South China Morning Post gazetesinin haberine gรถre รinli bilim insanlarฤฑ, bakฤฑrฤฑ “neredeyse altฤฑn” sayฤฑlabilecek, altฤฑnฤฑn รถzelliklerine รงok yakฤฑn bir maddeye dรถnรผลtรผrebiliyor. Bu yeni maddenin daha nadir ve pahalฤฑ bir metal olan altฤฑnฤฑn sanayideki kullanฤฑmฤฑnฤฑ azaltarak รin ekonomisine bรผyรผk katkฤฑ yapmasฤฑ umuluyor.
รinli bir araลtฤฑrma ekibinin รงok daha ucuz bir metal olan bakฤฑrฤฑ altฤฑna รงok yakฤฑn yeni bir maddeye dรถnรผลtรผrmesinin ayrฤฑntฤฑlarฤฑ Science Advances adlฤฑ dergide yayฤฑmlandฤฑ.
Liaoning’deki รin Bilimler Akademisi’nin Dalian Kimya ve Fizik Enstitรผsรผ’nde gรถrevli Profesรถr Sun Jian ve meslektaลlarฤฑ deneyde kullandฤฑklarฤฑ bakฤฑra, elektrik yรผklรผ sฤฑcak argon gazฤฑnฤฑ yรผksek basฤฑnรงla fฤฑลkฤฑrttฤฑlar.
Hฤฑzla hareket eden ionize parรงacฤฑklar hedeflenen bakฤฑr parรงasฤฑnฤฑn atomlarฤฑnฤฑ koparฤฑp ayฤฑrdฤฑ ve bu kopan atomlar soฤuyarak toplaลฤฑp her biri sadece birkaรง nanometre รงapฤฑnda kumsu tanelerden oluลan bir tabaka oluลturdu.
Araลtฤฑrmacฤฑlar elde edilen bu maddeyi alฤฑp sadece deฤerli metallerin baลarฤฑyla kullanฤฑlabildiฤi bir kimyasal reaksiyon olan kรถmรผrรผ alkole รงevirme iลleminde kullandฤฑlar.
รin Bilimler Akademisi internet sitesine konulan aรงฤฑklamalarฤฑnda Profesรถr Sun ve รงalฤฑลma arkadaลlarฤฑ, “Bakฤฑr nano parรงacฤฑklarฤฑ bu reaksiyonda altฤฑn ya da gรผmรผลe รงok yakฤฑn bir performans yakaladฤฑ” dedi.
Profesรถr Sun “Sonuรงlar, bakฤฑr metalinin iลlemlerden geรงirilerek ‘tavuktan anka kuลuna’ dรถnรผลtรผrรผlebileceฤini kanฤฑtladฤฑ” diye konuลtu.
Sahte altฤฑn yapฤฑlabilir mi?
Bakฤฑr, altฤฑn ile benzer bir gรถrรผnรผm ve aฤฤฑrlฤฑฤa sahip olduฤundan yรผzyฤฑllarca simyacฤฑlar tarafฤฑndan laboratuvarda ucuz metali altฤฑna รงevirebilmenin anahtarฤฑ olarak gรถrรผlmรผลtรผ.
Ama benzerlik bir yerde sona eriyor. รrneฤin รin’deki laboratuvarda sahte altฤฑn รผretilemeyecek รงรผnkรผ dรถnรผลen metalin yoฤunluฤu altฤฑn ile deฤil normal bakฤฑr ile aynฤฑ.
Fakat buluล yine de รin ekonomisinde kรขrlฤฑ iล alanlarฤฑ yaratma potansiyeline sahip.
Kฤฑymetli metaller modern ekonomilerde hala รถnemli bir role sahip. รrneฤin elektronik aletlerin bileลenleri iรงinde bรผyรผk oranda altฤฑn, gรผmรผล ve platin var.
40 adet akฤฑllฤฑ telefonda kullanฤฑlan altฤฑn iรงin tahminen bir ton ham altฤฑn iลlemek gerekebiliyor.
Bakฤฑr sanayide altฤฑn kadar etkili bir metal deฤil รงรผnkรผ atom รงekirdeklerinin รงevresinde dรถnen negatif yรผklรผ atom parรงacฤฑklarฤฑ olan elektronlarฤฑnฤฑn sayฤฑsฤฑ รงok daha az.
Bu elektronlar aynฤฑ zamanda altฤฑna gรถre daha az istikrarlฤฑ. Dolayฤฑsฤฑyla bakฤฑr ancak baลka kimyasal maddelerle yanyana geldiฤinde daha kolay reaksiyona girebiliyor.
Profesรถr Sun ve ekibi geliลtirdikleri yรถntemle bu sakฤฑncalarฤฑ giderdiklerini, bakฤฑr atomlarฤฑna bรผyรผk miktarda enerji yรผkleyerek daha yoฤun ve daha istikrarlฤฑ olmasฤฑnฤฑ saฤladฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylรผyorlar.
Elde edilen yeni metal, araลtฤฑrmacฤฑlarฤฑn verdiฤi bilgiye gรถre ฤฑsฤฑya, oksidasyona ve erozyona bakฤฑrdan รงok daha dayanฤฑklฤฑ.
Aรงฤฑklamada uzmanlar bu metali “Savaล alanฤฑnda altฤฑndan zฤฑrh giyerek dรผลman saldฤฑrฤฑlarฤฑna direnebilen bir savaลรงฤฑ” diye tanฤฑmlฤฑyorlar.
