Geleceฤin yoฤurdunu yapmak iรงin 21. yรผzyฤฑl yardฤฑmcฤฑlarฤฑndan oluลan bir kadro gerekiyor: makine รถฤrenimi, baฤฤฑrsak bilimi ve hatta gizemli bir yapay mide.
Paris yakฤฑnlarฤฑndaki yeni bir Danone tesisinde araลtฤฑrmacฤฑlar, insan baฤฤฑrsaฤฤฑnฤฑ taklit etmek รผzere tasarlanmฤฑล kรผre ลeklindeki cam kaplara ve plastik tรผplere yoฤurt dolduruyorlar. ฤฐรงindeki bakteriler sindirim suyunda hayatta kalabildiklerini gรถsterdiklerinde, yapay zeka potansiyel saฤlฤฑk yararlarฤฑnฤฑ araลtฤฑrmak iรงin iลe koyuluyor.
Probiyotiklerin sรถzde gรผcรผne dair iddialarla bombardฤฑmana tutulan tรผketiciler iรงin hedef tanฤฑdฤฑk gelebilir: gรผรงlendirilmiล yoฤurt. Ancak Activia ve Actimel’in sahibi, teknolojinin hangi dost bakterilerin neden daha iyi รงalฤฑลtฤฑฤฤฑna dair cevaplar verebileceฤini, gelirin dรผลtรผฤรผ ve tรผketicilerin iลlenmiล gฤฑdalara karลฤฑ temkinli davrandฤฑฤฤฑ bir dรถnemde รผrรผnlerine bilimsel bir avantaj saฤlayabileceฤini iddia ediyor.
ฤฐcra Kurulu Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Juergen Esser, “Danone’nin uzun vadeli iล stratejisi bรผyรผk รถlรงรผde sรผt รผrรผnlerini dรถnรผลtรผrmekle ilgili” diyor ve ekliyor: “Doฤru faydalarฤฑ saฤlamak ve tรผketiciye parlaklฤฑk kazandฤฑrmakla ilgili her ลey kritik รถnem taลฤฑyor.”
ฤฐster teknoloji destekli bir gฤฑda devriminin baลlangฤฑcฤฑ olsun, isterse tรผketicilerin bir kap yoฤurt iรงin daha fazla รถdeme yapmasฤฑnฤฑ saฤlamaya yรถnelik bir baลka akฤฑllฤฑ pazarlama katmanฤฑ olsun, Danone’nin buna ihtiyacฤฑ var.
Bloomberg’in haberine gรถre 104 yฤฑllฤฑk Fransฤฑz ลirketi, Esser’in patronu Antoine de Saint-Affrique tarafฤฑndan yรถnetilen bir geri dรถnรผล รงabasฤฑnฤฑn ikinci yฤฑlฤฑnda. Sรผt รผrรผnleri birimi son dokuz yฤฑlฤฑn yedisinde satฤฑล hacimlerinde dรผลรผล yaลadฤฑ. Alpro gibi bitki sรผtlerini de iรงeren ve ลirketin en bรผyรผk birimi olan bรถlรผmรผn satฤฑล hacmi, tรผketicilerin hayat pahalฤฑlฤฑฤฤฑ krizi karลฤฑsฤฑnda daha ucuz markalara yรถnelmesiyle geรงen yฤฑl %4 dรผลtรผ.
Bernstein’da analist olan Bruno Monteyne, “Danone’nin iลini canlandฤฑrabilmesinin tek yolu, daha iyi fiyatlandฤฑrma gรผcรผnรผ destekleyecek รผstรผn bir รผrรผne yatฤฑrฤฑm yapmaktฤฑr” diyor.
Danone, sรผt รผrรผnleri konusundaki deneyiminin ve kendi bakteri kรผtรผphanesinin Nestle SA gibi rakipleri karลฤฑsฤฑnda kendisine avantaj saฤlayacaฤฤฑna inanฤฑyor. ลubat ayฤฑnda aรงฤฑlan yeni tesis iรงin yaklaลฤฑk 100 milyon dolar harcayan ลirket, nรผkleer araลtฤฑrmalarฤฑyla tanฤฑnan bir banliyรถde robot mideye ev sahipliฤi yapan araลtฤฑrma laboratuvarฤฑnฤฑ, ortak รงalฤฑลma alanlarฤฑnฤฑ ve tรผketici test alanฤฑnฤฑ bir araya getirdi.
