ลifreli dijital para birimi teknolojisi Bitcoin’deki fikir ayrฤฑlฤฑฤฤฑ yarฤฑn para biriminin ikiye ayrฤฑlmasฤฑyla sonuรงlanabilir. Yatฤฑrฤฑm ve madencilik yapanlar endiลelenirken, konuyu karmaลฤฑk bulanlara anlatฤฑlacak hikayenin uzayacaฤฤฑ da ลimdiden kesinleลti. ฤฐลte 1 Aฤustos’ta gerรงekleลecek gรผncellemenin detaylarฤฑ ve sฤฑk sorulan sorulara yanฤฑtlar.
Son yฤฑllarda รถzellikle hฤฑzlฤฑ artฤฑลlarla รผlkemizde de dรผnyada olduฤu gibi bรผyรผk ilgi toplayan bitcoin, kendisinden haberdar olmayanlara merkez bankasฤฑz para birimi, ลifreli yapฤฑ, gรผvenli, saydam blok zinciri (blockchain) teknolojisi gibi anahtar sรถzcรผklerle anlatฤฑlmaya รงalฤฑลฤฑlฤฑyor.
Daha รถnceki bir yazฤฑma bakarak, bitcoin’in altฤฑnda yatan blok zinciri teknolojisini ve bitcoin iliลkisini buradan okuyabilirsiniz.
Gelelim kaotik duruma. Bitcoin hakkฤฑnda bir sรผredir topluluktan yรถnelen ลikayetler vardฤฑ. Yapฤฑlan iลlemlerin kaydedildiฤi sistemde, nadiren de olsa, iลlemlerin tรผm verilerinin saklanmadฤฑฤฤฑ durumlar yaลanabiliyor. Bu da, yine belirli koลullar altฤฑnda iลlemlerin sonradan deฤiลtirilebilmesini saฤlฤฑyor. Yani, dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤa kapฤฑ aรงฤฑyor.
Bunlarฤฑ gidermek iรงin SegWit2x adฤฑ verilen bir gรผncelleme yapฤฑlmasฤฑna karar verildi. Bu gรผncelleme, para birimi deฤil, ardฤฑndaki aynฤฑ adlฤฑ teknoloji olan Bitcoin’e yapฤฑlacak.
SEGWIT ฤฐLE NE DEฤฤฐลECEK?
SegWit (Segregated Witness, yani ayrฤฑlan tanฤฑk), sadece iลlem genleลmesi adฤฑ verilen bu problemi deฤil, popรผlerleลmenin getirdiฤi รถlรงeklenme gรผรงlรผฤรผnรผ de รงรถzmek istiyor. Bunun iรงin de blok boyutunu deฤiลtiriyor.
รlรงeklenme problemi, bitcoin’in bundan 8 yฤฑl รถncekinden farklฤฑ bir ortamda iลlem gรถrรผyor olmasฤฑ. Onlarca kiลiden onlarca milyonluk gรผnlรผk kullanฤฑcฤฑya geรงince ve piyasada var olabilecek bitcoin sayฤฑsฤฑnฤฑn sฤฑnฤฑrฤฑ sabit olunca, bรถyle bir problemin ortaya รงฤฑkacaฤฤฑ belliydi. รzellikle bu yฤฑlki fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn bitcoin sahiplerinin sayฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑmasฤฑ, iลlemlerin tamamlanma sรผrelerini uzattฤฑ. Blockchain.info’nun verilerine gรถre, tek bir iลlem iรงin 7 saate kadar bekleyenler oldu. Bu da, odadaki fille mรผcadeleyi zarurรฎ hรขle getirdi.
Bunun iรงin yapฤฑlacak deฤiลiklik belli: Blok boyutu deฤiลtirilecek. Baลlangฤฑรงta gรผvenliฤi saฤlayabilmek, siber saldฤฑrฤฑlar yaลanmamasฤฑ iรงin 1 MB olan รผst limit, รถnce 2 MB’a รงฤฑkacak, sonra da kademeli olarak 8 MB’a kadar ilerleyecek.
SegWit adlฤฑ bu gรผncelleme, New York Anlaลmasฤฑ adฤฑ verilen ve martta 22 รผlkeden 50’den fazla ลirketin bir araya gelmesiyle adeta bir manifestoya dรถnรผลtรผ.
BITCOIN, SANฤฐYEDE 5 ฤฐลLEM ฤฐLE TIKANDI
Bu manifestasyonun bir hedefi de, yazdฤฑฤฤฑm gibi iลlem sayฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrabilmekti. รรผnkรผ bitcoin ile saniyede 3 ile 7 iลlem yapฤฑlabiliyor. Bunu bir kredi kartฤฑyla karลฤฑlaลtฤฑralฤฑm; Visa’nฤฑn sistemi saniyede 56 bin iลleme kadar destekliyor. yapฤฑlan iลlem sayฤฑsฤฑ ise ortalama 1.700/saniye.
Bu gรผncelleme bazฤฑ problemleri รงรถzse de, kimileri iรงin yeterli gelmiyor. Zaten sorun da burada รงฤฑkฤฑyor. Bitmain gibi bitcoin madenciliฤi ลirketleri (yani bitcoin รผreten ลirketler) ve Bitcoin Unlimited gibi teknoloji รผzerinde รงalฤฑลan ลirketler, bu fikri desteklemediler. Bitcoin Unlimited sฤฑnฤฑrsฤฑz blok boyutu istiyor, Bitmain ise bu gรผncellemenin sistemi merkezileลmeye yaklaลtฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ ve รถzรผnden uzaklaลtฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ savunuyor.
