Birleลmiล Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, ฤฐstanbul’da imzalanan tahฤฑl anlaลmasฤฑndaki rolรผ iรงin Tรผrkiye’ye teลekkรผr ederek, “Bu paket anlaลmanฤฑn diฤer kฤฑsmฤฑ, yaptฤฑrฤฑmlara tabi olmayan Rus gฤฑda ve gรผbresinin kรผresel pazarlara engelsiz eriลimidir.” dedi.
Guterres, Karadeniz’den tahฤฑl รผrรผnlerinin gรผvenli sevki iรงin ฤฐstanbul’da oluลturulan Mรผลterek Koordinasyon Merkezine geldi. Milli Savunma Bakanฤฑ Hulusi Akar ve Milli Savunma รniversitesi Rektรถrรผ Prof. Dr. Erhan Afyoncu tarafฤฑndan karลฤฑlanan Guterres, daha sonra burada incelemelerde bulundu.
Tรผrkiye’ye Karadeniz Tahฤฑl Giriลimi’ndeki รถnemli rolรผ iรงin teลekkรผr eden Guterres, tahฤฑl anlaลmasฤฑnฤฑn bir diฤer kฤฑsmฤฑna dikkati รงekerek, “Bu paket anlaลmanฤฑn diฤer kฤฑsmฤฑ, yaptฤฑrฤฑmlara tabi olmayan Rus gฤฑda ve gรผbresinin kรผresel pazarlara engelsiz eriลimidir.” ifadesini kullandฤฑ.
Tรผm hรผkรผmetlerin ve รถzel sektรถrรผn bunlarฤฑ piyasaya sรผrmek iรงin iล birliฤi yapmasฤฑnฤฑn รถnemine iลaret eden Guterres, “2022’de gรผbre olmadan, 2023’te yeterli gฤฑda olmayabilir.” deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
Antonio Guterres, Ukrayna ve Rusya’dan daha fazla gฤฑda ve gรผbreyi รงฤฑkarmanฤฑn, emtia piyasalarฤฑnฤฑ daha da sakinleลtirmek ve tรผketiciler iรงin fiyatlarฤฑ dรผลรผrmek aรงฤฑsฤฑndan รงok รถnemli olduฤunu vurgulayarak, “รok daha uzun bir sรผrecin baลฤฑndayฤฑz ama siz bu kritik anlaลmanฤฑn dรผnya iรงin potansiyelini zaten gรถsterdiniz.” dedi.
Bakan Akar: 656 bin 349 ton tahฤฑl sevkiyatฤฑ gerรงekleลtirildi
Bakan Akar, burada yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, Rusya ve Ukrayna arasฤฑnda yaลanan รงatฤฑลmadan dolayฤฑ enerji ve gฤฑda krizi riskinin arttฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek bunun รผzerine Ukrayna limanlarฤฑnda bulunan 25 milyon tondan fazla tahฤฑlฤฑn gรผvenli bir ลekilde, kฤฑsa zamanda ihtiyaรง sahibi รผlkelere sevki iรงin denizde bir koridor oluลturulmasฤฑnฤฑn zaruret haline geldiฤini hatฤฑrlattฤฑ.
Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn, Rusya Devlet Baลkanฤฑ Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Baลkanฤฑ Volodimir Zelenskiy ile gรถrรผลerek bu sorunun รงรถzรผmรผ iรงin inisiyatif aldฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan Akar, “Rusya Federasyonu, Ukrayna ve Tรผrkiye tarafฤฑndan gรถrevlendirilen รถzel temsilciler vasฤฑtasฤฑyla yoฤun bir temas sรผreci yaลanmฤฑล, baลlangฤฑรงta ikili olan gรถrรผลmeler daha sonra dรถrtlรผ olarak yapฤฑlmฤฑลtฤฑr. Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz, Sayฤฑn Putin, Sayฤฑn Zelenskiy ve Sayฤฑn Guterres’in gรถsterdikleri destek ve irade neticesinde faaliyetlerin yรผrรผtรผlmesi iรงin Mรผลterek Koordinasyon Merkezi oluลturulmuลtur.” dedi.
Bakan Akar, Ukrayna’dan ihraรง edilecek tahฤฑl ve benzeri gฤฑda รผrรผnlerinin Odesa, รornomorsk ve Yuzni limanlarฤฑndan emniyetle denizden nakliyatฤฑnฤฑ koordine eden bu merkezin faaliyetlerine planlandฤฑฤฤฑ ลekilde devam ettiฤini ifade etti.
