Bunlardan bazฤฑlarฤฑ kullanฤฑcฤฑyฤฑ aldatma รผzerine kurulu olurken bazฤฑlarฤฑ da bilgisayarlara kรถtรผ amaรงlฤฑ programlar yรผkleyerek รถnemli bilgileri รงalฤฑyor. Yine de bir kuruluลu gelecekteki tehditlere hazฤฑr hale getirmek iรงin รถncelikle potansiyel tehlikelerin neler olduฤunu iyi anlamak gerekir. Neyse ki Cisco, 2020 yฤฑlฤฑnda DNS Gรผvenliฤi raporunda sektรถrleri etkileyen en bรผyรผk kรถtรผ amaรงlฤฑ yazฤฑlฤฑm tehditlerini tespit etti. Bu araลtฤฑrma, geรงtiฤimiz yฤฑl ocak ayฤฑndan aralฤฑk ayฤฑna kadar olan dรถnemdeki kรถtรผ amaรงlฤฑ DNS etkinliฤi ve tehditlerinin kapsamlฤฑ bir analizini temel alฤฑyordu.
Raporun amacฤฑ, ลirketleri ve mรผลterileri korumak iรงin doฤru รถnlemlerin alฤฑnmasฤฑ adฤฑna 2021 yฤฑlฤฑnda farklฤฑ sektรถrlerdeki iลletmelerin karลฤฑ karลฤฑya kalabileceฤi รถnemli trendlere ฤฑลฤฑk tutmaktฤฑ. Cisco’nun bulut temelli aฤ gรผvenliฤi platformu olan Cisco Umbrella’dan alฤฑnan verilerin analizinden derlenen raporda 2020 yฤฑlฤฑnda รretim, Saฤlฤฑk, Teknoloji, Finans, Yรผksek รฤrenim ve Yรถnetim gibi รงeลitli sektรถrlerin karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑ en bรผyรผk tehditlerin kimlik avฤฑ, truva atฤฑ saldฤฑrฤฑlarฤฑ, kripto para madenciliฤi ve fidye yazฤฑlฤฑmlar olduฤu tespit edildi.
Cisco bu tรผr bir araลtฤฑrma yaparak ลirketlerin รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑ, tรผketicileri ve diฤer paydaลlarฤฑnฤฑ geliลmiล kรถtรผ amaรงlฤฑ yazฤฑlฤฑmlardan korumak iรงin daha fazla bilgi sahibi olmasฤฑnฤฑ saฤlamak adฤฑna siber saldฤฑrฤฑlar konusunda farkฤฑndalฤฑk yaratmayฤฑ amaรงlฤฑyor. Bu bulgularฤฑn elde edilmesinde sektรถrlere gรถre kรถtรผ amaรงlฤฑ sitelere yฤฑllฤฑk DNS trafiฤi karลฤฑlaลtฤฑrmasฤฑ temel alฤฑnmฤฑลtฤฑr.
Teknoloji
Teknoloji sektรถrรผnde en fazla gรถrรผlen DNS vakasฤฑ kripto para madenciliฤi olurken, trafiฤin yรผzde 58’inin kaynaฤฤฑnฤฑ bu saldฤฑrฤฑ tรผrรผ oluลturdu. Aslฤฑnda, incelenen endรผstri sektรถrleri arasฤฑnda kripto para madenciliฤi vakalarฤฑnฤฑn en fazla gรถrรผldรผฤรผ sektรถr teknoloji oldu. Bu durum kรถtรผ amaรงlฤฑ aktรถrlerle iliลkilendirilebilecek olsa da kripto para birimlerine ilgi arttฤฑkรงa, รงalฤฑลanlarฤฑn ลirket bilgisayarlarฤฑna madencilik yazฤฑlฤฑmlarฤฑ yรผklemesi ve bunun sonucunda ลirketin gรผvenlik ilkelerinin ihlal edilmesi ile Umbrella’da DNS engelinin tetiklenmiล olmasฤฑ da mรผmkรผn.
Kripto para madenciliฤini, sektรถrdeki trafiฤin yรผzde 22’sini oluลturan kimlik avฤฑ izledi. Teknoloji sektรถrรผ ayrฤฑca baลta Sodinobiki ve Ryuk’un kullanฤฑldฤฑฤฤฑ saldฤฑrฤฑlar olmak รผzere fidye yazฤฑlฤฑmฤฑ trafiฤinde yรผzde 6 ile en yรผksek ikinci artฤฑลฤฑ gรถrdรผ. Ryuk’un daฤฤฑtฤฑlmasฤฑnda kullanฤฑlan Emotet ve Trickbot ile truva atฤฑ etkinliฤi de yรผzde 5 ile yรผksek bir orana sahip oldu.
