlenmenin marketlerde tavuk eti รผrรผnlerinin fiyatlarฤฑnda artฤฑลa neden olduฤuna dikkati รงeken Bayraktar, buna raฤmen รผreticilerin istedikleri gelirleri elde edemediklerini vurguladฤฑ.
Bayraktar, รผretim maliyetlerinin arttฤฑฤฤฑnฤฑ, รผreticilerin sahip olduklarฤฑ kรผmeslerle tesislerin her geรงen gรผn eskidiฤini, varlฤฑklarฤฑnฤฑn deฤersizleลtiฤini belirterek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“รrneฤin 5 milyon liralฤฑk yatฤฑrฤฑmla kurulan bir kรผmes en az 10 yฤฑlda kendini amorti etmesi gerekirken elde edilen gelire gรถre bu 25 yฤฑla kadar yรผkselmiลtir. Birรงok kรผmes yรผksek maliyet ve sรผrdรผrรผlemez gelir nedeniyle borรงlarฤฑnฤฑ รถdeyememiล, iลletmesini kapatmฤฑล veya borรง karลฤฑlฤฑฤฤฑ bankaya vermek zorunda kalmฤฑลtฤฑr.
Ayakta kalmaya รงalฤฑลan iลletmeler ise bu ลekilde daha fazla devam edemeyeceklerini sรถylemektedir. Bu durum sektรถre yeni iลletmelerin girmesini de engellemektedir. Birรงok giriลimci sektรถrde karlฤฑlฤฑk olmadฤฑฤฤฑ iรงin yatฤฑrฤฑm yapmaktan vazgeรงmiลlerdir.”
“TรKETฤฐCฤฐNฤฐN MAKUL FฤฐYATLARLA TAVUK ETฤฐ ALMASI ZORLAลACAK”
รretime iliลkin sorunlarฤฑn giderilmemesi durumunda tรผketicinin makul fiyatlarla tavuk eti almasฤฑnฤฑn gรผn geรงtikรงe zorlaลacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan Bayraktar, Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu’nun temmuz ayฤฑ verilerinin de tavuk eti รผretiminde yaลanan sorunlarฤฑ teyit ettiฤini bildirdi.
Bayraktar, kanatlฤฑ eti รผretiminin temmuzda geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre yรผzde 7,1 azaldฤฑฤฤฑnฤฑ, ocak-temmuz dรถnemindeki azalmanฤฑn yรผzde 2,2 olarak gerรงekleลtiฤini ifade etti.
Sorunlarฤฑn bรถyle devam etmesi durumunda hem รผretim hem tรผketim hem de ihracat ayaฤฤฑnda ciddi sorunlar yaลanabileceฤine dikkati รงeken Bayraktar, รผreticilerin beklentilerini ลรถyle aktardฤฑ:
“รreticinin tavuk baลฤฑna alacaฤฤฑ รผcret sรผrdรผrรผlebilir seviyeye getirilmelidir. Ocak ayฤฑ beklenmeden fiyatlar acilen รผretici lehine revize edilmelidir. Sรถzleลmede belirlenen รผretici fiyatlarฤฑ, ลeffaf bir ลekilde รผreticiye sรผrdรผrรผlebilir bir gelir saฤlayacak, performansa dayalฤฑ belli bir metodolojiye baฤlฤฑ olarak belirlenmelidir.
Bu konuda paydaลlarca oluลturulacak komisyonca bir รงalฤฑลma yapฤฑlmalฤฑdฤฑr. รretici รถrgรผtleri aktif hale getirilmeli, daha fazla รผreticinin รถrgรผte รผye olmasฤฑ iรงin teลvik edici politikalar hayata geรงirilmelidir. Son gรผnlerde yaลanan kalifiye eleman sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑna รงรถzรผm bulunmalฤฑdฤฑr. Sektรถr masaya yatฤฑrฤฑlmalฤฑ, รผretim, pazarlama, dฤฑล ticaret olmak รผzere kฤฑsa, orta ve uzun vadeli atฤฑlacak adฤฑmlar belirlenmeli, bu adฤฑmlar titizlikle takip edilmelidir.”
