Tรผrkiyeโnin en รงok ithal ettiฤi tarฤฑm รผrรผnleri olan buฤday ve ayรงiรงeฤi yaฤฤฑnda uluslararasฤฑ piyasada fiyatlar gerilemeye devam ediyor. Buฤday fiyatlarฤฑ Rusya-Ukrayna savaลฤฑ รถncesi tonu 335 dolardayken, savaล sonrasฤฑ 530 dolara kadar yรผkseldi. Ancak son dรถnemde buฤdayฤฑn ton fiyatฤฑ 300 dolarฤฑn altฤฑnฤฑ gรถrdรผ. Toprak Mahsulleri Ofisiโnin (TMO) 28 Martโta yaptฤฑฤฤฑ ihalede verilen en dรผลรผk teklif ise 281,90 dolar oldu. Yine ham ayรงiรงek yaฤฤฑ ise uluslararasฤฑ piyasada tonu 2150 bin dolara kadar รงฤฑktฤฑ, fakat son dรถnemde 900 dolar seviyesine kadar dรผลtรผ.
Ekonomi Gazetesi’nin haberine gรถre Uluslararasฤฑ Un Sanayicileri ve Hububatรงฤฑlar Birliฤi (IAOM) Avrasya Baลkanฤฑ Dr. Eren Gรผnhan Ulusoy, uluslararasฤฑ piyasada fiyat dรผลรผลรผnรผn Rusyaโnฤฑn geรงen sezon 100 milyon tonu aลan รผretimi ile sezon boyunca 45 milyon tondan fazla ihracat hedefinin รงok etkili olduฤunu belirtti. Ulusoy, ayrฤฑca tahฤฑl koridorunun รงalฤฑลฤฑr vaziyette olmasฤฑ ve Ukraynaโdan sevkiyatlarฤฑn devam etmesinde fiyatlardaki dรผลรผลรผ destekleyen unsurlar olduฤunu kaydetti. Rusya-Ukrayna savaลฤฑ nedeniyle Ukraynaโda yaลanan รผretim eksikliฤi ve sevkiyat aksamalarฤฑnฤฑ, Rusyaโnฤฑn gerรงekleลtirmiล olduฤu ilave ihracatla dengelendiฤini ifade eden Ulusoy, โYeni sezona yaklaลฤฑrken 2023/24 sezonu iรงin Uluslararasฤฑ Tahฤฑl Konseyiโnin (IGC) ilk tahminlerini yayฤฑnladฤฑ. Buna gรถre รถnรผmรผzdeki sezon dรผnyada 787 milyon ton รผretim 794 milyon ton tรผketim olmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor. ฤฐรงinde bulunduฤumuz sezona baลlarken 275 milyon ton olan dรถnem stoklarฤฑnฤฑn 286 milyon ton olarak devretmesi bekleniyor. IGCโye gรถre bu devir 23/24 sezonu sonunda ise 279 milyon tona dรผลecek. Yani ลu ana kadar artan stoklarฤฑn, yeni sezonda azalmaya baลlayabileceฤi tahmin ediliyor. Buna gรถre, fiyatlar hasattฤฑn en hฤฑzlฤฑ dรถnemlerinde, temmuz aฤustos aylarฤฑnda 250 dolar civarฤฑna kadar gevลeyebilir, sonrasฤฑnda yavaล yavaล artฤฑล gรถsterebilirโ dedi.
โRusyaโnฤฑn satacaฤฤฑ pazarlar sฤฑnฤฑrlฤฑโ
Dรผnyada yaklaลฤฑk 800 milyon ton buฤday รผretiminin olduฤunu ve bunun 100 milyon tonunun Rusyaโda รผretildiฤine dikkat รงeken Agrolino Tรผrkiye Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ ลaban Buttanrฤฑ, Avustralya ve Kazakistanโa mahsulรผn de iyi olduฤunu aktardฤฑ. Rusyaโda รงok ciddi bir stokun olduฤunu ve ambargodan dolayฤฑ รงok sฤฑnฤฑrlฤฑ alฤฑcฤฑsฤฑnฤฑn bulunduฤunu belirten Buttanrฤฑ, โAvustralya ve Kanadaโdaki yรผksek mahsul Asya pazarฤฑna yรถnelince, Rusyaโnฤฑn satacaฤฤฑ pazarlar sฤฑnฤฑrlฤฑ kaldฤฑ. Rusyaโda fiyatlarฤฑnฤฑ dรผลรผrerek alฤฑcฤฑ bulmaya รงalฤฑลฤฑyor. Diฤer kritik bir konu ise Mฤฑsฤฑr, Libya ve Lรผbnan gibi alฤฑcฤฑlarฤฑn parasฤฑ yok, Rusyaโdan alฤฑm yapan pazarlar iรงinde tek parasฤฑ olan รผlke Tรผrkiyeโ dedi.