Finans Hizmetleri
Kimlik avฤฑ, finans hizmetleri sektรถrรผnde yรผzde 46 ile en yรผksek kรถtรผ amaรงlฤฑ DNS trafiฤini oluลturdu. Bu sektรถr, kimlik avฤฑnda yakฤฑn takipรงisi yรผksek รถฤrenim sektรถrรผnden yรผzde 60 daha fazla kimlik avฤฑ vakasฤฑyla karลฤฑlaลtฤฑ. Finans hizmetleri, sadece paraya olan yakฤฑnlฤฑฤฤฑ nedeniyle dahi cazip bir kimlik avฤฑ hedefi olabilir. Bu sektรถrde bilgi hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑ tehditlerinin diฤer tรผm sektรถrlerden daha fazla gรถrรผlmesi de bu teoriyi destekler nitelikte. Sektรถr yรผzde 2 ile bu alanda diฤer tรผm sektรถrlerden beล kat daha fazla trafikle karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑ. Finans hizmetleri truva atฤฑ (yรผzde 31), botnet (yรผzde 2) ve uzaktan eriลim truva atฤฑ (RAT) (yรผzde 2) gibi bir dizi kategoride en yรผksek ikinci trafiฤe maruz kaldฤฑ.
Saฤlฤฑk
Saฤlฤฑk kuruluลlarฤฑ yรผzde 46 ile diฤer tรผm sektรถrlerden daha fazla truva atฤฑ saldฤฑrฤฑsฤฑna ve daha fazla dropper saldฤฑrฤฑsฤฑna (yรผzde 2) maruz kaldฤฑ. Truva atฤฑ temelli etkinliklerin ana nedeni Emotet oldu. Cisco’nun yaptฤฑฤฤฑ araลtฤฑrmada saฤlฤฑk sektรถrรผnde gรถrรผlen her on truva atฤฑ saldฤฑrฤฑsฤฑndan yedisinin Emotet olduฤu tespit edildi. Trickbot’u da eklediฤimizde bu saldฤฑrฤฑ tรผrรผnรผn tรผm truva atฤฑ trafiฤinin toplam yรผzde 83’รผnรผ oluลturduฤu gรถrรผldรผ. Kimlik avฤฑ saldฤฑrฤฑlarฤฑ vakalarฤฑn yรผzde 29’u ile en yรผksek ikinci kategoriyi oluลtururken fidye yazฤฑlฤฑmlarฤฑnฤฑn da yรผzde 2 ile รถnemli bir tehdit olduฤu tespit edildi. Emotet รงevresindeki yรผksek etkinlikle iliลkili olduฤu dรผลรผnรผlen Ryuk’un รถzellikle etkin olduฤu gรถrรผldรผ. Saฤlฤฑk sektรถrรผ, genel DNS trafiฤinde yalnฤฑzca yรผzde 1,5 fark ile ikinci sฤฑrayฤฑ kฤฑl payฤฑ kaรงฤฑrdฤฑ.
รretim
Kripto para madenciliฤi, รผretim sektรถrรผnde trafiฤin yรผzde 48’ini oluลturarak oldukรงa yรผksek bir orana sahip oldu. รretim sektรถrรผnde kripto para madenciliฤinde kullanฤฑlan uรง nokta sayฤฑsฤฑ neredeyse รผรง kat daha fazlaydฤฑ. Bunun sonucunda Cisco araลtฤฑrmacฤฑlarฤฑ ลรถyle bir รงฤฑkarฤฑmda bulundu: Teknoloji sektรถrรผne kฤฑyasla daha az gรผรงlรผ uรง noktalar nedeniyle daha รงok sayฤฑda makine daha az DNS etkinliฤi oluลturuyordu. Ele geรงirilen bu makinelerin birรงoฤu รผretim sรผrecinin kendisinde veya Nesnelerin ฤฐnterneti (IoT) ile baฤlantฤฑlฤฑ olarak kullanฤฑlmฤฑล olabilir. Bu vakalarda kripto para madenciliฤi daha yavaล olsa da รผretim hฤฑzlarฤฑnฤฑ etkileyebilecektir. รretim sektรถrรผ aynฤฑ zamanda fidye yazฤฑlฤฑmlardan etkilenme olasฤฑlฤฑฤฤฑ en yรผksek sektรถr olarak รถne รงฤฑktฤฑ. Bu sektรถrdeki iลletmelerin DNS trafiฤinin yรผzde 20’si bu kategoride olurken, bu oran takip eden iki sektรถrรผn toplamฤฑna yakฤฑn bir fidye yazฤฑlฤฑmฤฑ etkinliฤi ortaya koyuyor.
