BIST 100 günü yükselişle tamamladı

BIST 100 endeksi, Borsa İstanbul‘da işlem gününü yüzde 0,56 oranında değer kaybıyla 12.374,26 puandan kapattı. Önceki işlem gününün kapanış seviyesine kıyasla 69,66 puan gerileyen gösterge endekste, piyasa genelindeki toplam işlem hacmi 107,1 milyar lira düzeyinde gerçekleşti. Gün boyunca dalgalı bir seyir izleyen hisse senedi piyasasında, bankacılık hisselerine gelen seçici alımlar endeksteki geri çekilmeyi sınırlamaya çalışsa da, sanayi ve finansal kiralama sektörlerinde yoğunlaşan satış baskısı genele yayılan bir gerilemeyi beraberinde getirdi. Yurt içi yerleşik yatırımcıların temkinli pozisyon alma eğilimi, endeksin kapanışa doğru yönünü aşağı çevirmesinde belirleyici rol oynadı.

Sektörel bazda incelendiğinde, borsa genelindeki ayrışma tablosu belirginleşti. Bankacılık endeksi günü yüzde 0,66 oranında artışla tamamlarken, holding endeksi yüzde 0,81 oranında geriledi. Günün en fazla prim yapan sektörü yüzde 1,63 yükseliş kaydeden gıda ve içecek endeksi olurken, listenin en alt sırasında yüzde 6,67 oranındaki sert düşüşle finansal kiralama ve faktoring sektörü yer aldı.

Yurt içi pay piyasaları, küresel borsalarda gözlenen belirgin yükseliş dalgasından negatif yönde ayrıştı; petrol fiyatlarındaki düşüş ve tahvil faizlerindeki gevşemeyle ABD’de S&P 500 ve Nasdaq endekslerinin rekor seviyelere ulaştığı işlem gününde Borsa İstanbul, iç dinamiklerin ve kâr satışlarının baskısı altında kaldı.

Borsa İstanbul’da sektörel ayrışma ve işlem hacminin seyri

Borsa İstanbul bünyesinde gerçekleşen işlemler, yatırımcıların belirli sektörlerde kâr realizasyonuna yöneldiğini, savunmacı ve defansif niteliği yüksek sektörlerde ise pozisyon koruma arayışına girdiğini ortaya koyuyor. Toplam 107,1 milyar liralık işlem hacminin yoğunlaştığı ana sektörlerde, para giriş ve çıkışları arasındaki dengesizlik dikkat çekici boyutlara ulaştı. Bankacılık hisseleri, para politikasındaki kararlı duruş ve yabancı kurumların yayımladığı değerlendirme raporlarının etkisiyle günün büyük bölümünde güçlü kalmayı başardı. Kamu ve özel bankaların öncülüğünde kaydedilen yüzde 0,66’lık yükseliş, endeksin gün içindeki kayıplarını bir süre frenlese de holding ve sanayi gruplarındaki satışların hız kazanması bu desteğin yetersiz kalmasına yol açtı.

Özellikle sanayi şirketlerinin bilançolarına dair marj daralması endişeleri ve finansman maliyetlerinin yüksek seyretmesi, sanayi endeksine bağlı hisselerde satışların derinleşmesine zemin hazırladı. Holding endeksinde kaydedilen yüzde 0,81 oranındaki değer kaybı, büyük sermayeli şirketlerin portföy ağırlıklarında yapılan aşağı yönlü revizyonları yansıttı. Yatırımcıların perakende ve gıda gibi iç talebin görece dirençli kaldığı sektörlere yönelmesi ise gıda ve içecek endeksini yüzde 1,63’lük getiriyle günün lideri konumuna taşıdı. Buna karşılık, finansal kiralama ve faktoring hisselerinde yaşanan yüzde 6,67’lik sert düşüş, son dönemde hızlı yükselen hisselerdeki pozisyonların tasfiye edildiğini ve risk iştahındaki zayıflamanın likiditesi düşük alt sektörlerde daha sert hissedildiğini gösterdi.

