ฤฐngiliz enerji devi BP, bilanรงosunu gรผรงlendirmek ve ลirketin toparlanma sรผrecine yรถnelik artan baskฤฑlara yanฤฑt vermek amacฤฑyla stratejik bir deฤiลikliฤe giderek hisse geri alฤฑmlarฤฑnฤฑ durdurdu.
ลirket tarafฤฑndan Salฤฑ gรผnรผ yayฤฑmlanan kazanรง raporuna gรถre, geรงen yฤฑl zaten azaltฤฑlmฤฑล olan 750 milyon dolarlฤฑk รงeyreklik hisse geri alฤฑm programฤฑ tamamen sonlandฤฑrฤฑldฤฑ. BP ayrฤฑca, iลletme nakit akฤฑลฤฑnฤฑn yรผzde 30 ila 40’ฤฑnฤฑ hissedarlara daฤฤฑtma yรถnรผndeki rehberliฤini de geri รงektiฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ รถdemeleri yerine bilanรงo onarฤฑmฤฑna รถncelik veren BP, 2026 yฤฑlฤฑ harcama tahminlerini de rehberlik aralฤฑฤฤฑnฤฑn alt sฤฑnฤฑrฤฑnda belirledi. Piyasa analistleri, bu hamleleri Nisan ayฤฑnda CEO koltuฤunu devralacak olan Meg OโNeill รถncesinde zorlu ancak ihtiyatlฤฑ kararlar alarak “zemini temizleme” รงabasฤฑ olarak yorumluyor. Kararฤฑn duyurulmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan BP hisseleri, Salฤฑ gรผnรผ Londra’daki erken iลlemlerde yรผzde 5,7 oranฤฑnda deฤer kaybฤฑ yaลadฤฑ.
BP ve borรง yรถnetiminde yeni dรถnem
Hisse geri alฤฑmlarฤฑnฤฑn durdurulmasฤฑndan ve dรผลรผk getirili varlฤฑklarฤฑn satฤฑลฤฑndan elde edilecek tasarruflara raฤmen, ลirketin borรงluluk oranฤฑnda geรงen yฤฑl kayda deฤer bir dรผลรผล yaลanmadฤฑ. BP, 2027 sonu iรงin belirlediฤi 14 milyar ila 18 milyar dolarlฤฑk net borรง hedef aralฤฑฤฤฑnฤฑ korudu. Hibrit tahviller ve kira yรผkรผmlรผlรผkleri hariรง tutulduฤunda, net borรง geรงen yฤฑlฤฑ yaklaลฤฑk 22,2 milyar dolar seviyesinde tamamladฤฑ.
RBC analisti Biraj Borkhataria, konuyla ilgili yayฤฑmladฤฑฤฤฑ notta, “2026-27 dรถneminde hisse geri alฤฑmlarฤฑnฤฑn durdurulmasฤฑyla saฤlanacak zฤฑmni tasarruflar gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, net borรง hedefinin deฤiลmemiล olmasฤฑnฤฑ biraz ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ buluyoruz” deฤerlendirmesinde bulundu.
Yรถnetim deฤiลikliฤi ve stratejik odak
Dรถrdรผncรผ รงeyrek, BP iรงin oldukรงa รงalkantฤฑlฤฑ geรงen bir yฤฑlฤฑn kapanฤฑลฤฑ oldu. Yฤฑl, aktivist yatฤฑrฤฑmcฤฑ Elliott Investment Management’ฤฑn kรถklรผ deฤiลiklik talepleriyle baลlamฤฑล ve Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Albert Manifold’un, Murray Auchincloss’u gรถrevden almasฤฑyla sona ermiลti. Mevcut petrol ve doฤalgaz fiyatlarฤฑnฤฑn, BP‘nin geรงen yฤฑl aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ รงok yฤฑllฤฑ plandaki varsayฤฑmlarฤฑn altฤฑnda seyretmesi de ลirketi zorlayan bir diฤer faktรถr oldu.
Auchincloss’un geรงen ลubat ayฤฑnda duyurduฤu stratejik revizyon, baลarฤฑsฤฑz olan dรผลรผk karbonlu giriลimlerden geri adฤฑm atฤฑlmasฤฑnฤฑ ve BP‘nin odak noktasฤฑnฤฑ yeniden ana iล kolu olan petrol ve doฤalgaza รงevirmesini iรงeriyordu. Baลkan Manifold, Aralฤฑk ayฤฑndaki CEO deฤiลimi duyurusunda, stratejik deฤiลimin doฤru olduฤunu ancak “hissedarlar iรงin deฤeri maksimize etmek adฤฑna gerekli dรถnรผลรผmleri saฤlamak iรงin daha fazla titizlik ve disiplin gerektiฤini” vurguladฤฑ.
ลimdi ise gรถzler, Brezilya, Orta Doฤu ve ABD’deki kilit varlฤฑklarฤฑ iรงeren bir portfรถyรผ devralacak olan Meg OโNeill’a รงevrildi. BP, geรงen yฤฑl duyurulan Brezilya’daki bรผyรผk “Bumerangue” keลfinin, yรผzde 50 ham petrol ve yรผzde 50 kondensat olmak รผzere yerinde 8 milyar varil sฤฑvฤฑ rezervine sahip olduฤunu belirtti. Projenin ticari uygulanabilirliฤini belirlemek iรงin yapฤฑlacak tespit รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn bu yฤฑlฤฑn sonlarฤฑna doฤru baลlamasฤฑ bekleniyor.
