Analistlerin hisse senedi yatฤฑrฤฑmlarฤฑna karar vermek iรงin kullandฤฑฤฤฑ kriterlerin baลฤฑnda gelen fiyat/kazanรง (F/K) oranฤฑ ve piyasa deฤeri karลฤฑlaลtฤฑrmalarฤฑnda Borsa ฤฐstanbul pay piyasalarฤฑ “ucuz” olarak deฤerlendirilebilecek bir gรถrรผntรผ ortaya koyarken, teknik aรงฤฑdan ise dolar bazlฤฑ BIST 100 endeksinin tarihi zirvesine gรถre yรผzde 95 getiri potansiyeline iลaret etmesi dikkati รงekiyor.
Borsa ฤฐstanbul’da iลlem gรถren hisse senetlerinin ortalama F/K oranlarฤฑ, halen รถnde gelen borsalara gรถre รถnemli bir getiri potansiyeline iลaret ediyor. Derinlik ve likidite aรงฤฑsฤฑndan dรผnya piyasalarฤฑnda yer sahibi olan borsalar incelendiฤinde, F/K oranฤฑ 5 yฤฑllฤฑk ortalamasฤฑnฤฑn altฤฑnda bulunan tek รผlke Tรผrkiye olurken, en dรผลรผk F/K oranฤฑnda ise 1’inci sฤฑrada Rusya, 2’inci sฤฑrada Tรผrkiye yer alฤฑyor.
F/K, yani bir ลirketin gรผncel hisse senedi fiyatฤฑnฤฑn, ลirketin hisse baลฤฑ karฤฑna oranฤฑ, tรผm dรผnyada yatฤฑrฤฑmcฤฑ kararlarฤฑ รผzerinde en etkili gรถstergelerden biri olarak รถne รงฤฑkฤฑyor. ลirketlerin ve borsalarฤฑn benzerleri ile karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnda ve ucuz ya da pahalฤฑ olarak nitelendirilmesinde kullanฤฑlan gรถstergelerden biri olan F/K oranฤฑ, gerรงekleลmiล deฤil de beklenen hisse baลฤฑ kar ile hesaplandฤฑฤฤฑnda gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etme aรงฤฑsฤฑndan da analistler tarafฤฑndan yol gรถsterici olarak kullanฤฑlฤฑyor.
Borsa ฤฐstanbul, 5 yฤฑllฤฑk ortalamasฤฑnฤฑn altฤฑnda fiyatlanan tek borsa
Veri terminalleri ve yatฤฑrฤฑm ลirketlerinin analizlerine gรถre, F/K oranฤฑ yรผzde 18’e yaklaลan Hindistan ve ABD hisse senedi piyasalarฤฑ “en pahalฤฑ” iki borsa oldu. Bu iki borsanฤฑn F/K oranlarฤฑ, kendi iรงinde deฤerlendirildiฤinde de son dรถnemdeki yรผkseliลlerle 5 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyelerine รงฤฑktฤฑ.
Geliลmiล รผlke borsalarฤฑnฤฑn ortalama F/K oranฤฑ yรผzde 16’nฤฑn hemen รผzerinde seyrederken, geliลmekte olan รผlke piyasalarฤฑnฤฑn ortalama F/K oranฤฑ ise yรผzde 12 civarฤฑnda bulunuyor.
Tรผrkiye pay piyasalarฤฑndaki ortalama F/K ise halen yรผzde 8’in biraz รผzerinde yer alarak, hem diฤer รผlke piyasalarฤฑna hem de kendi 5 yฤฑllฤฑk ortalamasฤฑnฤฑn geรงtiฤi yรผzde 9,5 seviyelerine gรถre รถnemli oranda ucuzluฤa iลaret ediyor. Deฤerleme bazฤฑnda Tรผrkiye pay piyasalarฤฑ F/K รงarpanฤฑ olarak geliลmekte olan piyasalara gรถre yaklaลฤฑk yรผzde 32 iskontoyla iลlem gรถrรผyor.
Yรผzde 5,5 ile Tรผrkiye’den daha ucuz borsa gรถrรผntรผsรผ veren Rusya’da ise, Tรผrkiye’nin aksine bu oranฤฑn, kendi iรงinde 5 yฤฑllฤฑk ortalamasฤฑnฤฑn รผzerinde olmasฤฑ dikkati รงekiyor.
รte yandan BIST 100 endeksi, TL bazฤฑnda bugรผn 94.880,68 puan ile rekor seviyeye รงฤฑksa da uzun vadeli doฤru deฤerlendirme yapmak iรงin endeksin dolar bazฤฑndaki seyrinin takip edilmesi gerekiyor. Buna gรถre, dolar bazฤฑnda 2007 yฤฑlฤฑnda 48.000, 2010 yฤฑlฤฑnda 51.000 ve 2013 yฤฑlฤฑnda 50.000 seviyeleri ile zirve gรถrรผntรผsรผ ortaya koyan BIST 100 endeksi, bu yฤฑlki ralli ile ancak 26.400 puan seviyelerine รงฤฑkabildi ve zirve gรถrรผntรผsรผ oluลturmaktan รงok uzakta kaldฤฑ.
BIST 100 endeksi 4 sene sรผren dรผลรผล trendinin รผzerine รงฤฑktฤฑ
Daha รถnceki zirvelerin ardฤฑndan baลlayan dรผลรผลlerin genel olarak bir sene sรผrdรผฤรผ gรถrรผlรผrken, 2013 yฤฑlฤฑndaki zirvenin ardฤฑndan dolar bazlฤฑ dรผลรผล trendi, bu yฤฑlฤฑn ocak ayฤฑnda gรถrรผlen 19.800 puana kadar, yani yaklaลฤฑk 4 sene devam etti.
Yฤฑlฤฑn ilk haftasฤฑnda dolar bazฤฑnda gรถrรผlen 8 yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyesinden toparlanan BIST 100 endeksi, bugรผne kadar devam eden yรผkseliล rallisi ile yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑna dolar bazฤฑnda yรผzde 32 kazandฤฑrdฤฑ.
Endeks, bu toparlanma ile 26.400 seviyesindeki 100 gรผnlรผk hareketli ortalamasฤฑna yรผkselirken, aynฤฑ zamanda 2013 yฤฑlฤฑndan bu yana devam eden dรผลรผล trendinin de รผzerine รงฤฑkmฤฑล oldu.
Borsada iลlem gรถren ลirketlerin toplam piyasa deฤerine gรถre de BIST 100 endeksi dolar bazฤฑnda รถnemli bir getiri potansiyeline iลaret ediyor. 2007 yฤฑlฤฑnda bugรผne gรถre borsada halka aรงฤฑk daha az ลirket olmasฤฑna karลฤฑn iลlem gรถren ลirketlerin toplam piyasa deฤeri 550-600 milyar dolar seviyelerindeyken, ลu anda bu deฤer ancak 205 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