Kurumsal yatırımcıların portföy dağılımlarında gerçekleştirdiği bu rotasyon, Borsa İstanbul’un genel işlem hacmini 100 milyar lira barajının üzerinde tutsa da genele yayılan güçlü bir alım dalgasının oluşmasını engelledi. Yurt içi piyasalarda nakit akışının seçici hisselerde toplanması, endeks genelindeki ağırlığı yüksek hisselerin performansını doğrudan etkiledi. Gün içinde test edilen zirve seviyelerden gelen satış dalgası, özellikle gün sonuna doğru vadeli işlem ve opsiyon piyasasındaki (VİOP) temkinli pozisyonlanmalarla birleşti. Piyasada derinlik oluşturan ana aracı kurumların net satıcı tarafında konumlanması, alıcıların ise daha alt fiyat seviyelerinde beklemeyi tercih etmesi, fiyat adımlarının hızla aşağı kaymasında temel etken oldu.

Ekonomi yönetiminin sürdürdüğü parasal sıkılaştırma adımlarının kredi genişlemesi ve tüketim üzerindeki soğutucu etkileri, sanayi kuruluşlarının ciro beklentilerini baskılamaya devam ediyor. Şirketlerin işletme sermayesi ihtiyaçları ve yüksek borçlanma maliyetleri, analistlerin hisse başı kâr projeksiyonlarını daha muhafazakâr seviyelere çekmelerine neden oluyor. Bu çerçevede, BIST 100 endeksi bünyesindeki sanayi hisselerinin değerleme oranları üzerindeki baskı sürerken, özsermaye kârlılığını koruma potansiyeli yüksek görülen ticari bankaların hisseleri daha cazip bir alternatif olarak öne çıkıyor. Gün boyunca gözlenen bu temel ayrışma, borsa genelindeki yukarı yönlü momentumu sınırlayan en kritik yapısal faktör olarak öne çıktı.

Hisse senedi piyasasında yaşanan bu dalgalanma, alternatif getiri araçlarının sunduğu yüksek getirilerle de yakından ilişkilendiriliyor. Mevduat faizlerinin sunduğu risksiz getiri oranı, tasarruf sahiplerinin bir bölümünün hisse senedi piyasasındaki dalgalanmalara karşı temkinli yaklaşmasına ve kâr görülen pozisyonlarda hızla çıkış yapmasına yol açıyor. Bu durum, piyasaya giren taze para girişini kısıtlarken, mevcut portföylerin borsa içindeki farklı hisseler arasında sürekli yer değiştirmesine, yani rotasyon hareketlerine neden oluyor. Yatırımcıların gün içinde aldıkları pozisyonları seans kapanışına taşımak yerine gün içi trade amaçlı değerlendirmeleri de volatiliteyi artıran bir diğer dinamik olarak kaydedildi.

Takas verileri incelendiğinde, yabancı payındaki yatay seyrin korunduğu, yerli bireysel yatırımcıların ise halka arz hisseleri ve teknoloji odaklı şirketlerdeki pozisyonlarını gözden geçirdiği görülüyor. Piyasada güven ortamının pekişmesi adına makroekonomik dengelenme sürecinin şirket mali tablolarına yansıması beklenirken, geçiş döneminin yarattığı belirsizlikler fiyatlama mekanizmalarını zorlamayı sürdürüyor. Borsa İstanbul’daki genel resim, büyüme ve kârlılık dinamiklerindeki sektörel farklılaşmanın önümüzdeki süreçte de hisse bazlı ayrışmaları derinleştirebileceğine işaret ediyor.

Küresel piyasalardaki rekorlar ve yurt içi piyasaların teknik görünümü

Uluslararası finans çevrelerinde esen olumlu rüzgarlar, gelişmiş ülke borsalarını tarihi zirvelere taşımaya devam ediyor. Petrol fiyatlarında gözlenen düşüş eğilimi, küresel enflasyon baskılarının hafifleyeceğine yönelik beklentileri güçlendirirken, ABD ve Avrupa tahvil faizlerindeki gerileme hisse senedi değerlemelerini destekliyor. Özellikle yapay zeka teknolojileri geliştiren ve yarı iletken sektöründe faaliyet gösteren çip üreticisi dev şirketlerin finansal sonuçlarına dair güçlü beklentiler, ABD piyasalarında alımların hız kazanmasını sağladı. Wall Street’te S&P 500 ve Nasdaq endeksleri seans içinde tüm zamanların en yüksek seviyelerini yenilerken, Dow Jones endeksi de dengeli seyrini koruyarak teknoloji hisselerindeki bu genele yayılan ralliyi destekledi.

