Bitcoin‘de (BTC) karฤฑลฤฑk seyir sรผrerken, ABD’de รถnemli bir karar aรงฤฑklandฤฑ. ABD Yรผksek Mahkemesi, Baลkan Donald Trump tarafฤฑndan yรผrรผrlรผฤe konulan ve kรผresel ticareti sarsan gรผmrรผk vergisi rejimini Cuma gรผnรผ aldฤฑฤฤฑ 3’e karลฤฑ 6 oyluk kararla iptal etti.
Mahkeme heyeti, baลkanฤฑn gรผmrรผk vergisi koyma yetkisinin anayasal sฤฑnฤฑrlarฤฑ aลtฤฑฤฤฑna ve bu yetkinin mรผnhasฤฑran Kongre’ye ait olduฤuna hรผkmetti. Baลyargฤฑรง John Roberts tarafฤฑndan kaleme alฤฑnan รงoฤunluk gรถrรผลรผnde, “Daha รถnce hiรงbir baลkanฤฑn, bu bรผyรผklรผk ve kapsamdaki gรผmrรผk vergilerini dayatmak iรงin sรถz konusu yasaya baลvurmadฤฑฤฤฑ” vurgulandฤฑ.
Kararda, tarihsel emsal eksikliฤi ile baลkanฤฑn talep ettiฤi geniล yetki alanฤฑnฤฑn birleลmesinin, vergilerin baลkanฤฑn “meลru eriลim alanฤฑnฤฑn” รถtesine geรงtiฤini gรถsterdiฤi belirtildi.
Sรถz konusu hukuki geliลme, Trump yรถnetiminin 1977 tarihli Uluslararasฤฑ Acil Ekonomik Gรผรงler Yasasฤฑ’nฤฑ (IEEPA) kullanarak ithal mallara uyguladฤฑฤฤฑ geniล kapsamlฤฑ vergilerin yasal zeminini ortadan kaldฤฑrdฤฑ.
Mahkemenin รผรง muhafazakar รผyesi; Clarence Thomas, Samuel Alito ve Brett Kavanaugh karara muhalif kalarak karลฤฑ oy kullanฤฑrken, diฤer รผyeler baลkanฤฑn yรผrรผtme yetkisini kรถtรผye kullandฤฑฤฤฑ gรถrรผลรผnde birleลti.
Kararฤฑn aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan piyasalarda volatilite hฤฑzla artarken, yatฤฑrฤฑmcฤฑlar bu hamleyi ticaret savaลlarฤฑnฤฑn yumuลayabileceฤine dair bir sinyal olarak deฤerlendirdi. รzellikle ihracat odaklฤฑ ลirketlerin hisselerinde belirgin bir toparlanma gรถzlemlendi.
ABD ekonomisinde stagflasyon endiลeleri ve BTC’nin tepkisi
Gรผmrรผk vergisi kararฤฑnฤฑn aรงฤฑklandฤฑฤฤฑ Cuma gรผnรผ, ABD ekonomisinden gelen veriler “stagflasyon” (durgunluk iรงinde enflasyon) sinyallerini gรผรงlendirdi. ABD Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ, ekonominin 2025 yฤฑlฤฑnฤฑn son รงeyreฤinde yalnฤฑzca %1,4 oranฤฑnda bรผyรผdรผฤรผnรผ bildirdi.
Bu bรผyรผme oranฤฑ, beklentilerin oldukรงa altฤฑnda kalฤฑrken, aynฤฑ dรถnemde รงekirdek kiลisel tรผketim harcamalarฤฑ (PCE) fiyat endeksi yฤฑllฤฑk bazda %3 artฤฑล gรถsterdi. Piyasa analistleri, %2,9 olan beklentinin รผzerinde gelen enflasyon verisi ile yavaลlayan bรผyรผmenin birleลmesini “karmaลฤฑk ve endiลe verici” olarak nitelendirdi. 2025 yฤฑlฤฑnฤฑn tamamฤฑnda ekonominin %2,2 bรผyรผmesi ise, pandeminin etkili olduฤu 2020 yฤฑlฤฑndan bu yana kaydedilen en yavaล yฤฑllฤฑk bรผyรผme hฤฑzฤฑ oldu.