Yรผksek รฤrenim
Geรงtiฤimiz yฤฑl COVID-19 pandemisiyle birlikte uzaktan derslere geรงilmesiyle, รถฤrencilerin ev aฤlarฤฑ, normal koลullarda kampรผslerin BT departmanlarฤฑ tarafฤฑndan engellenecek รงok daha fazla kรถtรผ amaรงlฤฑ yazฤฑlฤฑmla karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑ. Bunun sonucunda, yรผksek รถฤrenim sektรถrรผnde 2020 yฤฑlฤฑnda Mart’tan bu yana รถnceki yฤฑllara kฤฑyasla birรงok kategoride kรถtรผ amaรงlฤฑ yazฤฑlฤฑm etkinliฤinde dรผลรผลler gรถzlemlendi. Yine de kampรผs olanaklarฤฑna eriลim gerektiren รงeลitli iลlemlerin DNS trafiฤindeki yerini almasฤฑyla kimlik avฤฑ yรผzde 52 ile saldฤฑrฤฑlarฤฑn en bรผyรผk kฤฑsmฤฑnฤฑ oluลturdu. Bilgisayar korsanlarฤฑnฤฑn kripto para madenciliฤi donanฤฑmlarฤฑnฤฑ รงalฤฑลtฤฑrmak iรงin รถฤrencilerin bilgisayar kaynaklarฤฑnฤฑ veya indirimli bulut hizmetlerini kullanmasฤฑyla, kripto para madenciliฤi de yรผzde 27 ile bรผyรผk bir trafik kaynaฤฤฑ oldu.
Kamu Sektรถrรผ
DNS trafiฤi kategorilerinin en dengeli daฤฤฑlฤฑm gรถsterdiฤi sektรถr kamu sektรถrรผ oldu. Bu sektรถrde 2020 yฤฑlฤฑndaki saldฤฑrฤฑlarฤฑn yรผzde 51’ini kimlik avฤฑ saldฤฑrฤฑlarฤฑ oluลturdu. 2020’nin ilk รผรง รงeyreฤinde dรผลรผk rakamlarda seyreden kripto para madenciliฤi, kripto para birimi deฤerlerinin yฤฑlฤฑn en yรผksek deฤerine ulaลฤฑp yรผkseliลini sรผrdรผrdรผฤรผ ekim ayฤฑnda sฤฑรงrama yaptฤฑ. Yine de aydan aya deฤiลimler yฤฑlฤฑn son รงeyreฤinde dalgalanma gรถstermeyerek bรผyรผk รถlรงรผde yรผkseldiฤi noktada kaldฤฑ ve DNS trafiฤinin yรผzde 16’sฤฑnฤฑ oluลturdu.
Cisco Orta Doฤu ve Afrika Bรถlgesi Siber Gรผvenlik Direktรถrรผ Fady Younes: โCisco’nun DNS Gรผvenliฤi Raporunda, farklฤฑ sektรถrlerin karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑ, sรผrekli geliลen siber tehditler net bir biรงimde vurgulanฤฑyor. Araลtฤฑrma, kรถtรผ amaรงlฤฑ aktรถrlerin dรผnyanฤฑn mevcut durumundan faydalanmak iรงin nasฤฑl taktik deฤiลtirdiฤini gรถzler รถnรผne seriyor. Hiรงbir sektรถr veya ลirket tamamen gรผvende deฤil. Ancak, paydaลlar en bรผyรผk tehditleri tespit edip bilgisayarlarฤฑnฤฑn gรผvenliฤinde, aฤlarฤฑnda ve gรผvenlik ilkelerinde gerekli dรผzenlemeleri yaparak, ortaya รงฤฑkan sorunlarฤฑ azaltabilir. Bu yaklaลฤฑm ลirketlerin korunmasฤฑnฤฑ saฤlamanฤฑn yanฤฑnda, mรผลteriler ve iล ortaklarฤฑ arasฤฑnda gรผven inลa eder.”
