Geleceฤin ulaลฤฑm araรงlarฤฑ olarak hayal edilen uรงan taksiler, bilim kurgu senaryolarฤฑndan sฤฑyrฤฑlarak somut bir gerรงekliฤe dรถnรผลรผyor. Elektrikli havacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde rekabet gรผnden gรผne kฤฑzฤฑลฤฑrken, havacฤฑlฤฑk devi Boeing, insansฤฑz hava taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑnda kritik bir eลiฤi geride bฤฑraktฤฑ.
Sektรถrdeki oyuncular, รผretim kapasitelerini artฤฑrmak ve sertifikasyon sรผreรงlerini tamamlamak iรงin zamana karลฤฑ yarฤฑลฤฑyor. ลirketin yรผzde yรผz iลtiraki olan Wisk Aero, altฤฑncฤฑ nesil elektrikli dikey kalkฤฑล ve iniล (eVTOL) aracฤฑnฤฑn test uรงuลlarฤฑnฤฑ baลarฤฑyla tamamladฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu.
ฤฐnsan gรถzetimi altฤฑnda ancak tamamen otonom olarak hareket eden bu hava aracฤฑ, Boeing‘in mรผhendislik birikimini arkasฤฑna alarak rakiplerinden ayrฤฑลmayฤฑ hedefliyor. Wisk, pilotlu modellerin aksine, doฤrudan otonom yolcu taลฤฑma vizyonuyla hareket ederek Federal Havacฤฑlฤฑk ฤฐdaresi’nden (FAA) onay alan ilk ลirket olma peลinde.
Eski Google yรถneticileri ve Boeing ortaklฤฑฤฤฑyla 2019 yฤฑlฤฑnda temelleri atฤฑlan Wisk, Houston, Los Angeles ve Miami gibi metropolleri lansman pazarฤฑ olarak belirledi. ลirket yetkilileri, gerรงekleลtirilen son havada asฤฑlฤฑ kalma testini, gรผvenli ve otonom uรงuลun ticarileลmesi yolunda hayati bir dรถnรผm noktasฤฑ olarak nitelendiriyor. Bugรผne kadar 1.750’den fazla test uรงuลu gerรงekleลtiren firma, teknolojinin olgunlaลtฤฑฤฤฑna dair gรผรงlรผ sinyaller veriyor.
Boeing Air Force One takvimini gรผncelledi
Sivil havacฤฑlฤฑktaki yenilikรงi adฤฑmlarฤฑn gรถlgesinde, ลirketin savunma ve devlet protokolรผ tarafฤฑndaki projeleri de yeniden ลekilleniyor. ABD Baลkanlarฤฑna hizmet verecek yeni nesil Air Force One (VC-25B) uรงaฤฤฑnฤฑn teslimat tarihi, yaลanan teknik aksaklฤฑklar ve pazarlฤฑk sรผreรงleri nedeniyle 2028 ortasฤฑna ertelendi. Toplam maliyeti 4,3 milyar dolara ulaลan proje iรงin Hava Kuvvetleri ek bรผtรงe ayฤฑrmak zorunda kaldฤฑ.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ise ลirketin borsadaki performansฤฑnฤฑ yakฤฑndan izliyor. Yฤฑlbaลฤฑndan bu yana %16 deฤer kazanan Boeing hisseleri, son gรผnlerdeki toparlanma รงabasฤฑna raฤmen Aฤustos ayฤฑndaki zirvesinin gerisinde seyrediyor. Piyasa analistleri, hem otonom teknolojilerin baลarฤฑsฤฑnฤฑ hem de klasik รผretim hattฤฑndaki teslimat takvimlerini hisse performansฤฑ iรงin belirleyici faktรถrler olarak gรถrรผyor.
Rakiplerin hamleleri ve Boeing รผzerindeki baskฤฑ
Gรถkyรผzรผndeki yarฤฑลta tek oyuncu elbette Boeing deฤil; rakipler de รผretim hatlarฤฑnฤฑ geniลleterek pazar payฤฑ kapma mรผcadelesi veriyor. Joby Aviation, 2027 yฤฑlฤฑna kadar ABD’deki รผretim kapasitesini ikiye katlayarak ayda dรถrt uรงak imal etme seviyesine ulaลacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Suudi Arabistan ile imzalanan ve 1 milyar dolarฤฑ bulan daฤฤฑtฤฑm anlaลmasฤฑ, ลirketin kรผresel bรผyรผme iลtahฤฑnฤฑ aรงฤฑkรงa ortaya koyuyor.
ฤฐngiltere merkezli Vertical Aerospace ise “Valo” adฤฑnฤฑ verdiฤi yeni ticari uรงaฤฤฑnฤฑ tanฤฑtฤฑrken, analistlerden olumlu notlar almayฤฑ baลardฤฑ. รte yandan Archer Aviation, Suudi Arabistan sivil havacฤฑlฤฑk otoritesiyle imzaladฤฑฤฤฑ anlaลma sayesinde, Amerikan standartlarฤฑna (FAA) uyumlu bir dรผzenleyici รงerรงeve oluลturmak iรงin kollarฤฑ sฤฑvadฤฑ. Tรผm bu geliลmeler, hava taksi pazarฤฑnฤฑn sadece bir teknoloji gรถsterisi olmaktan รงฤฑkฤฑp, ciddi bir endรผstriyel rekabet alanฤฑna dรถnรผลtรผฤรผnรผ kanฤฑtlฤฑyor.