Laboratuvarlar, San Diego’daki Kaliforniya รniversitesi ile bir proje ve 100.000 gรถnรผllรผnรผn mikrobiyomunu analiz etmeyi amaรงlayan Le French Gut adlฤฑ eve daha yakฤฑn bir baลka proje de dahil olmak รผzere iลbirlikleriyle yapay zekanฤฑn elemesi iรงin hasta รถrneklerine ve saฤlฤฑk profillerine eriลim saฤladฤฑ.
Bu yaklaลฤฑmฤฑn temelinde, binlerce yฤฑldฤฑr sรผregelen kimyasal bir sรผreรง olan fermantasyon yatฤฑyor. Ancak tรผm bakteri ve mayalar eลit yaratฤฑlmadฤฑฤฤฑndan Danone’nin yapay midesi probiyotiklerin yoฤurt kabฤฑndan รงฤฑktฤฑktan sonra yaptฤฑklarฤฑ yolculuฤu izliyor.
Gรถvde bรผyรผklรผฤรผnde bir cam kutu iรงinde bulunan mide, sindirim sรผreci sฤฑrasฤฑnda gฤฑdanฤฑn emilimini simรผle eder. Danone’nin hangi adaylarฤฑn mide asitlerine ve enzimlerine dayanabileceฤini belirlemesine ve baฤฤฑrsaklara yerleลme yeteneklerini deฤerlendirmesine yardฤฑmcฤฑ olur.
Danone’nin mikrobiyom ve probiyotik araลtฤฑrma direktรถrรผ Raish Oozeer, “Bir probiyotik รผzerinde รงalฤฑลฤฑyorsanฤฑz, hayatta kalmasฤฑ gerekir” diyor.
Gelecek vaat eden bakteriler, gฤฑdalardaki lifler ve vitaminlerle nasฤฑl etkileลime girdiklerini gรถrmek iรงin daha fazla incelenecek. Danone, Hollandalฤฑ TNO firmasฤฑyla birlikte geliลtirdiฤi midenin fotoฤraflanmasฤฑna izin vermiyor รงรผnkรผ iลleyiลi รงok gizli.
Makine รถฤrenimi daha sonra seรงilen bakteriler ve saฤlฤฑk koลullarฤฑ arasฤฑndaki baฤlantฤฑlarฤฑ bulmak iรงin devreye giriyor. Yapay zeka, dฤฑลkฤฑ รถrneklerini, tฤฑbbi geรงmiลleri ve geรงmiล bilimsel bulgularฤฑ inceleyerek kilo kaybฤฑndan baฤฤฑลฤฑklฤฑฤa kadar her ลeyle baฤlantฤฑlar arฤฑyor.
Danone’de araลtฤฑrma ve inovasyondan sorumlu kฤฑdemli direktรถr Jan Knol, “Teknolojik ilerlemeler รงok yardฤฑmcฤฑ oluyor” diyor ve ekliyor: “Bu, ancak pek รงok ลeyi รถlรงerek anlayabileceฤimiz son derece karmaลฤฑk bir ekosistem ve ardฤฑndan tรผm bu verileri anlamlandฤฑrmamฤฑz gerekiyor.”
Yapay zekanฤฑn bir kฤฑsmฤฑ, bebek mamalarฤฑnฤฑn kalitesini artฤฑrmak amacฤฑyla bebeklerin dฤฑลkฤฑlarฤฑnฤฑn resimlerine dayanarak baฤฤฑrsak florasฤฑnฤฑn kalitesini deฤerlendirmek gibi farklฤฑ ancak ilgili araลtฤฑrmalar iรงin hala geliลtiriliyor. Danone’nin ortaklarฤฑ arasฤฑnda Microsoft Corp. ลirketinin Azure platformu ve Amazon.com Inc. ลirketinin Amazon Web Servisleri de yer alฤฑyor.