“Sahada herhangi bir askeri unsur bulunmamaktadฤฑr”
Merkezde yapฤฑlan รงalฤฑลmalara iliลkin bilgi veren Bakan Akar, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Birleลmiล Milletlerin himayesinde ve Tรผrkiye’nin ev sahipliฤinde รงalฤฑลan bu merkez, baลlangฤฑรงta mevcut sayฤฑlarฤฑ da personel sayฤฑsฤฑnฤฑ da giderek arttฤฑrmฤฑล ve halihazฤฑrda ลu anda Tรผrkiye’den 14, Rusya’dan 22, Ukrayna’dan 12 ve Birleลmiล Milletlerden 23 temsilci olmak รผzere, toplam 71 kiลi gรถrev yapmaktadฤฑr. รnemli bir husus da sahada herhangi bir askeri unsur bulunmamaktadฤฑr.
Mรผลterek Koordinasyon Merkezi, tรผm faaliyetlerini taraf รผlkeler ve BM ile yakฤฑn koordinasyon iรงinde yรผrรผtmektedir. 1 Aฤustos’tan bu yana toplam 51 gemi tahฤฑl sevkiyatฤฑ iรงin seyre รงฤฑkarken bunlarฤฑn 27’si Ukrayna limanlarฤฑndan รงฤฑkฤฑล yapmฤฑลtฤฑr. 24 gemi ise tahฤฑl sevkiyatฤฑ iรงin Ukrayna limanlarฤฑna girmiลtir. ลu ana kadar Ukrayna limanlarฤฑndan 656 bin 349 ton tahฤฑl sevkiyatฤฑ gerรงekleลtirilmiลtir. Bu rakamฤฑn giderek artacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendiriyoruz.”
Milli Savunma Bakanฤฑ Hulusi Akar, Mรผลterek Koordinasyon Merkezi vasฤฑtasฤฑyla yapฤฑlan รงalฤฑลmalarฤฑn tรผm dรผnyayฤฑ etkileyen gฤฑda krizinin aลฤฑlmasฤฑna, รถzellikle fiyatlarฤฑn aลaฤฤฑ รงekilmesine รถnemli katkฤฑ saฤlayacaฤฤฑna inandฤฑklarฤฑnฤฑ ve รถnlerindeki verilerle bunu gรถrdรผklerini vurguladฤฑ.
ลu ana kadar faaliyetlerini baลarฤฑyla yerine getiren ve bรผyรผk bir uyum iรงerisinde รงalฤฑลan merkezin bundan sonra da planlandฤฑฤฤฑ ลekilde faaliyetlerine baลarฤฑyla devam edeceฤine inandฤฑklarฤฑnฤฑ dile getiren Akar, sรถzlerine ลรถyle devam etti:
“Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑzฤฑn Lviv’de, Sayฤฑn Zelenskiy ve Sayฤฑn Guterres ile yaptฤฑฤฤฑ gรถrรผลmede de vurguladฤฑฤฤฑ gibi bizim Tรผrkiye olarak samimi temennimiz, buradaki kolektif ve baลarฤฑlฤฑ รงalฤฑลmalarla merkezin insani ihtiyaรงlarฤฑn karลฤฑlanmasฤฑna yรถnelik azami katkฤฑ saฤlamasฤฑ, aynฤฑ zamanda kalฤฑcฤฑ barฤฑล ortamฤฑna da zemin hazฤฑrlamasฤฑdฤฑr. Bir taraftan bu ihtiyaรงlar karลฤฑlanฤฑrken, diฤer taraftan da barฤฑลฤฑ mutlaka dรผลรผnmemiz lazฤฑm diye dรผลรผnรผyoruz. Bu vesileyle baลta BM Genel Sekreteri Sayฤฑn Guterres olmak รผzere sรผreci destekleyen Sayฤฑn ลoygu’ya, Sayฤฑn Reznikov’a, Sayฤฑn Kubrakov’a, katkฤฑ saฤlayan BM gรถrevlilerine ve Tรผrkiye Cumhuriyeti’nin ilgili bakanlฤฑklarฤฑna, kurumlarฤฑmฤฑza ve personeline teลekkรผr ediyoruz. Bu รงalฤฑลmalar sฤฑrasฤฑnda direktif ve kararlฤฑ duruลuyla รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑzฤฑn baลarฤฑlฤฑ bir ลekilde sonuรงlanmasฤฑ iรงin her tรผrlรผ desteฤi saฤlayan Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑ’mฤฑza da saygฤฑlarฤฑmฤฑzฤฑ ve ลรผkranlarฤฑmฤฑzฤฑ sunuyoruz.”
Bakan Akar, merkezdeki personellere รงalฤฑลmalarฤฑnda baลarฤฑ dileyerek Rusรงa, ฤฐngilizce, Ukraynaca, Portekizce ve Tรผrkรงe teลekkรผr etti.
