Online otel rezervasyon portalฤฑ Booking’in Tรผrkiye’deki faaliyetlerinin kฤฑsฤฑtlanmasฤฑna iliลkin kararฤฑn ardฤฑndan otelcilerle turizm acenteleri arasฤฑndaki tartฤฑลma bรผyรผdรผ.
Otelciler, kararฤฑn tatil sezonu รถncesi iลlerini olumsuz etkilediฤini sรถylerken, acenteler bu durumun turizm pazarฤฑnda bir boลluk yaratmayacaฤฤฑnฤฑ savundu. Sรถz konusu site ise suรงlamalarฤฑ reddetti.
Turizmcilerin tartฤฑลmasฤฑ bรผyรผrken Booking.com’un yetkilileri, AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, misyonlarฤฑnฤฑn kรผresel turizmi geliลtirmek olduฤunu belirtti.
Booking.com’un, Tรผrkiye dahil faaliyet gรถsterdiฤi her รผlkenin yasalarฤฑna uygun hareket ettiฤini savunan yetkililer, The Priceline Group’un bir parรงasฤฑ olarak ลirket tarafฤฑndan รถdenen vergilerin detaylarฤฑna sitelerinden ulaลฤฑlabileceฤini kaydetti.
Yetkililer, รถncelikli amaรงlarฤฑnฤฑn, Tรผrkiye dahil dรผnyanฤฑn her yerindeki konaklama ortaklarฤฑna iลlerini bรผyรผtmeleri iรงin yardฤฑmcฤฑ olurken, mรผลterilerine de kusursuz ve eฤlenceli seyahat hizmeti saฤlamak olduฤunu belirterek, site aracฤฑlฤฑฤฤฑyla iลletmelerin reklam bรผtรงesine bakmaksฤฑzฤฑn iรงerik รผretebildiklerini ve mรผลterilere 40’dan fazla dilde 7 gรผn 24 saat ulaลabildiklerini anlattฤฑ.
Sektรถrde binlerce ลirket ve oyuncunun yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ ve rekabetin canlฤฑ olduฤunu ifade eden yetkililer, sitenin aldฤฑฤฤฑ komisyonun ortalama yรผzde 15 ile turizm endรผstrisindeki en dรผลรผk oran olduฤunu ileri sรผrdรผ. Yetkililer, “Ortaklarฤฑmฤฑz, sadece Booking.com platformu onlar iรงin kazanรง saฤladฤฑฤฤฑnda, onlara dรผnyanฤฑn her yerinden diฤer tรผrlรผ asla ulaลamayacaklarฤฑ mรผลteriler saฤladฤฑฤฤฑnda komisyon รถdรผyorlar.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Booking.com’un baฤlฤฑ olduฤu Priceline Group’un ABD Sermaye Piyasasฤฑ Kuruluna (SEC) sunduฤu 2016 raporuna gรถre, ลirketin geรงen yฤฑlki net karฤฑ yaklaลฤฑk 2 milyar 135 milyon dolar, toplam vergi รถdemesi 578 milyon dolar olarak
kayฤฑtlara geรงti. Raporda ลirketin ABD hariรง hangi รผlkelerde ne kadar vergi รถdediฤine dair bilgi yer almadฤฑ.
Otelcilerin deฤerlendirmesi
AA muhabirine aรงฤฑklamada bulunan otelciler, seyahat acentelerine karลฤฑ haksฤฑz rekabet gerรงekleลtirdiฤi iddiasฤฑyla Booking.com’un Tรผrkiye’de faaliyetlerinin tedbiren durdurulmasฤฑnฤฑn, kendilerini olumsuz etkilediฤini iddia etti.
Profesyonel Otel Yรถneticileri Derneฤi Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Etem Hakan Duran, Antalyaโdaki resort otelcilik segmentinde paket satฤฑลฤฑ olduฤu iรงin sรถz konusu siteden gelen rezervasyonlarฤฑn yรผzde 10-15 civarฤฑnda olduฤunu sรถyledi.