BTC baลta olmak รผzere kripto para piyasalarฤฑ, mahkeme kararฤฑna ilk etapta sert ancak kฤฑsa sรผreli bir tepki verdi. BTC fiyatฤฑ haberle birlikte %2’lik bir sฤฑรงrama yaparak 68.000 dolar seviyesini aลtฤฑ. Ancak BTC dahil kripto varlฤฑklarda son dรถnemde sฤฑkรงa gรถrรผlen “kazanรงlarฤฑn hฤฑzla geri verilmesi” eฤilimi burada da kendini gรถsterdi ve fiyat dakikalar iรงinde tekrar 67.000 dolarฤฑn altฤฑna geriledi.
BTC’deki bu karฤฑลฤฑk seyre raฤmen Wall Street hisse senedi piyasalarฤฑ daha dayanฤฑklฤฑ bir duruล sergiledi; Nasdaq endeksi gรผmrรผk vergisi iptalinin maliyetleri dรผลรผreceฤi beklentisiyle %0,6 oranฤฑnda yรผkselerek seansฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, bir yandan ticaret engellerinin kalkmasฤฑnฤฑ kutlarken, diฤer yandan stagflasyonist verilerin Fed’in faiz politikasฤฑ รผzerindeki baskฤฑsฤฑnฤฑ deฤerlendirmeye devam ediyor.
Gรผmrรผk vergisi iptalinin kรผresel ticaret ve gelecek beklentileri รผzerindeki etkisi
Yรผksek Mahkeme’nin bu tarihi kararฤฑ, sadece ABD iรง siyaseti iรงin deฤil, aynฤฑ zamanda kรผresel ticaret dinamikleri iรงin de kritik bir dรถnรผm noktasฤฑ teลkil ediyor.
Trump yรถnetiminin “Kurtuluล Gรผnรผ” vergileri olarak adlandฤฑrdฤฑฤฤฑ ve neredeyse tรผm ticaret ortaklarฤฑnฤฑ hedef alan %10 ile %50 arasฤฑndaki ek yรผkรผmlรผlรผkler, bu kararla birlikte hukuki dayanaฤฤฑnฤฑ kaybetti. Uzmanlar, bu durumun รถzellikle Meksika, Kanada ve รin ile olan ticari iliลkilerde yeni bir sayfa aรงabileceฤini belirtiyor. Ancak, kararฤฑn ardฤฑndan Trump’ฤฑn “B Planฤฑ” olarak nitelendirilen farklฤฑ yasal dรผzenlemeler (Section 232 veya Section 301 gibi) รผzerinden benzer vergileri tekrar gรผndeme getirme ihtimali, piyasalardaki belirsizliฤi canlฤฑ tutuyor.
รzetle, ABD ekonomisi dรผลรผk bรผyรผme ve yรผksek enflasyon kฤฑskacฤฑndayken, yargฤฑdan gelen bu mรผdahale piyasalar iรงin geรงici bir soluklanma alanฤฑ yarattฤฑ. Analistler, gรผmrรผk vergilerinin iptalinin tรผketici fiyatlarฤฑ รผzerinde %0,3 ile %0,7 arasฤฑnda bir dรผลรผล etkisi yaratabileceฤini ve kurumsal kar marjlarฤฑnฤฑ %1,2 ile %2,1 bandฤฑnda iyileลtirebileceฤini รถngรถrรผyor. Gelecek dรถnemde piyasa odaฤฤฑ, gรผmrรผk vergilerinin yasal iade sรผreรงlerine ve Fed’in stagflasyon riskine karลฤฑ nasฤฑl bir pozisyon alacaฤฤฑna kayacaktฤฑr. Ticaret belirsizliฤinin azalmasฤฑ hisse senetleri iรงin destekleyici olsa da, makroekonomik verilerin zayฤฑflฤฑฤฤฑ Wall Street รผzerindeki risk iลtahฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlamaya devam edebilir.
