İngiliz enerji devi BP, bilançosunu güçlendirmek ve şirketin toparlanma sürecine yönelik artan baskılara yanıt vermek amacıyla stratejik bir değişikliğe giderek hisse geri alımlarını durdurdu.
Şirket tarafından Salı günü yayımlanan kazanç raporuna göre, geçen yıl zaten azaltılmış olan 750 milyon dolarlık çeyreklik hisse geri alım programı tamamen sonlandırıldı. BP ayrıca, işletme nakit akışının yüzde 30 ila 40’ını hissedarlara dağıtma yönündeki rehberliğini de geri çektiğini açıkladı.
Yatırımcı ödemeleri yerine bilanço onarımına öncelik veren BP, 2026 yılı harcama tahminlerini de rehberlik aralığının alt sınırında belirledi. Piyasa analistleri, bu hamleleri Nisan ayında CEO koltuğunu devralacak olan Meg O’Neill öncesinde zorlu ancak ihtiyatlı kararlar alarak “zemini temizleme” çabası olarak yorumluyor. Kararın duyurulmasının ardından BP hisseleri, Salı günü Londra’daki erken işlemlerde yüzde 5,7 oranında değer kaybı yaşadı.
BP ve borç yönetiminde yeni dönem
Hisse geri alımlarının durdurulmasından ve düşük getirili varlıkların satışından elde edilecek tasarruflara rağmen, şirketin borçluluk oranında geçen yıl kayda değer bir düşüş yaşanmadı. BP, 2027 sonu için belirlediği 14 milyar ila 18 milyar dolarlık net borç hedef aralığını korudu. Hibrit tahviller ve kira yükümlülükleri hariç tutulduğunda, net borç geçen yılı yaklaşık 22,2 milyar dolar seviyesinde tamamladı.
RBC analisti Biraj Borkhataria, konuyla ilgili yayımladığı notta, “2026-27 döneminde hisse geri alımlarının durdurulmasıyla sağlanacak zımni tasarruflar göz önüne alındığında, net borç hedefinin değişmemiş olmasını biraz şaşırtıcı buluyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Yönetim değişikliği ve stratejik odak
Dördüncü çeyrek, BP için oldukça çalkantılı geçen bir yılın kapanışı oldu. Yıl, aktivist yatırımcı Elliott Investment Management’ın köklü değişiklik talepleriyle başlamış ve Yönetim Kurulu Başkanı Albert Manifold’un, Murray Auchincloss’u görevden almasıyla sona ermişti. Mevcut petrol ve doğalgaz fiyatlarının, BP‘nin geçen yıl açıkladığı çok yıllı plandaki varsayımların altında seyretmesi de şirketi zorlayan bir diğer faktör oldu.
Auchincloss’un geçen Şubat ayında duyurduğu stratejik revizyon, başarısız olan düşük karbonlu girişimlerden geri adım atılmasını ve BP‘nin odak noktasını yeniden ana iş kolu olan petrol ve doğalgaza çevirmesini içeriyordu. Başkan Manifold, Aralık ayındaki CEO değişimi duyurusunda, stratejik değişimin doğru olduğunu ancak “hissedarlar için değeri maksimize etmek adına gerekli dönüşümleri sağlamak için daha fazla titizlik ve disiplin gerektiğini” vurguladı.
Şimdi ise gözler, Brezilya, Orta Doğu ve ABD’deki kilit varlıkları içeren bir portföyü devralacak olan Meg O’Neill’a çevrildi. BP, geçen yıl duyurulan Brezilya’daki büyük “Bumerangue” keşfinin, yüzde 50 ham petrol ve yüzde 50 kondensat olmak üzere yerinde 8 milyar varil sıvı rezervine sahip olduğunu belirtti. Projenin ticari uygulanabilirliğini belirlemek için yapılacak tespit çalışmalarının bu yılın sonlarına doğru başlaması bekleniyor.
Barclays analisti Lydia Rainforth, Salı günü paylaştığı notta, “Buradan sonra BP için hikaye, sermaye dağılımında güveni yeniden inşa etmeye odaklanmak olacaktır” ifadesini kullandı.
