Danฤฑลtay 10. Dairesi, Coca-Colaโnฤฑn iรงerisinde kimyasal, kanserojen ve saฤlฤฑฤa zararlฤฑ maddeler bulunup bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑn tespit edilmesi ve bu รผrรผnlerin bileลiminde kullanฤฑlmamasฤฑ talebiyle aรงฤฑlan davayฤฑ reddeden yerel mahkemenin kararฤฑnฤฑ bozdu. Daire, Colaโnฤฑn iรงerisinde bulunan katkฤฑ maddelerinin saฤlฤฑฤa zararlฤฑ olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑn tespit edilmesi iรงin bilirkiลi araลtฤฑrฤฑlmasฤฑ yaptฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ istedi. Danฤฑลtayโฤฑn bu kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan mahkeme, hazฤฑrlanacak bilirkiลi raporu doฤrultusunda yeni bir karar verecek.
Zararlฤฑ maddeler var mฤฑ?
รocuk eฤitimi ve saฤlฤฑฤฤฑ konusunda รงalฤฑลmalar yaptฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Ethem รztรผrk adlฤฑ vatandaล, 2014’te Tarฤฑm ve Orman Bakanlฤฑฤฤฑโna baลvurarak Coca-Colaโnฤฑn saฤlฤฑฤa zararlฤฑ olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑn belirlenmesini istedi. รrรผnde gรถsterilmeyen veya eksik gรถsterilen bileลenlerin aรงฤฑkรงa yazฤฑlmasฤฑnฤฑ talep eden รztรผrk, bileลiminde kimyasal, kanserojen ve saฤlฤฑฤa zararlฤฑ maddeler bulunan รผrรผnlerin tespit edilmesi ve bunlarฤฑn bileลimde kullanฤฑlmamasฤฑ gerektiฤini kaydetti.
DW Tรผrkรงe’den Alican Uludaฤ’ฤฑn aktardฤฑฤฤฑna gรถre, รztรผrk ayrฤฑca, รงocuklarฤฑ etkileme potansiyeli bulunduฤu gerekรงesiyle bu รผrรผnlere iliลkin her tรผrlรผ reklam veya satฤฑล ve pazarlama yรถnteminin yasaklanmasฤฑnฤฑ talep etti.
Bakanlฤฑktan ve mahkemeden ret
Bakanlฤฑk bu talepleri reddetti. รztรผrk, bunun รผzerine avukatฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla bakanlฤฑฤฤฑn ret iลleminin iptali istemiyle Ankara 18. ฤฐdare Mahkemesiโnde dava aรงtฤฑ. ฤฐdare mahkemesi, aรงฤฑlan davayฤฑ 2015 yฤฑlฤฑnda reddetti.
Mahkeme gerekรงesinde, dava konusu maddelerin Tรผrk Gฤฑda Kodeksi mevzuatฤฑnda yer alan ve risk/gรผvenlik deฤerlendirmeleri sonucunda kullanฤฑm koลullarฤฑ belirlenmiล maddeler olduฤu savunarak, Coca-Colaโnฤฑn TGK-Alkolsรผz ฤฐรงecekler Tebliฤi kapsamฤฑnda olduฤunu, kanun gereฤince gรผvenilir olmayan gฤฑdanฤฑn piyasaya arz edilmesinin mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑ, mevzuat hรผkรผmleri ile tespit edilerek piyasaya sรผrรผlen รผrรผn iรงin “saฤlฤฑฤa zararlฤฑdฤฑr” ibaresinin konulamayacaฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Kararda, Colaโnฤฑn iรงindeki maddelerin yรถnetmelikte tanฤฑmlanan aroma vericilerin risk deฤerlendirmesinin yapฤฑldฤฑฤฤฑ ve gฤฑdalarda kullanฤฑmฤฑna izin verilmiล maddeler olduฤu savunuldu. Ayrฤฑca bu รผrรผnlerin reklamฤฑnฤฑn yasaklanmasฤฑ konusunda bakanlฤฑฤฤฑn yetkisinin olmadฤฑฤฤฑ iddia edildi.
Danฤฑลtay: Coca Cola araลtฤฑrฤฑlsฤฑn
Ret kararฤฑ bu kez Danฤฑลtayโa taลฤฑndฤฑ. Danฤฑลtay 10. Dairesi itirazฤฑ kabul ederek, idare mahkemesinin kararฤฑnฤฑn bozulmasฤฑna karar verdi. Kararฤฑn gerekรงesinde, dava konusu uyuลmazlฤฑฤฤฑn Coca-Cola ฤฐรงecek A.ล. tarafฤฑndan รผretilen gazlฤฑ iรงeceklerin iรงerisinde bulunan ลeker, fosforik asit, karamel/4-metilimidizol, kafein, aspartam ve bisfenolA gibi katkฤฑ maddelerinin insan saฤlฤฑฤฤฑ aรงฤฑsฤฑndan zararlฤฑ olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑn belirlenmesi hususunda toplandฤฑฤฤฑna iลaret edildi.
Danฤฑลtay sonuca vardฤฑ
Yerel mahkemenin bu hususa iliลkin herhangi bir araลtฤฑrma ve inceleme yapmadan davayฤฑ reddettiฤine dikkat รงekilen kararda, “Bu hususun รงรถzme kavuลturulmasฤฑ รถzel ve teknik bilgi gerektirdiฤinden bilirkiลi incelemesi yaptฤฑrฤฑlmasฤฑ gerekmektedirโ denildi. Danฤฑลtay, ลu sonuca vardฤฑ:
“Bu nedenle, bilirkiลi incelemesi yaptฤฑrฤฑlmak suretiyle Coca-Cola ฤฐรงecek A.ล. tarafฤฑndan รผretilen gazlฤฑ iรงeceklerin iรงerisinde yukarฤฑda sayฤฑlan katkฤฑ maddelerin bulunup bulunmadฤฑฤฤฑ, anฤฑlan maddelerin tespiti halinde mevzuatta kullanฤฑmฤฑna izin verilip verilmediฤi ile kullanฤฑm miktarlarฤฑnฤฑn Tรผrk Gฤฑda Kodeksi mevzuatฤฑna uygun olup olmadฤฑฤฤฑ ortaya konularak dava konusu iลlemin hukuka uygunluk denetiminin yapฤฑlmasฤฑ gerekirken, eksik inceleme ve deฤerlendirme sonucunda verilen davanฤฑn reddi yรถnรผndeki mahkeme kararฤฑnda hukuki isabet bulunmamaktadฤฑr.”
Davanฤฑn bu ลirkete de bildirilmesi istendi
รte yandan kararda, yeniden yapฤฑlacak yargฤฑlamanฤฑn Coca-Cola ฤฐรงecek A.ลโnin menfaatini etkileyeceฤi, bu nedenle davanฤฑn bu ลirkete de bildirilmesi istendi.
Tarฤฑm Bakanlฤฑฤฤฑ devrede
Danฤฑลtay, kararฤฑnda mevzuatฤฑn Tarฤฑm Bakanlฤฑฤฤฑโna yรผklediฤi gรถrevlerin de altฤฑnฤฑ รงizdi:
“Anฤฑlan mevzuat hรผkรผmlerinden, gรผvenilir olmayan gฤฑda, gฤฑda ile temas eden madde ve malzemenin piyasaya arz edilemeyeceฤi, insan saฤlฤฑฤฤฑ iรงin tehlike oluลturan ve tรผketime uygun olmayan gฤฑdanฤฑn, gรผvenilir olmayan gฤฑda kabul edileceฤi, bununla birlikte davalฤฑ idarenin gฤฑda maddelerinin insan saฤlฤฑฤฤฑna zararlฤฑ olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑn belirlenmesinde tรผketicinin saฤlฤฑฤฤฑ รผzerindeki ani ve uzun vadede oluลturabileceฤi muhtemel etkilerin tespit edilmesi ve elde edilecek veriler ฤฑลฤฑฤฤฑnda gerekli รถnlemlerin alฤฑnmasฤฑ konusunda gรถrevli ve yetkili olduฤu anlaลฤฑlmaktadฤฑr.”
ลimdi ne olacak
Danฤฑลtayโฤฑn bu kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan yerel mahkemenin รถnรผnde iki yol var. Mahkeme, kararฤฑnda direnirse dosya Danฤฑลtay Hukuk Genel Kuruluโna gidecek. Ancak yerel mahkeme, karara uyarsa dava kapsamฤฑnda Coca-Colaโnฤฑn iรงeriฤine iliลkin bilirkiลi gรถrevlendirilecek. Bilirkiลinin hazฤฑrlayacaฤฤฑ rapor mahkemeye sunulacak. Mahkeme, rapordaki tespitlere gรถre davayฤฑ esastan karara baฤlayacak.