Barclays analisti Lydia Rainforth, Salฤฑ gรผnรผ paylaลtฤฑฤฤฑ notta, “Buradan sonra BP iรงin hikaye, sermaye daฤฤฑlฤฑmฤฑnda gรผveni yeniden inลa etmeye odaklanmak olacaktฤฑr” ifadesini kullandฤฑ.
Varlฤฑk satฤฑลlarฤฑ ve maliyet tasarruflarฤฑ
BP, rakibi Shell gibi, รผretim artฤฑลฤฑ konusunda ABD’li emsalleri Chevron ve Exxon Mobil’in gerisinde kaldฤฑ. Londra merkezli bu iki ลirketin hisseleri, Afrika’da agresif bir bรผyรผme sergileyen Avrupalฤฑ rakibi TotalEnergies de dahil olmak รผzere, en bรผyรผk beล petrol devi arasฤฑnda dolar bazฤฑnda en dรผลรผk performansฤฑ sergiledi. BP, 2026 yฤฑlฤฑndaki raporlanan รผretiminin geรงen yฤฑla kฤฑyasla hafifรงe dรผลรผk olmasฤฑnฤฑ bekliyor.
ลirket, Castrol madeni yaฤ iลinin elden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ sayesinde 2027 sonuna kadar maliyet kฤฑsฤฑntฤฑlarฤฑnฤฑn 1,5 milyar dolar daha derinleลtirileceฤini aรงฤฑkladฤฑ. Geรงen yฤฑlki toparlanma planฤฑnฤฑn bir parรงasฤฑ olarak BP, 2027 sonuna kadar 4 milyar ila 5 milyar dolarlฤฑk maliyet kฤฑsฤฑntฤฑsฤฑ hedeflediฤini duyurmuลtu. Geรงici CEO Carol Howle, bir rรถportajda, “Personel sayฤฑsฤฑ, iล genelinde baktฤฑฤฤฑmฤฑz yapฤฑsal maliyet azaltฤฑmlarฤฑ konusunda sadece bir kalem. Odak noktamฤฑz gerรงekten tรผm boyutlarda teslimat yapmak” dedi.
Aralฤฑk ayฤฑnda duyurulan ve yaklaลฤฑk 6 milyar dolar gelir getirmesi beklenen Castrol satฤฑลฤฑ ile birlikte BP, 2026 yฤฑlฤฑnda elden รงฤฑkarmalardan 10 milyar dolara kadar gelir elde etmeyi รถngรถrรผyor. 2025’te kaydedilen 5,3 milyar dolarlฤฑk elden รงฤฑkarma geliriyle birleลtiฤinde, ลirketin รผรง yฤฑllฤฑk dรถnem sonunda 20 milyar dolarlฤฑk hedefine ulaลmasฤฑ iรงin 2027’de benzer bir miktarda satฤฑล yapmasฤฑ gerekecek.
Enerji geรงiลinde revizyon ve piyasa beklentileri
Auchincloss’un yerine seรงilen Woodside Energy Group eski CEO’su OโNeill, fosil yakฤฑtlarฤฑn savunucusu olarak biliniyor. Bu durum, hissedarlar tarafฤฑndan memnuniyetle karลฤฑlanan, dรผลรผk getirili temiz enerji projelerinden uzaklaลma sรผrecinin hฤฑzlanacaฤฤฑna iลaret ediyor.
BP, dรถrdรผncรผ รงeyrekte enerji geรงiลi iล kolunda daha รถnce iลaret edilen yaklaลฤฑk 4 milyar dolarlฤฑk deฤer dรผลรผklรผฤรผ (writedown) aรงฤฑkladฤฑ. Bu kalemler arasฤฑnda, ลirketin 2022’de 4,1 milyar dolara satฤฑn almayฤฑ kabul ettiฤi biyogaz iลletmesi Archaea Energy’nin yanฤฑ sฤฑra gรผneล ve batarya birimi Lightsource ve aรงฤฑk deniz rรผzgar varlฤฑklarฤฑ yer alฤฑyor.
RBC’den Borkhataria, kazanรง raporu รถncesinde yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, BP‘nin dรผลรผk karbon hedeflerinden geri รงekilmeye baลladฤฑฤฤฑ 2022 sonundan bu yana varlฤฑk deฤer dรผลรผklรผฤรผ masraflarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk 25 milyar dolara ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. รevreye ve BP‘nin net sฤฑfฤฑr emisyon hedeflerine katkฤฑ saฤlamasฤฑ beklenen yenilenebilir doฤalgaz iลletmesi Archaea, ลirketin iklim hedefleri gibi beklenen performansฤฑ gรถsteremedi.
Salฤฑ gรผnรผ yatฤฑrฤฑmcฤฑlara yapฤฑlan sunumda BP, bu yฤฑl iรงin gรถsterge Brent petrol fiyatฤฑ varsayฤฑmฤฑnฤฑ stratejik incelemesinde olduฤu gibi varil baลฤฑna 72,9 dolar seviyesinde tuttu. Vadeli iลlemler, geรงen yฤฑlki 80 dolarฤฑn รผzerindeki zirvelerden dรผลerek 70 dolarฤฑn altฤฑnda iลlem gรถrรผyor.
Dรถrdรผncรผ รงeyrekte 1,54 milyar dolar net kar aรงฤฑklayan BP, 1,53 milyar dolarlฤฑk ortalama analist beklentisine paralel bir sonuรง elde etti. Ancak รถnรผmรผzdeki dรถnemde ลirketin, gรผven tazelemek ve mali yapฤฑsฤฑnฤฑ gรผรงlendirmek adฤฑna atacaฤฤฑ adฤฑmlar piyasalar tarafฤฑndan yakฤฑndan takip edilecek.
