Rusya ile Ukrayna arasฤฑndaki gerginlik nedeniyle bรถlgede enerji gรผvenliฤi gรผndeme gelirken, kรผresel buฤday ticaretindeki olasฤฑ aksaklฤฑklar bir baลka kritik risk unsuru olarak รถn plana รงฤฑkฤฑyor.
Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk buฤday ihracatรงฤฑsฤฑ Rusya’nฤฑn 2019’da kรผresel buฤday ihracatฤฑndaki payฤฑ yaklaลฤฑk yรผzde 18 dรผzeyinde bulunurken, Mฤฑsฤฑr, 2,5 milyar dolarla รผlkede รผretilen buฤdayฤฑn ana ithalatรงฤฑsฤฑ konumunda yer aldฤฑ.
Rusya ve Ukrayna’nฤฑn kรผresel buฤday ihracatฤฑndaki toplam paylarฤฑ 2019’da yรผzde 25 dรผzeyinde gerรงekleลti.
Buฤday ihracatฤฑ 2021’de bir รถnceki yฤฑla kฤฑyasla yรผzde 8,5 artarak 8,8 milyar dolara รงฤฑkan Rusya, enerji ihracatฤฑna yรถnelik baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑndan kurtulmak iรงin tarฤฑm sektรถrรผne yรถnelik yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ gelecek yฤฑllarda artฤฑrmayฤฑ planlฤฑyor.
Bloomberg‘in haberine gรถre yรผzyฤฑllardฤฑr รถnemli bir buฤday รผreticisi konumunda olan ve Avrupa’nฤฑn “ekmek sepeti” olarak bilinen Ukrayna da dรผnyanฤฑn en bรผyรผk 5’inci buฤday ihracatรงฤฑsฤฑ olarak รถn plana รงฤฑkฤฑyor.
ฤฐhracat yolu Karadeniz
Ukrayna, bรผyรผk oranda Karadeniz ihracat yolunu kullanฤฑyor. Ukrayna, yakฤฑndaki komลularฤฑna kara yoluyla az miktarda buฤday ihraรง ediyor. รlkenin ihraรง ettiฤi buฤdayฤฑn neredeyse tamamฤฑ Karadeniz’deki limanlardan sevk ediliyor.
ABD Tarฤฑm Bakanlฤฑฤฤฑ verilerine gรถre, Ukrayna’nฤฑn buฤday ihracatฤฑnฤฑn yรผzde 95’i Karadeniz รผzerinden gerรงekleลtiriliyor.
Analistler, Rusya ile Ukrayna arasฤฑndaki olasฤฑ bir รงatฤฑลmanฤฑn Karadenizโe sฤฑรงramasฤฑ ve bรถlgedeki buฤday ticaretinde yaลanabilecek ufak aksaklฤฑklarฤฑn dahi kรผresel buฤday fiyatlarฤฑnda yรผzde 10 ila 20 civarฤฑnda artฤฑลa neden olabileceฤi konusunda uyarฤฑlarda bulunuyor.
Tรผrkiye iรงin de รถnemli
Gerek buฤday ithalatฤฑ gerekse de iลlenmiล buฤday รผrรผnlerinin ihracatฤฑnda Karadeniz havzasฤฑnda รถnemli bir yere sahip Tรผrkiye de Rusya-Ukrayna arasฤฑndaki gerginliฤin tarฤฑm sektรถrรผne olasฤฑ etkilerini yakฤฑndan izliyor.
Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) verilerine gรถre, Tรผrkiye’nin toplam buฤday ve buฤday รผrรผnleri ithalatฤฑnda Rusya’nฤฑn payฤฑ 2021’de yรผzde 66, Ukrayna’nฤฑn payฤฑ ise yรผzde 18,5 dรผzeyinde gerรงekleลti.
Tรผrkiye, 2020’de yaklaลฤฑk 21 milyon ton buฤday รผretimi gerรงekleลtirirken, ithalatฤฑn ana nedeni olarak buฤdaya dayalฤฑ mamul madde ihracatฤฑnฤฑn karลฤฑlanmasฤฑ gรถsteriliyor.