Küresel ölçekte artan bu risk iştahına karşın, gelişmekte olan piyasalar grubunda yer alan Türkiye varlıklarının pozitif eğilime katılamaması, yurt içi dinamiklerin dış piyasa etkilerini gölgede bıraktığını teyit ediyor. Küresel ölçekte doların değer kaybettiği ve gelişen ülke para birimlerinin destek bulduğu bir ortamda, Türk lirasındaki kontrollü seyir ve yerel faiz ortamı borsa yatırımlarının getiri potansiyelini doğrudan sınırlandırıyor. BIST 100 endeksi, küresel borsalardaki yükseliş günlerinde iç dinamikler kaynaklı ayrışmalar sergileyerek yatırımcıların yurt dışı korelasyona olan güvenini zayıflatabiliyor. Yabancı kurumsal fonların bölgesel jeopolitik riskleri ve Türkiye’nin dezenflasyon sürecindeki zamanlamasını dikkatle izlemesi, sermaye girişlerinin sınırlı kalmasına neden oluyor.

Piyasa uzmanları ve aracı kurum analistleri, BIST 100 endeksinde teknik seviyelerin kısa vadeli eğilim açısından kritik bir dönemece işaret ettiğini vurguluyor. Günü 12.374,26 puandan tamamlayan endeks için teknik analiz göstergeleri, aşağı yönlü hareketin devamı halinde 12.300 ve 12.200 puan seviyelerinin önemli destek eşikleri olduğunu gösteriyor. Bu seviyelerin altına sarkılması durumunda stop-loss (zarar kes) emirlerinin tetiklenebileceği ve satış baskısının hız kazanabileceği belirtiliyor. Olası tepki alımlarında ve yukarı yönlü toparlanma çabalarında ise 12.400 ve 12.500 puan seviyeleri güçlü direnç noktaları olarak konumunu koruyor. Endeksin yeniden kalıcı bir yükseliş trendine girebilmesi için 12.500 puan üzerindeki günlük kapanışların ve artan işlem hacminin teyit edilmesi gerektiği değerlendiriliyor.

Önümüzdeki işlem günlerinde piyasaların odak noktası, hem içeride hem de dışarıda açıklanacak yoğun veri takvimine çevrilmiş durumda. Yurt içinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanacak hazine nakit dengesi raporu, kamu maliyesindeki bütçe disiplini ve nakit gerçekleşmeleri açısından yakından izlenecek. Yurt dışında ise sanayi gücünü ölçen Almanya sanayi üretimi verisi, Asya piyasalarının yönü açısından Japonya öncü göstergeler endeksi ve ABD tarafında tüketicilerin enflasyon beklentilerini yansıtan kritik veriler takip edilecek. Bunların yanı sıra ABD Merkez Bankası’nın (Fed) son para politikası kararına ışık tutacak olan Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları, küresel faiz patikasına dair vereceği sinyaller nedeniyle varlık fiyatlamalarında belirleyici rol oynayacak.

Ekonomi çevreleri, enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan sıkı makro ihtiyati tedbirlerin şirket kârları üzerindeki nihai etkilerinin anlaşılması için önümüzdeki bilanço sezonunun beklenmesi gerektiği görüşünde birleşiyor. Kısa vadeli teknik dalgalanmaların ötesinde, Türkiye’nin kredi notu görünümündeki olası iyileşmeler ve yabancı girişlerinin sürdürülebilirliği, Borsa İstanbul’un orta vadeli yönünü tayin edecek ana unsurlar olarak öne çıkıyor. Yatırımcıların yüksek volatilite karşısında portföy çeşitlendirmesine gitmeleri ve teknik destek seviyelerini yakından izlemeleri tavsiye edilirken, küresel faiz indirim döngüsünün hızı ve jeopolitik gelişmeler piyasaların radarındaki yerini koruyor.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı