Danฤฑลtay 10. Dairesi, Ayasofya’nฤฑn camiden mรผzeye dรถnรผลtรผrรผlmesine dair 86 yฤฑl รถnceki 24 Kasฤฑm 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararฤฑnฤฑ iptal etti.
Sรผrekli Vakฤฑflar Tarihi Eserlere ve รevreye Hizmet Derneฤi, Ayasofya’nฤฑn camiden mรผzeye รงevrilmesine iliลkin 24 Kasฤฑm 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararฤฑnฤฑn iptali istemiyle 2016’da Danฤฑลtay’da dava aรงtฤฑ.
Dernek, kararda bulunan Gazi Mustafa Kemal Atatรผrk’e ait imzanฤฑn sahte olduฤunu ileri sรผrdรผ. Danฤฑลtay 10’uncu Dairesi’nde, geรงen hafta 2 Temmuz’da gรถrรผlen duruลmada, kararฤฑn 15 gรผn iรงinde aรงฤฑklanmasฤฑ kararlaลtฤฑrฤฑldฤฑ.
Bugรผn kararฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan Danฤฑลtay 10โuncu Dairesi, Ayasofya’yฤฑ mรผze yapan 24 Kasฤฑm 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararฤฑnฤฑ iptal ederek, ibadede aรงฤฑlmasฤฑ รถnรผndeki engeli kaldฤฑrdฤฑ.
Danฤฑลtay savcฤฑsฤฑ geรงen hafta yapฤฑlan duruลmada 1934 tarihinde yapฤฑlan iลlemin hukuka uygun olduฤunu belirterek “Ayasofya hakkฤฑndaki karar geรงmiลte Bakanlar Kurulu tarafฤฑndan alฤฑnmฤฑลtฤฑr. Dolayฤฑsฤฑyla ลu anda Ayasofya’yฤฑ tekrardan aรงmak Bakanlar Kurulu’nun yani Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑnฤฑn kararฤฑnฤฑ gerektirir. Bu nedenle davanฤฑn reddini talep ediyoruz” demiลti.
ฤฐlk dava 2005 yฤฑlฤฑnda aรงฤฑldฤฑ
Sรผrekli Vakฤฑflar Tarihi Eserlere ve รevreye Hizmet Derneฤi, Ayasofya iรงin ilk kez 2005’te Danฤฑลtay’da dava aรงarak, sรถz konusu Bakanlar Kurulu kararฤฑnฤฑn iptali ve yรผrรผtmenin durdurulmasฤฑnฤฑ istemiลti. Danฤฑลtay 10’uncu Dairesi, 24 Haziran 2005’te Bakanlar Kurulu kararฤฑnฤฑn yรผrรผtmesini durdurma istemini reddetmiลti.
Daire 2008’de ise Ayasofya Camii’nin mรผze olarak kullanฤฑlmasฤฑnda hukuka aykฤฑrฤฑlฤฑk bulunmadฤฑฤฤฑna iลaret ederek, davayฤฑ reddetti. Danฤฑลtay ฤฐdari Dava Daireleri Kurulu, Dairenin bu kararฤฑnฤฑ onamฤฑลtฤฑ.
Derneฤin Anayasa Mahkemesine yaptฤฑฤฤฑ bireysel baลvuru hakkฤฑnda ise 2018’de karar verilmiลti. Yรผksek Mahkeme, Ayasofya’nฤฑn namaz kฤฑlฤฑnmasฤฑ iรงin ibadete aรงฤฑlmasฤฑ yรถnรผndeki talebin reddedilmesi nedeniyle din ve vicdan hรผrriyetinin ihlal edildiฤi iddiasฤฑyla yapฤฑlan baลvuruyu, ‘yetkisizlik’ nedeniyle kabul edilemez bulmuลtu.
Ne olmuลtu?
Sรผrekli Vakฤฑflar Tarihi Eserlere ve รevreye Hizmet Derneฤi, Ayasofya iรงin ilk olarak 2005’te Danฤฑลtay’a dava aรงmฤฑลtฤฑ. Dernek, 24 Kasฤฑm 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararฤฑnฤฑn iptali ve yรผrรผtmenin durdurulmasฤฑnฤฑ istemiลti.
Danฤฑลtay 10. Dairesi, 24 Haziran 2005’te sรถz konusu Bakanlar Kurulu kararฤฑnฤฑn yรผrรผtmesini durdurma istemini reddetmiลti. Daire 2008’de ise Ayasofya Camisi’nin mรผze olarak kullanฤฑlmasฤฑnda hukuka aykฤฑrฤฑlฤฑk bulunmadฤฑฤฤฑna iลaret ederek, davayฤฑ reddetmiลti.
Danฤฑลtay ฤฐdari Dava Daireleri Kurulu, Dairenin bu kararฤฑnฤฑ onamฤฑลtฤฑ. Dernek, 2016’da tekrar Danฤฑลtay’a dava aรงmฤฑลtฤฑ.
Derneฤin, Anayasa Mahkemesine yaptฤฑฤฤฑ bireysel baลvuru hakkฤฑnda ise 2018’de karar verilmiลti. Yรผksek Mahkeme, Ayasofya’nฤฑn namaz kฤฑlฤฑnmasฤฑ iรงin ibadete aรงฤฑlmasฤฑ yรถnรผndeki talebin reddedilmesi nedeniyle din ve vicdan hรผrriyetinin ihlal edildiฤi iddiasฤฑyla yapฤฑlan baลvuruyu, ‘incelenmeksizin kiลi bakฤฑmฤฑndan yetkisizlik’ nedeniyle kabul edilemez bulmuลtu.