ลehir otellerinde ise bu oranฤฑn yรผzde 40-45 ve butik otellerde neredeyse yรผzde 75-80โe รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ anlatan Duran, ลรถyle devam etti:
โBu portalda otelciler fiyatla gรผnlรผk oynayabiliyor. Baลka bir portalda bรถyle bir avantajฤฑmฤฑz yok. Acenteye fiyat veririz ve o fiyat รผzerinden belli zamanlar arasฤฑnda satฤฑล yapฤฑlฤฑr. Online kanallarda ve kendi internet sitemizde de yapฤฑyoruz. Yani otel รงok dolduysa geliri artฤฑrma yoluna gider fiyatฤฑ artฤฑrฤฑrฤฑz. Otel boลsa fiyatฤฑ aลaฤฤฑ รงekeriz acentelerle dengeleri bozmadan, bu da ekonominin bir parรงasฤฑdฤฑr.โ
Booking.com kararฤฑnฤฑn, Tรผrkiyeโdeki tรผketicilerin aleyhine olduฤunu savunan Duran, โBize kalฤฑrsa tรผketici iรงin kayฤฑp. Bizim gibi otelciler iรงin zaten zor dรถnemdeyken bรถyle bir online kanalฤฑn Tรผrkiye’deki faaliyetinin durdurulmuล olmasฤฑ รงok bรผyรผk bir kayฤฑp. Hata varsa cezalandฤฑrฤฑlฤฑr, vergiyse vergi alฤฑnma yoluna gidilir ama kapatmak bence yanlฤฑล oldu.โ deฤerlendirmesinde bulundu.
“Reklamdan olduk”
Antalya’daki Luna Butik Hotel’in iลletmecisi Baha Can Gรถzeฤer, rezervasyonlarฤฑnฤฑn yรผzde 80’ini sรถz konusu portal รผzerinden aldฤฑklarฤฑnฤฑ belirterek, kararฤฑn sezon baลlamadan kendileri iรงin รงok kรถtรผ bir durum oluลturduฤunu ileri sรผrdรผ.
Antalya Kaleiรงi’ndeki otellerin yรผzde 99’unun Booking.com ile รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Gรถzeฤer, “ลu an iรงin satฤฑล yapamฤฑyoruz. Benzer baลka internet siteleri de var ama bu siteler genellikle yabancฤฑ turiste yรถnelik.” dedi.
Gรถzeฤer, Booking.com’un uyguladฤฑฤฤฑ komisyon sisteminin otelle anlaลmasฤฑna gรถre deฤiลtiฤini aktararak, bu oranฤฑn genellikle yรผzde 15 ile 20 arasฤฑnda olduฤunu dile getirdi.
Sitenin uyguladฤฑฤฤฑ puanlama sisteminin hem otelciler hem de mรผลteriler iรงin faydalฤฑ olduฤuna dikkati รงeken Gรถzeฤer, “Yorulmadan herhangi bir reklam yapmadan Booking.com bizim otelimizi satฤฑyor. Biz kรผรงรผk iลletmeyiz, Booking.com otomatik deฤerlendirmeyle reklamฤฑmฤฑzฤฑ da yapmฤฑล oluyordu. ลu anda biz bu reklamdan da olduk.” diye konuลtu.
“Maฤdur olduk”
รeลme’deki Marin Hotel’in iลletmecisi Nazlฤฑ Musaoฤlu da otellerinde genellikle yerli turistleri aฤฤฑrladฤฑklarฤฑnฤฑ ve rezervasyonlarฤฑn yรผzde 80’inin Booking.com รผzerinden yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Yaz sezonu รถncesi sฤฑkฤฑntฤฑya dรผลtรผklerini savunan Musaoฤlu, “Bana gรถre bu karar turizme vurulmuล bir darbedir. Umarฤฑz bir an รถnce รงรถzรผlรผr.” dedi.