Araลtฤฑrmacฤฑlar mikrobiyom ve baฤฤฑลฤฑklฤฑk arasฤฑndaki etkileลimler รผzerinde yฤฑllarca รงalฤฑลtฤฑlar. Ancak Danone’nin yฤฑllarฤฑn verilerini toplarken bir ลey icat etmesine gerek yok. Bakterileri faydalara baฤlayan bir pazarlama mesajฤฑnฤฑ รงerรงeveleyen kanฤฑtlar, yeni bir yoฤurt veya bebek sรผtรผnรผn prim yapmasฤฑ iรงin yeterli olabilir.
Mikrobiyom รผzerine รงalฤฑลan ve California Davis รniversitesi Tฤฑp Fakรผltesi’nde araลtฤฑrmadan sorumlu dekan yardฤฑmcฤฑsฤฑ olan Kim Barrett, “Bu, รงok sฤฑkฤฑ testlerden geรงmesi gereken bir ilaรง gibi deฤil” diyor ve ekliyor: “Hemen hemen herkes herhangi bir ลey hakkฤฑnda iddiada bulunabilir, รงรผnkรผ bu tรผr รผrรผnler genellikle gรผvenli olarak kabul edilmektedir.”
Barrett, Danone ve Nestle gibi ลirketleri, รผrรผnlerinin saฤlฤฑฤa faydalarฤฑnฤฑ belgelemek iรงin araลtฤฑrmalara yatฤฑrฤฑm yaptฤฑklarฤฑ iรงin รถvรผyor.
Bu รงabalar, gฤฑda endรผstrisinin bir kimlik kriziyle karลฤฑ karลฤฑya olduฤu bir dรถneme denk geliyor. Geliลen bir baฤฤฑrsak mikrobiyomunu besleyen รงeลitliliฤi ve tazeliฤi ortadan kaldฤฑran ลirketler, bilim insanlarฤฑnฤฑn her insanฤฑn baฤฤฑrsaklarฤฑnda yaลayan trilyonlarca organizma topluluฤunun baฤฤฑลฤฑklฤฑk, yaลlanma ve hatta zihinsel saฤlฤฑk iรงin ne kadar รถnemli olduฤunu fark etmeleriyle birlikte รผrรผnlerini faydalฤฑ bakterilerle gรผรงlendirmek iรงin probiyotiklere yรถneldi.
Sektรถr genelinde bileลen tedarik eden Archer-Daniels-Midland Co. bu yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda probiyotik รผreten bir ฤฐspanyol tesisine 30 milyon dolardan fazla yatฤฑrฤฑm yaptฤฑ. Nestle, Garden of Life markasฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla takviyelerin bir dรผzineden fazla farklฤฑ formunu satฤฑyor. ฤฐรงecek ลirketleri de fermente bir รงay olan kombucha gibi iรงeceklerle bu furyaya katฤฑldฤฑ. Ancak probiyotik rozeti her zaman baลarฤฑyฤฑ garantilemek iรงin yeterli deฤildir. Kellogg Co. geรงen yฤฑl Special K tahฤฑl gevreklerinin probiyotik eklenmiล bir versiyonunu, yeterince sadฤฑk hayran toplamadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyerek bฤฑraktฤฑ.
Kรถyde eczanede satฤฑlฤฑrken globale aรงฤฑldฤฑ
Danone’de yoฤurt rรถnesansฤฑ yankฤฑlanฤฑyor. Kurucu Isaac Carasso, Balkanlar’dan gelen bir doktordu ve yerel รงocuklar arasฤฑndaki yetersiz beslenme ve baฤฤฑrsak hastalฤฑklarฤฑndan endiลe duyarak ฤฐspanya’daki eczanelere yoฤurt satmaya baลladฤฑ. Firmaya oฤlu Daniel’in adฤฑnฤฑ Danone olarak verdi. ลirket, ฤฐkinci Dรผnya Savaลฤฑ sฤฑrasฤฑnda Fransa’dan ABD’ye taลฤฑnan Daniel’in New York’ta kรผรงรผk bir yoฤurt dรผkkanฤฑ satฤฑn almasฤฑ ve sade รผrรผnlerine reรงel katmanฤฑ eklemesiyle kรผreselleลti.
