Gรผney Afrika Maliye Bakanฤฑ Reuters’e yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, BRICS รผlkeleri tarafฤฑndan kurulan Yeni Kalkฤฑnma Bankasฤฑ’nฤฑn (NDB), kurucu hissedar Rusya‘ya yรถnelik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn etkisiyle yerel para birimi รผzerinden kaynak yaratma ve kredi verme faaliyetlerini arttฤฑrmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
Gรผney Afrika, bu ay sonunda Johannesburg’da yapฤฑlacak zirvede etkisini arttฤฑrmayฤฑ hedefleyen diฤer BRICS รผlkelerinin (Brezilya, Rusya, Hindistan ve รin) liderlerini aฤฤฑrlayacak.
Maliye Bakanฤฑ Enoch Godongwana, NDB’nin รผyeleri arasฤฑnda yerel para birimi kullanฤฑmฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn da gรผndemde olacaฤฤฑnฤฑ ve amacฤฑn dolarsฤฑzlaลtฤฑrmadan ziyade dรถviz dalgalanmalarฤฑnฤฑn etkisini riskten arฤฑndฤฑrmak olduฤunu sรถyledi.
Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgal etmesi ve ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn 2022 yฤฑlฤฑ baลlarฤฑnda enflasyonla mรผcadele iรงin faiz oranlarฤฑnฤฑ artฤฑrmaya baลlamasฤฑndan bu yana dolar, geliลmekte olan piyasa para birimleri karลฤฑsฤฑnda deฤer kazanarak bu รผlkelerin dolar borรงlarฤฑnฤฑ รถdemelerini daha maliyetli hale getirdi.
Godongwana, “NDB’ye รผye olan รผlkelerin รงoฤu yerel para birimlerinde kredi saฤlamayฤฑ teลvik ediyor” dedi.
2015 yฤฑlฤฑnda bloฤun amiral gemisi finans projesi olarak kurulan NDB’nin geliลmekte olan ekonomilere hizmet etme ve finansmanฤฑ dolarsฤฑzlaลtฤฑrma arzusu ekonomik gerรงekler ve Moskova’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgali nedeniyle sekteye uฤradฤฑ.
Godongwana geรงen hafta bir telefon gรถrรผลmesinde, “รye รผlkelerin ihtiyaรง duyduฤu kadarฤฑnฤฑ yapmฤฑyor, ancak bankayฤฑ bu yรถnde zorladฤฑฤฤฑmฤฑz stratejik yรถn bu” dedi.
Analistler, yerel para biriminden kaynak yaratmanฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn ve yeni รผyelerden sermaye toplanmasฤฑnฤฑn NDB’ye zor zamanlarda yardฤฑmcฤฑ olabileceฤini ve Rusya’ya yรถnelik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn borรงlanma maliyetlerini artฤฑrdฤฑฤฤฑ ABD sermaye piyasalarฤฑna baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ azaltabileceฤini sรถyledi.
Mali ฤฐลler Mรผdรผrรผ Leslie Maasdorp, ลanghay’daki NDB merkezinde Reuters’e verdiฤi bir rรถportajda, bankanฤฑn yerel para cinsinden kredileri 2026 yฤฑlฤฑna kadar yaklaลฤฑk %22’den %30’a รงฤฑkarmayฤฑ hedeflediฤini, ancak dolarsฤฑzlaลtฤฑrmanฤฑn sฤฑnฤฑrlarฤฑ olduฤunu sรถyledi.
Maasdorp “Bankanฤฑn faaliyet para biriminin dolar olmasฤฑnฤฑn รงok รถzel bir nedeni var: ABD dolarฤฑ en bรผyรผk likidite havuzunun bulunduฤu yer” dedi.
Maasdorp e-postayla gรถnderdiฤi yorumlarda, bankanฤฑn รผyelerine karลฤฑ duyarlฤฑ olduฤunu ve onlarฤฑn taleplerine gรถre kredi verdiฤi para birimlerinin karฤฑลฤฑmฤฑna karar vereceฤini sรถyledi.
Nisan ayฤฑnda yapฤฑlan bir yatฤฑrฤฑmcฤฑ sunumu, NDB tarafฤฑndan onaylanan 30 milyar dolardan fazla kredinin รผรงte ikisinin dolar cinsinden olduฤunu gรถsterdi.
Bu baฤฤฑmlฤฑlฤฑk, ABD geรงen yฤฑl Rusya’ya yaptฤฑrฤฑm uyguladฤฑฤฤฑnda bir yรผkรผmlรผlรผk haline geldi.
NDB Rusya’ya kredileri durdurdu, ancak bu Temmuz 2022’de Fitch’in not dรผลรผrmesini engelleyemedi ve dolar borรงlanma maliyetleri diฤerlerinden daha fazla arttฤฑ.
NDB’nin Nisan 2021’de ihraรง ettiฤi beล yฤฑllฤฑk 1,5 milyar dolarlฤฑk tahvilin kuponu %1,125’ti. ฤฐki yฤฑl sonra, 1,25 milyar dolarlฤฑk beล yฤฑllฤฑk tahvilin kuponu %5,125’ti. S&P Global Ratings analisti Alexander Ekbom, bunun benzer kredi notlarฤฑna sahip diฤer รงok taraflฤฑ kalkฤฑnma bankalarฤฑndan daha pahalฤฑ olduฤunu sรถyledi.
Maasdorp’un yaklaลฤฑk 25 baz puan olarak belirttiฤi bu risk priminin bir sonucu olarak, NDB yeni kredileri dizginlemek zorunda kaldฤฑ.
