Hรผkรผmetin seรงim vaatleriyle artan harcamalarฤฑna karลฤฑlฤฑk bu harcamalarฤฑn vergi gelirleriyle dengelenmesi ile geรงen yฤฑlฤฑn ilk iki ayฤฑnda 1.4 milyar TL fazla veren merkezi yรถnetim bรผtรงesi bu yฤฑl Ocak-ลubat’ta 6.6 milyar fazla verdi.
Bรผtรงe gerรงekleลmelerini deฤerlendiren Maliye Bakanฤฑ Naci Aฤbal, “รnรผmรผzdeki dรถnemlerde de sรผrdรผreceฤimiz mali disiplin, ekonomimizin istikrarฤฑ iรงin en รถnemli รงฤฑpalardan biri olmaya devam edecektir. Bu sonuรงlar, kรผresel ekonomideki zayฤฑf seyre, raฤmen geรงici bรผtรงenin uygulandฤฑฤฤฑ bu dรถnemde dahi hรผkรผmetimizin mali disiplini kararlฤฑlฤฑkla sรผrdรผrdรผฤรผnรผn gรถstergesidir” dedi.
Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ verilerine gรถre, geรงen yฤฑl ilk iki ayda 13.3 milyar TL faiz dฤฑลฤฑ fazla (FDF) gerรงekleลirken bu yฤฑlฤฑn ilk iki ayฤฑnda ise FDF 16.4 milyar TL oldu.
Analistler hรผkรผmetin seรงim vaatlerinden kaynaklฤฑ รถnemli bรถlรผmรผ personel giderleri olmak รผzere, giderlerdeki artฤฑลlarฤฑn รถnceden kaynaฤฤฑnฤฑn bulunmasฤฑ ile bรผtรงede mali disiplinden taviz verileceฤi yรถnรผnde bir beklenti olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylediler.
Ekonomistler, giderlerdeki artฤฑลlarฤฑn yฤฑlbaลฤฑnda tรผtรผn, alkol ve elektrik baลta olmak รผzere yapฤฑlan fiyat artฤฑลlarฤฑ ile artan vergi gelirleriyle telafi edildiฤine dikkat รงektiler.
Hรผkรผmet yฤฑlbaลฤฑnda tรผm alkollรผ iรงkilerde asgari maktu vergi tutarฤฑnฤฑ yรผzde 12-15 arasฤฑnda artฤฑrฤฑrken, tรผtรผn รผrรผnlerinde asgari maktu vergi yรผzde 5, maktu vergi ise yรผzde 25 oranฤฑnda artฤฑrฤฑldฤฑ. รte yandan Enerji Piyasasฤฑ Dรผzenleme Kurulu (EPDK) elektrik fiyatlarฤฑnฤฑn bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde yรผzde 6.8 artฤฑrฤฑlmasฤฑna karar vermiลti.
Oyak Yatฤฑrฤฑm Baลekonomisti Mehmet Besimoฤlu, “Bรผtรงe dengesi geรงen yฤฑla gรถre daha iyi gรถrรผnรผyor. Vergi gelirlerinde ve vergi dฤฑลฤฑ gelirlerde ciddi artฤฑล var. Giderlerde ise bu ay faiz harcamalarฤฑ dรผลรผk. Faiz dฤฑลฤฑ harcamalarda ise kontrollรผ bir artฤฑล var. Biraz sosyal gรผvenlik tarafฤฑnda artฤฑล yรผksek, burada seรงim vaatlerinin sonucu gรถrรผlรผyor” dedi.
Yฤฑlฤฑn ilk iki ayฤฑnda bรผtรงe gelirleri bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 13.9 artarak 91.4 milyar TL oldu. Bรผtรงe giderleri ise yรผzde 7.6 artarak 84.8 milyar TL olarak gerรงekleลti. Yine ilk iki aylฤฑk dรถnemde faiz giderleri bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 18.2 azalarak 9.74 milyar TL oldu.
Bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑ GSYH’ya oranฤฑ 2015 yฤฑlฤฑnฤฑ yรผzde 1.2 ile tamamlarken bu yฤฑl iรงinde OVP’de aรงฤฑk/GSYH oranฤฑnฤฑn yรผzde 1.3 olacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
OVP’de bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑ bu yฤฑl 29.7 milyar TL olarak รถngรถrรผlรผyor.
Besimoฤlu, “Bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn GSYH’ya oran olarak bu yฤฑlฤฑ yรผzde 1.3 ile tamamlayacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor. Biz oranฤฑn yรผzde 2’nin altฤฑnda kalacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyoruz ki bu rakam da birรงok Avrupa รผlkesinden รงok daha iyi bir bรผtรงe anlamฤฑna geliyor” dedi ve ลรถyle devam etti:
“Bรผtรงede kamu ciddi harcamalar yapฤฑyor, mesela bu ay iรงin 1.6 milyar TL’lik tarฤฑmsal รถdeme yapฤฑldฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. Ancak Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn harcamalarฤฑ mutlaka kaynaklandฤฑrฤฑlmasฤฑ prensibi ile mali disiplinden vazgeรงilmeni ve hรขlรข bรผtรงede harcama iรงin yer olduฤunu dรผลรผnรผyoruz.”
Verilere gรถre yฤฑlฤฑn ilk iki ayฤฑnda vergi gelirleri geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 12.3 artarak 78 milyar TL olurken, faiz hariรง bรผtรงe giderleri ise yรผzde 12.2 artarak 75.1 milyar TL oldu.
OVP’ye gรถre faiz dฤฑลฤฑ dengenin ise yฤฑlฤฑ 26.3 milyar TL, yani GSYH’ya oran olarak yรผzde 1.2 ile tamamlamasฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Hรผkรผmetin seรงim taahhรผtleri arasฤฑnda yer alan net asgari รผcretin yรผzde 30 artฤฑลla 1,300 liraya รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ ve artฤฑลtan kaynaklanan รถzel sektรถr yรผkรผnรผn bir kฤฑsmฤฑnฤฑn yรผklenilmesi, tรผm iลรงi ve Baฤ-Kur emeklilerine yฤฑllฤฑk ilave 1,200 TL verilmesi gibi bazฤฑ taahhรผtler uygulamaya konuldu.
ลUBAT VERฤฐLERฤฐ
Bakanlฤฑk verilerine gรถre, geรงen yฤฑl ลubat’ta 2.4 milyar lira aรงฤฑk veren bรผtรงe bu yฤฑl ลubat’ta ise 2.4 milyar TL fazla verdi.
Geรงen yฤฑl ลubat’ta 4.5 milyar lira olan FDF bu yฤฑl ลubat’ta 6.5 milyar TL oldu.
ลubat’ta bรผtรงe gelirleri bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre yรผzde 11.4 artarak 44.7 milyar TL, giderler ise binde 5 azalarak 42.3 milyar TL oldu.
ลubat’ta vergi gelirleri geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre yรผzde 10.8 artarak 38.4 milyar TL, faiz hariรง giderler ise yรผzde 7.2 artarak 38.2 milyar TL oldu. Bรผtรงede faiz giderleri geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre yรผzde 40.1 azalarak 4.13 milyar TL oldu.