Sebepler her ne olursa olsun, SegWit’in devreye girmesi iรงin aฤdaki sistemlerin yรผzde 95’i tarafฤฑndan desteklenmesi gerekiyor. Az รถnceki manifesto niteliฤindeki destek ise yรผzde 80’i geรงiyor. Bitcoin.com’a gรถre ise destek yรผzde 88,2 oranฤฑna varmฤฑล durumda. Ancak bunu bir oylama olarak dรผลรผnรผrseniz, yรผzde 95’in ne kadar zor ulaลฤฑlabilir bir oran olduฤunu sรถylememe gerek yok. Hele sรถz konusu milyonlarca kullanฤฑcฤฑysa…
ฤฐKฤฐNCฤฐ SEรENEK: YENฤฐ BฤฐR PARA BฤฐRฤฐMฤฐ
Gelelim diฤer cepheye. Bitcoin Cash (BCC) adlฤฑ yeni bir para birimini ortaya รงฤฑkartacak olan gรผncellemenin farkฤฑ ne? รncelikle ilki, yani SegWit bir soft-fork. Yani geriye dรถnรผk destek sahibi bir gรผncelleme. Bu yรผzden de soft adฤฑnฤฑ taลฤฑyor. Fork da รงatal, yani ayrฤฑmฤฑ temsil ediyor.
BCC taraftarlarฤฑ ise hard-fork yapmak istiyorlar. Yani tam bir ayrฤฑm, gerรงek bir รงatal. Geriye dรถnรผlemez bir hareket.
Bu hareketin sonucunda yeni para birimi yeni bir blok zinciri รผzerinde oluลacak. Diฤer taraftaki ลirketler ise buna karลฤฑlar. Poloniex, Coinbase baลta olmak รผzere birรงok bรผyรผk Borsa, BCC’yi desteklemeyeceฤini aรงฤฑkladฤฑ.
KORKMAK NORMAL AMA GEREKLฤฐ Mฤฐ?
ฤฐnsanlar derken yatฤฑrฤฑmcฤฑlar kadar, madencileri de kast ediyorum. Elbette herkes fiyatฤฑn yรผkselmesini istiyor, anlฤฑk iลlem yapanlar beklemeden iลlem yaparak daha fazla kรขr etmek istiyorlar. Bu sebeple dฤฑลarฤฑdan kaotik gรถzรผken bu deฤiลim, insanlarฤฑ (haklฤฑ olarak) korkutuyor.
Ancak รงok da korkmaya gerek yok. ฤฐkinci bir para biriminin ortaya รงฤฑkฤฑp รงฤฑkmayacaฤฤฑ kesin deฤil. Bunu kullanฤฑcฤฑlar belirleyecek. รฤฑkmazsa zaten sistem geliลmeleri alarak devam edecek ve hata ile รถlรงeklenme problemlerinden kฤฑsmen kurtulacak.
รฤฑkarsa da, blok limitini 8 MB’a hemen รงฤฑkartacak olan BCC, bir sรผre temkinle yaklaลฤฑlacak bir para birimi olacaktฤฑr. Kฤฑsa hareketlenmelere รงok aldฤฑrmamakta fayda var, zira denemek iรงin รงok kiลi ufak miktarda yatฤฑrฤฑm yapacaktฤฑr. Madencilerin de yeni para birimine baลta temkinli yaklaลmayacaklarฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Ancak algoritmanฤฑn zorlaลmasฤฑ da taleple doฤru orantฤฑlฤฑ olacak. Bu sebeple, ne olacaฤฤฑ aslฤฑnda ne kadar รงok kiลinin ne kadar sรผreyle ilgi gรถstereceฤiyle ilgili.
1 AฤUSTOS’TAN รNCE NE YAPMAK GEREKฤฐYOR?
Bilmeniz gereken tek ลey, cรผzdanฤฑnฤฑzฤฑ tanฤฑmlayan รถzel anahtarฤฑnฤฑzฤฑ korumanฤฑz gerektiฤi. Bunun iรงin iki seรงenek var. Birincisi Electrum ve Mycelium gibi bir dijital cรผzdana aktarmak. Telefon ya da bilgisayara kurabileceฤiniz bu cรผzdanlar, anahtarฤฑnฤฑzฤฑ iรงeri aktarmanฤฑzฤฑ saฤlฤฑyor. Bรถylece ลifreli dijital paralarฤฑnฤฑzฤฑ saklayabilirsiniz. Ancak bilgisayarฤฑnฤฑzdan รงalฤฑnฤฑrsa ya da silinirse, tรผm paranฤฑz gidecektir. Bu riski unutmayฤฑn!
Kaฤฤฑt cรผzdan yรถntemi ise biraz daha zahmetli olmasฤฑna karลฤฑn รงok daha gรผvenlidir. ฤฐnternetsiz bir cihazda yaratฤฑlabilen bu cรผzdanlar, yazdฤฑrarak saklanabilirler. Daha sonra bunu tekrar iรงeri aktarmanฤฑz gerekir, bu da biraz zaman alabilir.
seรงiminizi yaptฤฑysanฤฑz, cรผzdanฤฑnฤฑzฤฑ yarฤฑna kadar uygun Borsaya geรงirmeniz. รรผnkรผ her Borsa iki birimi de desteklemiyor ve sonradan deฤiลim yapmak zor olacak. Paralarฤฑnฤฑzฤฑ elektronik cรผzdan uygulamalarฤฑna taลฤฑyฤฑp beklemek de bir รงรถzรผm, daha sonra istediฤiniz borsaya aktarabilirsiniz.
