Dรผnya Saฤlฤฑk รrgรผtรผ (DSร) Genel Direktรถrรผ Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑnฤฑn ne son salgฤฑn ne de son kรผresel acil saฤlฤฑk durumu olmayacaฤฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulunarak, gelecekteki salgฤฑnlarฤฑn รถnรผne geรงilebilmesi iรงin “doฤru siyasi ve finansal yatฤฑrฤฑmlar” yapฤฑlmasฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑnda bulundu.
Ghebreyesus, DSร ve Dรผnya Bankasฤฑnฤฑn ortak bir kurumu olan Kรผresel Hazฤฑrlฤฑk ฤฐzleme Kurulu’nun (GPMB), Kovid-19 salgฤฑnฤฑ izleme raporunun aรงฤฑklandฤฑฤฤฑ etkinlikte konuลtu.
Salgฤฑnฤฑn, dรผnyanฤฑn pek รงok รผlkesinde saฤlฤฑk sistemleri, ekonomiler ve toplumlarฤฑ altรผst ettiฤini vurgulayan Ghebreyesus, ayrฤฑca salgฤฑnฤฑn pek รงok kiลinin yaลamฤฑna ve geรงim kaynaklarฤฑna mal olduฤuna dikkati รงekti.
Ghebreyesus, “Geliลmiล saฤlฤฑk sistemlerine ve gรผรงlรผ ekonomilere sahip รผlkeler bile bunalmฤฑล durumda ancak baลarฤฑlฤฑ olan รผlkelerin รงoฤu SARS, MERS, H1N1, Ebola ve diฤerleri gibi รถnceki salgฤฑnlardan ders almฤฑล olanlar.” diye konuลtu.
“Bu ne en son salgฤฑn ne de en son kรผresel acil saฤlฤฑk durumu olmayacak.” uyarฤฑsฤฑnda bulunan Ghebreyesus, gelecekteki salgฤฑnlarฤฑn รถnรผne geรงilebilmesi iรงin “doฤru siyasi ve finansal yatฤฑrฤฑmlar” yapฤฑlmasฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑ yaptฤฑ. Ghebreyesus, bรถylelikle gelecek nesillerin salgฤฑn tehlikelerinden korunabileceฤini sรถyledi.
Ghebreyesus, insanlฤฑฤฤฑn tedbir almadฤฑฤฤฑ ve beklediฤi her gรผnรผn yeni bir hastalฤฑk, iklim deฤiลliฤi veya doฤa felaketinin habercisi olduฤu gรถrรผลรผnรผ savunarak, ลรถyle konuลtu:
“Bir sonraki acil saฤlฤฑk durumunun ne olacaฤฤฑnฤฑ bilmiyoruz ama bunun geleceฤini biliyoruz. Hazฤฑrlฤฑklฤฑ olmalฤฑyฤฑz. Bu korku tellallฤฑฤฤฑ deฤil, bir eylem รงaฤrฤฑsฤฑdฤฑr. Tรผm bu zorluklarฤฑn รผstesinden gelmek iรงin gerekli araรงlara ve bilgi birikimine sahibiz. Bu kรผresel tehditlerle ancak birlikte dayanฤฑลma iรงinde ve uzun vadeli iล birliฤiyle mรผcadele edebiliriz.”
2020’nin tรผm insanlฤฑk iรงin bir “uyarฤฑ iลareti” olduฤunu belirten Ghebreyesus, “Kovid-19 salgฤฑnฤฑ insanlฤฑk iรงin korkunรง bir maliyet oluลturdu. Bunlar zor kazanฤฑlan derslerdi. Onlardan รถฤrenmeliyiz ve daha iyi (dรผnya) inลa etmeliyiz.” diye konuลtu.
รte yandan, GPMB’den yapฤฑlan yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklamada, Kurul’un geรงen yฤฑl aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ raporda, dรผnyanฤฑn dรถrt bir yanฤฑna yayฤฑlan, milyonlarca insanฤฑ รถldรผren, ekonomileri bozan ve ulusal gรผvenliฤi istikrarsฤฑzlaลtฤฑran รถlรผmcรผl bir salgฤฑnฤฑn gerรงek olasฤฑlฤฑฤฤฑna karลฤฑ dรผnyanฤฑn hazฤฑrlฤฑksฤฑz olduฤu konusunda uyarฤฑda bulunulduฤu anฤฑmsatฤฑldฤฑ.
Kurul, geรงmiลte kรผresel saฤlฤฑk krizlerine verilen tepkiyi karakterize eden “panik” ve “ihmal dรถngรผsรผnรผ” kฤฑrmak iรงin acil eylem รงaฤrฤฑsฤฑnda bulundu.
GPMB’nin yeni raporunda ise Kovid-19 salgฤฑnฤฑna karลฤฑ verilen kรผresel mรผcadele sert ลekilde eleลtirildi.
Dรผnyanฤฑn pandemiyi รถnlemede toplu bir baลarฤฑsฤฑzlฤฑk sergilediฤi ileri sรผrรผlen raporda, “Pek รงok รผlkede liderler bilime, kanฤฑta ve en iyi uygulamaya dayalฤฑ erken karar verici eylemlerde bulunmakta zorlandฤฑlar. Liderlerin bu hesap verebilirlik eksikliฤi, (salgฤฑna) mรผdahale รงabalarฤฑnฤฑ engelleyen derin ve derinleลen bir gรผven aรงฤฑฤฤฑna yol aรงtฤฑ.” ifadesi kullanฤฑldฤฑ.
GPMB’nin eล baลkanฤฑ Elhadj As Sy ise rapora iliลkin, “Kovid-19 salgฤฑnฤฑna karลฤฑ mรผcadelede ลeffaflฤฑk ve hesap verebilirlik ลarttฤฑr. Gรผven, daha iyi saฤlฤฑk sistemleri iรงin hรผkรผmet-topluluk iliลkilerinin temelidir ancak bu gรผven, hรผkรผmetler ve liderler taahhรผtlerini yerine getirmediฤinde daฤฤฑlฤฑr.” deฤerlendirmesinde bulundu.