Maasdorp, “2022’deki sermaye piyasasฤฑ zorluklarฤฑ nedeniyle ve bankanฤฑn temel mali oranlarฤฑnฤฑ koruma รงabasฤฑyla gerรงekten de bir yavaลlama oldu” dedi ve ekledi: “Dolar evreninin dฤฑลฤฑna รงฤฑkฤฑp paralel bir evrende faaliyet gรถsteremezsiniz.”
NDB, Mumbai metro hatlarฤฑndan Brasilia’daki gรผneล enerjisi aydฤฑnlatmasฤฑna kadar รงeลitli projeler iรงin 32,8 milyar dolar deฤerinde kredi onaylamฤฑล olsa da, bilanรงosundaki krediler Mart ayฤฑ sonunda bu miktarฤฑn yarฤฑsฤฑndan daha az deฤerdeydi.
Banka 2022 yฤฑlฤฑnda sadece yaklaลฤฑk 1 milyar dolar kredi kullandฤฑrdฤฑ.
รin ลu ana kadar NDB’nin en baลarฤฑlฤฑ yerel para piyasasฤฑ oldu. Geรงen yฤฑl รผรง “panda tahvili” ile 13 milyar yuan (1.8 milyar dolar) ihraรง etti ve buradaki kredilerinin yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑ yuan cinsinden oldu.
NDB’yi “AA+” olarak derecelendiren S&P Global Ratings’ten Ekbom, “Renminbi piyasasฤฑnฤฑn รถnemi arttฤฑ. Ancak bu daha รงok ABD dolarฤฑ piyasasฤฑnda para toplamanฤฑn onlar iรงin elveriลsiz olmasฤฑndan kaynaklandฤฑ.” dedi.
Banka 15 Aฤustos’ta Gรผney Afrika’da 1,5 milyar rand (81 milyon dolar) tutarฤฑnda ilk tahvil ihracฤฑnฤฑ gerรงekleลtirmeyi umsa da diฤer piyasalar bunun gerisinde kaldฤฑ. Ayrฤฑca 2023 yฤฑlฤฑ sonuna kadar Hindistan’da ilk rupi tahvilini ihraรง etmeyi hedefliyor.
Bununla birlikte, her BRICS รผlkesinden 10 milyar dolar รถdenmiล sermaye ile kurulan NDB geniลlemek istiyor.
Bangladeล, Birleลik Arap Emirlikleri ve Mฤฑsฤฑr’ฤฑn 2021’den bu yana katฤฑlmasฤฑyla รผye sayฤฑsฤฑ sekize yรผkseldi. Cezayir, Honduras, Zimbabve ve Suudi Arabistan ilgilerini ifade ederken Uruguay da katฤฑlฤฑm sรผrecinin bir parรงasฤฑ.
Buna karลฤฑlฤฑk, รin tarafฤฑndan desteklenen ve 2016 yฤฑlฤฑnda faaliyete geรงen Asya Altyapฤฑ Yatฤฑrฤฑm Bankasฤฑ’nฤฑn 23’รผ Avrupa รผlkesi ve 45’i Asya dฤฑลฤฑndan olmak รผzere 106 รผyesi bulunuyor.
Maasdorp, yeni รผyelerden sermaye getirmenin “รงok รงok รถnemli” olduฤunu ve NDB’nin รถnde gelen bir yรผkselen piyasa kurumu olma arzusunu gerรงekleลtirmesine yardฤฑmcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ, BRICS zirvesinin potansiyel yeni รผyelerle gรถrรผลmeler iรงin “รถnemli bir platform” olduฤunu sรถyledi.
Daha รถnce Denizaลฤฑrฤฑ Kalkฤฑnma Enstitรผsรผ olarak bilinen bir dรผลรผnce kuruluลu olan ODI’de kalkฤฑnma finansmanฤฑ araลtฤฑrmacฤฑsฤฑ olan Chris Humphrey, NDB’ye daha fazla nรผfuz kazandฤฑracak ve mali saฤlฤฑฤฤฑnฤฑ destekleyecek bรผyรผk geliลmekte olan piyasa รผlkelerini รงekmenin yรถnetiลim deฤiลiklikleri gerektirebileceฤini sรถyledi.
Mevcut banka tรผzรผฤรผ, banka geniลlese bile beล kurucu hissedarฤฑn birlikte รผst dรผzey liderlik pozisyonlarฤฑnฤฑ ve รงoฤunluk oy gรผcรผnรผ korumasฤฑnฤฑ saฤlฤฑyor.
Humphrey “Diฤer bazฤฑ geliลmekte olan รผlkeler aรงฤฑsฤฑndan bu pek cazip olmayabilir. Diyebilirler ki, tamam, bu sadece farklฤฑ bir isme sahip baลka bir G7 deฤil mi?” dedi.
Maasdorp, NDB’nin “benzersiz” bir hissedar yapฤฑsฤฑna sahip olduฤunu ve amacฤฑn banka iรงinde kararlar konusunda mรผmkรผn olduฤunca fazla fikir birliฤi saฤlamak olduฤunu ancak รงoฤunluฤun รผstรผn geleceฤini sรถyledi.
Oylama yapฤฑsฤฑnฤฑn ลu ana kadar yeni รผyeler iรงin bir engel teลkil etmediฤini belirten Bakan, NDB’nin “รงok yรผksek sermayeli” olmasฤฑnฤฑn kendilerini rahatlattฤฑฤฤฑnฤฑ da sรถzlerine ekledi.
(1$ = 18,6877 rand)
(1$ = 7,2132 รin yuanฤฑ renminbi)