Varlık satışları ve maliyet tasarrufları
BP, rakibi Shell gibi, üretim artışı konusunda ABD’li emsalleri Chevron ve Exxon Mobil’in gerisinde kaldı. Londra merkezli bu iki şirketin hisseleri, Afrika’da agresif bir büyüme sergileyen Avrupalı rakibi TotalEnergies de dahil olmak üzere, en büyük beş petrol devi arasında dolar bazında en düşük performansı sergiledi. BP, 2026 yılındaki raporlanan üretiminin geçen yıla kıyasla hafifçe düşük olmasını bekliyor.
Şirket, Castrol madeni yağ işinin elden çıkarılması sayesinde 2027 sonuna kadar maliyet kısıntılarının 1,5 milyar dolar daha derinleştirileceğini açıkladı. Geçen yılki toparlanma planının bir parçası olarak BP, 2027 sonuna kadar 4 milyar ila 5 milyar dolarlık maliyet kısıntısı hedeflediğini duyurmuştu. Geçici CEO Carol Howle, bir röportajda, “Personel sayısı, iş genelinde baktığımız yapısal maliyet azaltımları konusunda sadece bir kalem. Odak noktamız gerçekten tüm boyutlarda teslimat yapmak” dedi.
Aralık ayında duyurulan ve yaklaşık 6 milyar dolar gelir getirmesi beklenen Castrol satışı ile birlikte BP, 2026 yılında elden çıkarmalardan 10 milyar dolara kadar gelir elde etmeyi öngörüyor. 2025’te kaydedilen 5,3 milyar dolarlık elden çıkarma geliriyle birleştiğinde, şirketin üç yıllık dönem sonunda 20 milyar dolarlık hedefine ulaşması için 2027’de benzer bir miktarda satış yapması gerekecek.
Enerji geçişinde revizyon ve piyasa beklentileri
Auchincloss’un yerine seçilen Woodside Energy Group eski CEO’su O’Neill, fosil yakıtların savunucusu olarak biliniyor. Bu durum, hissedarlar tarafından memnuniyetle karşılanan, düşük getirili temiz enerji projelerinden uzaklaşma sürecinin hızlanacağına işaret ediyor.
BP, dördüncü çeyrekte enerji geçişi iş kolunda daha önce işaret edilen yaklaşık 4 milyar dolarlık değer düşüklüğü (writedown) açıkladı. Bu kalemler arasında, şirketin 2022’de 4,1 milyar dolara satın almayı kabul ettiği biyogaz işletmesi Archaea Energy’nin yanı sıra güneş ve batarya birimi Lightsource ve açık deniz rüzgar varlıkları yer alıyor.
RBC’den Borkhataria, kazanç raporu öncesinde yaptığı değerlendirmede, BP‘nin düşük karbon hedeflerinden geri çekilmeye başladığı 2022 sonundan bu yana varlık değer düşüklüğü masraflarının yaklaşık 25 milyar dolara ulaştığını kaydetti. Çevreye ve BP‘nin net sıfır emisyon hedeflerine katkı sağlaması beklenen yenilenebilir doğalgaz işletmesi Archaea, şirketin iklim hedefleri gibi beklenen performansı gösteremedi.
Salı günü yatırımcılara yapılan sunumda BP, bu yıl için gösterge Brent petrol fiyatı varsayımını stratejik incelemesinde olduğu gibi varil başına 72,9 dolar seviyesinde tuttu. Vadeli işlemler, geçen yılki 80 doların üzerindeki zirvelerden düşerek 70 doların altında işlem görüyor.
Dördüncü çeyrekte 1,54 milyar dolar net kar açıklayan BP, 1,53 milyar dolarlık ortalama analist beklentisine paralel bir sonuç elde etti. Ancak önümüzdeki dönemde şirketin, güven tazelemek ve mali yapısını güçlendirmek adına atacağı adımlar piyasalar tarafından yakından takip edilecek.