“Yaptฤฑฤฤฑmฤฑz รงalฤฑลmanฤฑn bir model olmasฤฑ temennimizdir”
Milli Savunma Bakanฤฑ Hulusi Akar, ortak basฤฑn aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan gazetecilerin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
“Tahฤฑl koridoru kapsamฤฑnda kurulan Mรผลterek Koordinasyon Merkezi’nin, ลu anda da tehlikesiyle gรผndemde olan Zaporijya nรผkleer enerji kuruluyla alakalฤฑ olarak da bir adฤฑm atฤฑlmasฤฑ iรงin รถrnek teลkil edebilir mi, bu konuda gรถrรผลmeler yapฤฑlฤฑyor mu?” sorusuna Akar, “Tabii รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz yapฤฑlฤฑyor. รeลitli boyutlarฤฑyla รงeลitli dรผzeylerde bu konuลmalar, gรถrรผลmeler gerรงekleลtiriliyor.” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
Akar, “Liderlerin Tรผrkiye’nin ev sahipliฤinde, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn ara buluculuฤuyla bir araya gelmesi konusunda son deฤerlendirmeniz nedir?” sorusu รผzerine, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz, bildiฤiniz gibi bu savaลฤฑn รงฤฑkmasฤฑna kadarki รถzellikle 24 ลubat’a kadar her seferinde bu savaลฤฑn รงฤฑkmamasฤฑ iรงin bรผyรผk รงaba harcadฤฑlar. Nitekim savaลฤฑn รงฤฑktฤฑฤฤฑ gece dahi Sayฤฑn Putin’le bir telefon gรถrรผลmesi yaptฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlayacaksฤฑnฤฑz. Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑ’mฤฑz bu amacฤฑndan, gayretinden hiรงbir zaman รถdรผn vermedi. Her seferinden her vesileyle bize Karadeniz’den komลumuz olan hem Ukrayna hem Rusya arasฤฑndaki bu savaลฤฑ bรผyรผk bir endiลeyle izlediฤimizi, bundan รผzรผntรผ duyduฤumuzu ve bir an รถnce ateลkesin saฤlanmasฤฑ ve buna baฤlฤฑ olarak da barฤฑลฤฑn, huzurun diplomatik yol ve yรถntemlerle sorunlarฤฑn รงรถzรผlmesinin yolunun aรงฤฑlmasฤฑnฤฑ beklediฤimizi biliyorsunuz. Bu manada da Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑ’mฤฑz bu gayretlerini sรผrdรผrecek. Tabi ki karลฤฑlฤฑklฤฑ olarak gรถrรผลmeler sonucunda mutabakat saฤlandฤฑฤฤฑnda ki nihayet her seferinde bu zaten teklifini Cumhurbaลkanฤฑ’mฤฑz ortaya koydu. Bรถyle bir fฤฑrsat olduฤu takdirde de bรผyรผk bir memnuniyetle Cumhurbaลkanฤฑ’mฤฑzฤฑn iki lideri aฤฤฑrlamak ve onlarฤฑ bir araya getirmekten memnun olacaฤฤฑnฤฑ biliyoruz.”
Milli Savunma Bakanฤฑ Akar, “Tรผrkiye ve Birleลmiล Milletler, ลu anda tahฤฑl anlaลmasฤฑnฤฑ diฤer รผrรผnlere yaymak ve anlaลmanฤฑn kapsamฤฑnฤฑ diฤer limanlara yaymak iรงin รงalฤฑลฤฑyorlar mฤฑ?” sorusu รผzerine, ลunlarฤฑ kaydetti:
“ฤฐlk gรผnlerden beri konuลtuฤumuz gibi Ukraynalฤฑ komลumuzla yaptฤฑฤฤฑmฤฑz รงalฤฑลmalarฤฑn geliลtirilmesi konusunda elimizden gelen gayreti gรถsterdik, gรถstereceฤiz. Tahฤฑl ve diฤer gฤฑda รผrรผnlerine ilaveten diฤer konularla da iล birliฤinin artmasฤฑ konusunda yaptฤฑฤฤฑmฤฑz รงalฤฑลmanฤฑn bir vesile olmasฤฑna gayret gรถsteriyoruz. Nitekim sรถylediฤimiz gibi buradaki bir zincirden bahsediyorum. Bu zincirin bir halkasฤฑ, tahฤฑlla alakalฤฑ yapmฤฑล olduฤumuz anlaลmadฤฑr. Bunun devamฤฑnda da barฤฑลa giden yolda bunlarฤฑn birer adฤฑm olduฤunu deฤerlendiriyoruz. Yaptฤฑฤฤฑmฤฑz รงalฤฑลmanฤฑn bir model olmasฤฑ ve mรผteakip diฤer konularda da ilerleme kaydedilmesi ve nihayetinde de bir ateลkes ve ateลkese baฤlฤฑ barฤฑล, ondan sonra da bu ithalatฤฑn, ihracatฤฑn normal yollarla tabii ลekillerde devamฤฑ, bรผtรผn alanlarda olmasฤฑ da bizim temennimizdir.”