Rus รงiftรงisi buฤdayฤฑ tarlada 100-125 dolara satฤฑyor
Buฤday fiyatlarฤฑ proteinine ve limanฤฑna gรถre tonunun 280-300 dolar bandฤฑnda satฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Buttanrฤฑ, รงok dazla bir dรผลรผล beklemediฤin, รงรผnkรผ รผretim maliyetlerinin yรผksek olduฤunu sรถyledi. 300 dolara satฤฑlan Rus buฤdayฤฑnฤฑn 75 dolarฤฑnฤฑn ihracat vergisi var, 70 dolarฤฑnฤฑn gemi navlun 30 dolarฤฑ liman ve tarladan limana maliyetinin olduฤunu aรงฤฑklayan Buttanrฤฑ, bunun da Rus รงiftรงisinin 100-125 dolara tarladan satฤฑล yaptฤฑฤฤฑ anlamฤฑna geldiฤini belirtti. TMOโnun son รงฤฑktฤฑฤฤฑ buฤday ihalesinde รงฤฑktฤฑฤฤฑ rakamฤฑn yarฤฑsฤฑnฤฑ aldฤฑฤฤฑnฤฑ ve bir kฤฑsmฤฑnฤฑ ise yรผksek bularak almadฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Buttanrฤฑ, โAslฤฑnda haziran temmuz 2023 yรผkleme yerine aฤustos-eylรผl yรผklemeyi aynฤฑ fiyatlardan, yeni mahsul olarak ve depo maliyetini satฤฑcฤฑlara yรผkleyebilirdi. Ama yine de aldฤฑฤฤฑ fiyatlar รงok kรถtรผ deฤilโ ifadelerini kullandฤฑ
Raf fiyatฤฑ 130 TL bandฤฑna geldi
Ayรงiรงek yaฤฤฑnฤฑn uluslararasฤฑ fiyatฤฑna da deฤinen Buttanrฤฑ, dรผลen fiyatlardan dolayฤฑ ciddi alฤฑmlarฤฑn yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ve รงok uzun sรผredir yaฤ fiyatlarฤฑnฤฑ bu seviyelerde gรถrmediklerini aktardฤฑ. 900 dolar seviyesinden alฤฑnan ham ayรงiรงek yaฤฤฑnฤฑn raflarda 5 litrelik fiyatฤฑnฤฑn 125 ile 130 lira bandฤฑnda satฤฑลa sunulmasฤฑ gerektiฤini ifade eden Buttanrฤฑ, โรok uzun sรผredir bu fiyatlarฤฑ gรถrmedik ve ciddi alฤฑmlar yapฤฑlฤฑyor. ลu an Rusya ve Ukraynaโda toplamda 12 milyon ton รงekirdek var ve bunun karลฤฑlฤฑฤฤฑ 5 milyon ton ham yaฤ anlamฤฑna geliyor. Yani hala bรถlgemizde ciddi stoklar varโ ลeklinde konuลtu.
Ayรงiรงek yaฤฤฑ en ucuz yaฤ oldu
Ham ayรงiรงek yaฤ fiyatฤฑnฤฑn 900 altฤฑn gรถrmesinin ardฤฑndan hฤฑzlฤฑca toparlanarak yรผkseldiฤini kaydeden Solventum Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Onat Angฤฑ, Tรผrkiyeโde en son 930 dolara Marmara teslim iลlemin olduฤu bildirdi. Yurtdฤฑลฤฑnda palm ve soya yaฤฤฑ fiyatlarฤฑ ayรงiรงek yaฤlarฤฑn gรถre daha pahalฤฑ olduฤunu bildiren Angฤฑ, โTรผrkiye teslimi nisan yรผkleme palm yaฤฤฑ 1005 dolar teklif edilirken, ayรงiรงek yaฤฤฑnฤฑn 930 dolara satฤฑlmasฤฑ sฤฑra dฤฑลฤฑ bir durum. Ayรงiรงek yaฤฤฑnฤฑn kฤฑsa vadede Ukrayna ve Rusyaโdaki stok fazlalฤฑฤฤฑ ve alฤฑcฤฑlarฤฑn dรผลen piyasalarda almaktan imtina etmesi ile aลฤฑrฤฑ dรผลรผk fiyatlandฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Alฤฑm iลtahฤฑnฤฑn kesilmesinde Hindistanโda 1 Nisan itibariyle devreye giren yรผzde 5,5 ithalat vergisinin de etkisi oldu. Ayรงiรงekte daha fazla dรผลรผล beklemiyorum hatta bir miktar toparlanma ile 950-1000 dolar bandฤฑna doฤru fiyatlanabilirโ dedi.
