Kahramanmaraล merkezli depremler sonrasฤฑ bina dayanฤฑklฤฑlฤฑk testine talepte yรผzde 100’รผ aลan artฤฑล gรถrรผlรผrken, detaylฤฑ rapor bir ayda รงฤฑkฤฑyor ve bina baลฤฑna maliyet 20 bin liradan baลlฤฑyor. Kahramanmaraล merkezli 11 ili etkileyen depremlerin ardฤฑndan รถzellikle eski binalarda yaลayan vatandaลlarฤฑn รงoฤu, binasฤฑnฤฑn saฤlam olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ merak etmeye baลladฤฑ. Baลta ฤฐstanbul olmak รผzere fay hatlarฤฑ รผzerinde bulunan Tรผrkiye’nin birรงok ilinde vatandaลlar depreme karลฤฑ bina dayanฤฑklฤฑlฤฑk testi yaptฤฑrmak iรงin arayฤฑลlara girdi.
AA’nฤฑn haberine gรถre binasฤฑnฤฑn riskli olduฤunu dรผลรผnen veya depreme karลฤฑ dayanฤฑklฤฑ olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ รถฤrenmek isteyen vatandaลlar, รevre, ลehircilik ve ฤฐklim Deฤiลikliฤi Bakanlฤฑฤฤฑnca belirlenen kurum ve kuruluลlara baลvurarak bu testi yaptฤฑrabiliyor. Bakanlฤฑฤฤฑn internet sitesinde, risk tespit raporu iรงin baลvurulabilecek belediyeler, meslek odalarฤฑ, kamu kurumlarฤฑ, รผniversiteler ile รถzel kuruluลlar ve firmalar yer alฤฑyor. รzellikle belediyeler tarafฤฑndan ve sadece betondan numune alฤฑnarak yapฤฑlan tarama iลlemi sonrasฤฑ risk tespit raporu kฤฑsa sรผrede รงฤฑkabiliyor. Ancak binanฤฑn farklฤฑ yerlerinden karotlarฤฑn alฤฑndฤฑฤฤฑ, farklฤฑ iลlemlerin yapฤฑldฤฑฤฤฑ ve numunelerin laboratuvarlarda incelendiฤi detaylฤฑ tarama iรงin daha uzun vakite ihtiyaรง duyuluyor.
Riskli yapฤฑ tespitlerinin maliyetini kat malikleri รถderken, sรถz konusu testi yaptฤฑrmak iรงin bina sakinlerinden bir kiลinin baลvurmasฤฑ yeterli oluyor. Karot raporu olarak da bilinen bina dayanฤฑklฤฑlฤฑk testi sonrasฤฑ binalarฤฑn depreme karลฤฑ riskli olup olmadฤฑฤฤฑ ortaya รงฤฑkฤฑyor.
ฤฐlk iล olarak belediyeden bina projenizi alฤฑn
Deprem Gรผรงlendirme Derneฤi (DEGรDER) Baลkanฤฑ Sinan Tรผrkkan, yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, detaylฤฑ bir raporun ortaya konduฤu ve baลvuran kiลiye bir yol haritasฤฑ niteliฤinde raporun hazฤฑrlandฤฑฤฤฑ bina dayanฤฑklฤฑlฤฑk testinin nasฤฑl yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ anlattฤฑ. Tรผrkkan, Kahramanmaraล merkezli meydan gelen depremlerden sonra ฤฐstanbul’da da riskin yรผkselmesinden dolayฤฑ vatandaลlarฤฑn panik halinde olduฤunu belirterek, herkesin binasฤฑnฤฑn durumunu merak ettiฤini sรถyledi.
Tรผrkiye’de ลu anda deprem yรถnetmeliฤinin รงok aรงฤฑk olduฤunu ve her ลeyin net tanฤฑmlandฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Tรผrkkan, vatandaลฤฑn oturduฤu konutla ilgili tereddรผdรผ bulunmasฤฑ halinde ilk iล olarak belediyeye giderek binanฤฑn mevcut projesinin alฤฑnmasฤฑ gerektiฤini vurguladฤฑ. Tรผrkkan, “Mevcut proje alฤฑndฤฑktan sonra bununla ilgili binada รงalฤฑลma yapฤฑp mevcut proje ile binanฤฑn uyumlu olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑn tespitini yapฤฑyoruz. Bu รงok รถnemli bir konu. รรผnkรผ resmi projeler ile binalar arasฤฑnda uyumsuzluk da sรถz konusu olabiliyor” diye konuลtu.
Mutlaka demir olmayan beton bรถlgeden karot alฤฑnmalฤฑ, demir kesilmemeli
Sinan Tรผrkkan, projenin incelenmesinin ardฤฑndan teknik ekiplerin binadaki kolonlarฤฑn ve kiriลlerin mevcut projeye uyup uymadฤฑฤฤฑ ile ilgili bir rรถlรถve รงalฤฑลmasฤฑ gerรงekleลtirdiklerini belirterek, sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ: “Bu รงalฤฑลma gerรงekleลtirildikten sonra binada karot รงalฤฑลmalarฤฑ yapฤฑyoruz. Karot รงalฤฑลmasฤฑ sฤฑrasฤฑnda betondan numune alma iลlemi yapฤฑlฤฑrken mutlaka daha รถncesinde donatฤฑ tespitlerinin yapฤฑlmasฤฑ gerekir. Dรผลey ve yatay donatฤฑlarฤฑ tespit edip demir olmayan beton bรถlgeden karot alฤฑnmasฤฑ gerekir. Genelde burada profesyonel ve uzman olmayan bazฤฑ ekipler kolonlardaki demirleri de keserek karot alฤฑyor. Bu gerรงekten ciddi problemlere neden oluyor. Kolonlardaki donatฤฑlar tespit edildikten sonra boลluk kalan kฤฑsฤฑmda beton numuneler alarak bunlarฤฑ laboratuvarda kฤฑrdฤฑrฤฑyoruz.
