Çin’de tüketici enflasyonu, Yeni Yıl tatili öncesinde harcamaların canlanmasıyla aralık ayında yaklaşık son üç yılın en hızlı artışını kaydederken, fabrika çıkış fiyatlarındaki deflasyonun kalıcı olması, temel talebin zayıf kaldığına işaret etti.
Cuma günü National Bureau of Statistics tarafından açıklanan verilere göre, tüketici fiyatları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,8 arttı. Bu oran, Şubat 2023’ten bu yana görülen en yüksek seviye oldu. Kasım ayındaki yüzde 0,7’lik artışın ardından gelen bu yükseliş, Reuters anketine katılan ekonomistlerin beklentileriyle de örtüştü.
Tüketici fiyatlarındaki toparlanma büyük ölçüde, soğuk kış koşullarında yaşanan arz sıkıntıları nedeniyle yıllık bazda yüzde 18,2 yükselen taze sebze fiyatlarından kaynaklandı. Diğer gıda kalemleri arasında ise domuz eti fiyatları yüzde 14,6 geriledi.
Gıda ve enerji gibi oynak kalemleri hariç tutan çekirdek enflasyon, aralık ayında yıllık bazda yüzde 1,2 artarak bir önceki ayla aynı seviyede kaldı.
Aylık bazda tüketici fiyatları yüzde 0,2 yükseldi. Bu artış, Reuters anketinde beklenen yüzde 0,1’lik artışın üzerinde gerçekleşti.
Buna rağmen, 2025 yılının tamamı için enflasyon göstergesi yatay seyretti ve “yaklaşık yüzde 2” olan resmi hedefin altında kaldı. Bu durum, tüketim malları takas programı da dahil olmak üzere şimdiye kadar uygulanan teşvik adımlarının talebi artırmada sınırlı etki yarattığını gösterdi.
Üretici fiyatları, aralık ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,9 düştü. Bu düşüş, yüzde 2’lik beklentiden daha iyi gerçekleşirken, deflasyonist sürecin üç yılı aşkın süredir devam ettiğini ortaya koydu. Kasım ayındaki yüzde 2,2’lik düşüşe kıyasla gerilemenin yavaşlamasında, demir dışı metal malzemelerindeki fiyat artışları etkili oldu.
Dayanıklı tüketim mallarının fiyatları ise yıllık bazda yüzde 3,5 geriledi.
Ulusal İstatistik Bürosu baş istatistikçisi Lijuan Dong, aralık ayında altın takı fiyatlarının, küresel resesyon endişeleri ve piyasalardaki belirsizlik ortamında değerli metale yönelimin artmasıyla yıllık bazda yüzde 68,5 yükseldiğini söyledi.
Çin’de en uzun deflasyon dönemi
Çin, geçen yıl yaklaşık yüzde 5’lik büyüme hedefine ulaşma yolunda ilerlerken, ekonomi deflasyonist baskılarla karşı karşıya kalmaya devam etti. Hanehalkı servetini aşındıran uzun süreli emlak krizi ve belirsiz istihdam görünümü, tüketicilerin harcama konusunda isteksiz davranmasına yol açtı.
Macquarie baş Çin ekonomisti Larry Hu, 2025 yılında Çin’in yıllık tüketici enflasyonunun yatay kalmasını, üretici fiyatlarındaki deflasyonun ise yüzde 2,7 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Bu durum, kayıtlardaki en uzun deflasyon dönemine işaret edecek.
Bank of America Global Research ekonomistlerine göre, Çin’in reel GSYH büyümesi dördüncü çeyrekte yüzde 4,5’e gerileyebilir. Bu oran, üçüncü çeyrekteki yüzde 4,8’lik büyümenin altında kalıyor.
Wall Street bankası, sabit sermaye yatırımlarındaki daralmanın aralık ayında derinleşerek yıllık bazda yaklaşık yüzde 11,8’e ulaştığını, bunun kasım ayındaki yüzde 11,1’lik düşüşten daha sert olduğunu belirtti. Sanayi üretimi büyümesinin ise imalat faaliyetlerindeki toparlanma ve “yıl sonuna özgü üretim hızlanması” sayesinde yaklaşık yüzde 4,9’a yükseldiği tahmin edildi.
Çin’de imalat faaliyeti, rekor düzeyde sekiz ay süren daralmanın ardından aralık ayında beklenmedik şekilde genişledi. Resmi satın alma yöneticileri endeksi (PMI), bir önceki ayki 49,2 seviyesinden 50,1’e yükselerek büyüme ile daralmayı ayıran 50 eşik değerinin üzerine çıktı.
Aralık ayı başında düzenlenen kritik ekonomi politikası toplantısında, iktidardaki Komünist Parti yönetimi tüketimi artırma ve emlak piyasasını istikrara kavuşturma planlarını yineledi. Ancak geçmişte yapılan benzer açıklamalar somut sonuçlar üretmekte başarısız olmuştu.
Emlak krizi sürüyor
Komünist Parti’nin amiral gemisi yayın organı Qiushi Journal’da yayımlanan son bir makalede, emlak sektörünü istikrara kavuşturmak için “parça parça adımlar yerine daha güçlü ve kapsamlı bir önlem paketinin uygulanması” çağrısı yapıldı.
Macquarie’den Hu, hükümetin yakın dönemde ipotek faizlerini düşürmek ve konut alım kısıtlamalarını gevşetmek gibi ilave gevşeme adımları atabileceğini söyledi. Ancak Hu, bu önlemlerin “mevcut eğilimi tersine çevirecek kadar güçlü olmayabileceği” uyarısında bulunarak, yeni konut satışlarının metrekare bazında 2025’te yüzde 8 düştükten sonra 2026’da da yüzde 7 gerilemesini beklediğini ifade etti.
Çinli politika yapıcılar, şirket karlılığını zedeleyen sert fiyat savaşlarını dizginlemek amacıyla bazı sektörlerde üretim kısıntısı talimatı vererek arz fazlasını kontrol altına almaya çalıştı.
Buna rağmen, sanayi şirketlerinin karları kasım ayında yıllık bazda yüzde 13,1 düştü ve bu, son bir yılı aşkın süredeki en sert gerileme oldu.
Ülkedeki otomobil üreticileri, talebin zayıf seyretmesi ve hükümetin elektrikli araçlar için sağlanan vergi teşviklerinin bir bölümünü geri çekmesiyle birlikte, yılın başında yeni bir fiyat indirimleri ve kampanyalar dalgası başlattı.
Resmi verilere göre, otomotiv sektöründe fabrika çıkış fiyatları 2025 yılında yüzde 2,8 geriledi. Aralık ayında ise benzinli araçların ve yeni enerji araçlarının fiyatları sırasıyla yıllık bazda yüzde 2,4 ve yüzde 2,2 düştü.