Musaoฤlu, sitenin kullanฤฑmฤฑnฤฑn hem mรผลteri hem de otel iลletmecileri aรงฤฑsฤฑndan oldukรงa kolay olduฤunu belirterek, “Biz burada maฤdur pozisyondayฤฑz. ลu anda rezervasyon gelmiyor, site aรงฤฑlmฤฑyor. Yurt dฤฑลฤฑndan mรผลterilerimiz bize
ulaลabiliyor ama yurt iรงinden ulaลฤฑlamฤฑyor.” ifadesini kullandฤฑ.
TรRSAB’dan eleลtirilere yanฤฑt
Tรผrkiye Seyahat Acentalarฤฑ Birliฤi (TรRSAB) Baลkanฤฑ Baลaran Ulusoy, otelcilerin endiลelerini anlayฤฑลla karลฤฑlamakla beraber Tรผrkiyeโdeki binlerce acentenin bugรผne kadar olduฤu gibi bundan sonra da otellerle รงalฤฑลmaya hazฤฑr olduklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Otelcilerin tepki gรถstermesinin temel nedeninin Booking.comโun haksฤฑz biรงimde elde ettiฤi pazar payฤฑnฤฑn ve pazarlama kolaylฤฑฤฤฑnฤฑn yarattฤฑฤฤฑ alฤฑลkanlฤฑk olduฤunu belirten Ulusoy, “Alฤฑลkanlฤฑklardan vazgeรงmek kolay olmasa da sonuรงta mahkeme tarafฤฑndan takdir edilmiล rekabete aykฤฑrฤฑ bir durum olduฤu da aรงฤฑk biรงimde ortadadฤฑr.” dedi.
Ulusoy, bir bedel karลฤฑlฤฑฤฤฑnda seyahat acenteliฤi hizmetlerinin acente olmayan kiลi ve kuruluลlar tarafฤฑndan yapฤฑlmasฤฑnฤฑn yasak olduฤunu hatฤฑrlatarak, seyahat acentelerinin bu faaliyeti yapabilmek iรงin Kรผltรผr ve Turizm Bakanlฤฑฤฤฑna teminat sunmakta ve TรRSABโa รผye kayฤฑt รผcreti รถdemekte olduฤunu ifade etti.
“Turizm pazarฤฑnda boลluk oluลmayacak”
Uygun fiyatlฤฑ tatil satฤฑn almak isteyenler iรงin รงok sayฤฑda alternatif bulunduฤunu dile getiren Ulusoy, “Turizm pazarฤฑnda bir boลluk oluลacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmรผyoruz. TรRSAB รผyesi acenteler hem ofislerinde hem de online mecralarda Tรผrk tรผketicilerin hizmetindedir. Bununla birlikte Tรผrk tรผketicilerin ucuz tatil satฤฑn almasฤฑnฤฑ temin etmek amacฤฑyla 2009 yฤฑlฤฑndan bu yana Kรผltรผr ve Turizm Bakanlฤฑฤฤฑ, TรRSAB, Tรผrkiye Otelciler Federasyonu ve Tรผrkiye Otelciler Birliฤi iล birliฤinde hayata geรงirilen “erken rezervasyon” kampanyasฤฑ da devam etmektedir.” diye konuลtu.
Ulusoy, yรผksek komisyon รถdeyen otellerin sitedeki puanlarฤฑnฤฑn yรผksek gรถsterildiฤine iliลkin ลikayetlerin rekabete zarar verdiฤini vurgulayarak, sรถz konusu sitenin bedelsiz bir ลekilde reklam yapma imkanฤฑ sunduฤuna iliลkin iddianฤฑn gerรงeฤi yansฤฑtmadฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Sitenin ceza almasฤฑnฤฑn birรงok otelci tarafฤฑndan memnuniyetle karลฤฑlandฤฑฤฤฑnฤฑ iddia eden Ulusoy, bu internet sitesi hakkฤฑnda yurt dฤฑลฤฑnda da birtakฤฑm soruลturmalarฤฑn yรผrรผtรผldรผฤรผnรผn bilindiฤini sรถyledi.