Binada kullanฤฑlmฤฑล betonun taลฤฑma kapasitesini tespit ediyoruz. Daha sonra binadaki, kolonlardaki demir miktarlarฤฑnฤฑ tespit ediyoruz. Bunlar bittikten sonra kฤฑrฤฑmlar yapฤฑp donatฤฑlarฤฑ da gรถzรผmรผzle gรถrรผyoruz. Yani oradaki donatฤฑ gerรงekten projeye uygun mu, deฤil mi, dรผz donatฤฑ mฤฑ gibi hususlarฤฑ betondaki pas paylarฤฑnฤฑ kaldฤฑrarak tespit ediyoruz. Daha sonra zemin etรผdรผ yaptฤฑrฤฑp bina ile ilgili statik analizleri gerรงekleลtiriyoruz.”
Kapsamlฤฑ raporun รงฤฑkmasฤฑ bir ay sรผrebiliyor
DEGรDER Baลkanฤฑ Tรผrkkan, deprem dayanฤฑklฤฑlฤฑk testinin aลamalarฤฑnฤฑ kฤฑsaca รถzetleyerek, sรผrecin binanฤฑn projesinin doฤru uygulanฤฑp uygulanmadฤฑฤฤฑnฤฑn tespitiyle baลladฤฑฤฤฑnฤฑ, kolonlardaki donatฤฑ tespitlerinin yapฤฑlmasฤฑ, betondan numune alฤฑnmasฤฑ, demirlerin pas payฤฑnฤฑn kaldฤฑrฤฑlarak dรผz veya nervรผrlรผ olup olmadฤฑฤฤฑna bakฤฑlmasฤฑyla devam ettiฤini, sonrasฤฑnda zemin etรผdรผ yapฤฑlmasฤฑ gerektiฤini, son olarak statik analiz ve performans analiziyle binada gรผรงlendirme/ dรถnรผลรผm yapฤฑlฤฑp yapฤฑlamayacaฤฤฑ veya gรผรงlendirmenin nasฤฑl yapฤฑlacaฤฤฑna karar verildiฤini anlattฤฑ.
Tespitlerin yapฤฑlmasฤฑ, numunelerin alฤฑnmasฤฑ, laboratuvarlarda inceleme gerรงekleลtirilmesi ve zemin etรผdรผnรผn ardฤฑndan raporun รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Tรผrkkan, “Bir vatandaล 6-7 katlฤฑ, 20 daireli bir yer iรงin mรผracaat ettiฤinde sonuรงlarฤฑn alฤฑnmasฤฑ, statik analiz yapฤฑlmasฤฑ bir ay sรผrebilir.” ลeklinde konuลtu.
Tรผrkkan, kapsamlฤฑ bir bina dayanฤฑklฤฑlฤฑk testinin meskenin bรผyรผklรผฤรผne gรถre deฤiลebildiฤini kaydederek, “Bรถyle bir raporu hazฤฑrlamak iรงin binanฤฑn tamamฤฑnฤฑ elden geรงirmek gerekiyor. รcret binanฤฑn bรผyรผklรผฤรผ ve iลlemlerin kapsamฤฑna baฤlฤฑ olmak kaydฤฑyla deฤiลebilir. Bina baลฤฑna test maliyeti 20 bin liradan baลlฤฑyor” aรงฤฑklamasฤฑnda bulundu.
Binadan karot alฤฑnmasฤฑ herhangi bir zarar oluลturmaz
Sinan Tรผrkkan, deprem sonrasฤฑ รถzellikle sosyal medyada bir bilgi kirliliฤi yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, alฤฑnan karotlarฤฑn binaya zarar verdiฤi ve bunun yaptฤฑrฤฑlmamasฤฑ gerektiฤi ลeklinde sรถylemin yayฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Tรผrkkan, “Son gรผnlerde sosyal medyada yayฤฑlan mikrotromor sistemle binalarฤฑn dฤฑลarฤฑdan inceleme yapฤฑlarak ve yukarฤฑda belirtilen รงalฤฑลmalar yapฤฑlmadan saฤlamlฤฑฤฤฑnฤฑn tespit edildiฤi sรถyleniyor. Bu kesinlikle doฤru bir bilgi deฤil. Alฤฑnan karotlarฤฑn binaya herhangi bir zararฤฑ olmamasฤฑ iรงin karot alฤฑndฤฑktan sonra yรผksek mukavemetli harรงlarla bunlarฤฑn dolgularฤฑnฤฑ yapฤฑyoruz. Bundan dolayฤฑ binanฤฑzda herhangi bir hasar meydana gelmesi sรถz konusu deฤil” diye konuลtu. Yeni yapฤฑlan veya gรผรงlendirilen bir depremde binanฤฑn hiรง hasar almayacaฤฤฑna iliลkin dรผลรผncenin yaygฤฑn olduฤunu ancak bunun doฤru olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Tรผrkkan, “Olasฤฑ bรผyรผk depremlerde binalar hasar alabilir. Yapฤฑsal olmayan elemanlar yani duvarlar ve kolon ile kiriลin olmadฤฑฤฤฑ bรถlgeler hasar alabilir. Bu, binanฤฑzฤฑn riskli olduฤunu gรถstermez. รnemli olan taลฤฑyฤฑcฤฑ sistemde hasarฤฑn meydana gelmemesidir. Gรผรงlendirme veya dรถnรผลรผmle bunu saฤlฤฑyoruz” aรงฤฑklamasฤฑnda bulundu.