Daha tatlฤฑ olan รผrรผn รงok tutuldu ve Carasso yerel ลubenin adฤฑnฤฑ Dannon olarak deฤiลtirdi. Yeniden formรผlasyon, gฤฑdalarฤฑ saฤlฤฑklฤฑ hale getirmek ve sattฤฑrmak arasฤฑndaki gerilimin simgesi. ลirketler yฤฑllarca tรผketicileri ลekerle kandฤฑrarak kรผresel obezite salgฤฑnฤฑna katkฤฑda bulundu. Bu eฤilim tersine dรถnme belirtileri gรถsteriyor ancak bazฤฑlarฤฑ hala endรผstrinin son รงabalarฤฑnฤฑ, yaratฤฑlmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olduฤu sorunlarฤฑ รงรถzme giriลimi olarak gรถrรผyor – ve bunu baลka bir iลlenmiล gฤฑda katmanฤฑ sunarak yapฤฑyor.
ฤฐngiliz yazar ve mikrobiyom araลtฤฑrmacฤฑsฤฑ Tim Spector, bunun yerine fฤฑndฤฑk ve tohumlar da dahil olmak รผzere haftada otuz farklฤฑ bitki yemeyi รถneriyor. Danone ve Nestle gibi firmalar tarafฤฑndan รผretilen gฤฑdalarฤฑn “gรผzel bir saฤlฤฑk halesine” sahip olabileceฤini, ancak “รผrรผnlerinin yarฤฑsฤฑnฤฑn bizi zehirlediฤini, diฤer yarฤฑsฤฑnฤฑn ise bizi saฤlฤฑklฤฑ kฤฑlฤฑyormuล gibi yaptฤฑฤฤฑnฤฑ” sรถylรผyor.
Danone’nin sรผt รผrรผnlerinin รงoฤunda ลeker ve tuz oranฤฑ dรผลรผk, ลirket kรผresel bir beslenme endeksindeki yรผksek puanฤฑna dikkat รงekiyor. Ancak diฤer bรผyรผk gฤฑda gruplarฤฑ gibi Danone de mฤฑsฤฑr niลastasฤฑ gibi katkฤฑ maddeleri ve sukraloz gibi kรถtรผ baฤฤฑrsak saฤlฤฑฤฤฑyla baฤlantฤฑlฤฑ tatlandฤฑrฤฑcฤฑlar kullanฤฑyor.
Danone’nin masaya getirdiฤi ลey ise yeniliฤe aรงฤฑk olmak. ลirkette araลtฤฑrma ve inovasyondan sorumlu olan Isabelle Esser, kitlelere hitap etmeden deฤiลimi gerรงekleลtirmenin zor olduฤunu sรถylรผyor.
Hevesli Belรงikalฤฑ mรผhendis, sektรถre tam da etki yaratmak hacim gerektirdiฤi iรงin katฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor ve ลirketin bir gรผn diyabet hastalarฤฑna yardฤฑmcฤฑ olacak bir รผrรผnle ortaya รงฤฑkabileceฤini hayal ediyor.
Danone’nin CEO yardฤฑmcฤฑsฤฑyla bir akrabalฤฑฤฤฑ bulunmayan Esser, “Bunu her gรผn alฤฑyorsunuz ve bu bir hap deฤil, ilaรง olarak gฤฑda” diyor ve ekliyor: “Zaman iรงinde ya baฤฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑnฤฑzฤฑ ya da dayanฤฑklฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑzฤฑ geliลtireceฤiz.”
Bilim, Danone’yi geรงmiลte yaลadฤฑฤฤฑ bazฤฑ talihsizliklerden de kurtarabilir. ลirkete yaklaลฤฑk 15 yฤฑl รถnce ABD’de Activia yoฤurdu ve DanActive sรผtlรผ iรงeceฤinin etiketleme ve pazarlamasฤฑnฤฑ deฤiลtirerek “abartฤฑlฤฑ saฤlฤฑk iddialarฤฑnฤฑ” bฤฑrakmasฤฑ emredilmiลti. Danone’nin ABD’deki iลtirakinin, kabฤฑzlฤฑฤa karลฤฑ rahatlama gibi destekleyemediฤi bilimsel iddialar iรงin prim talep ettiฤini savunan mรผลterilere geri รถdeme yapmak iรงin 35 milyon dolar kadar รถdemek zorunda kaldฤฑ. Bir yฤฑl sonra, dรผzenleyicilerin saฤlฤฑk iddialarฤฑnฤฑ da kฤฑsฤฑtladฤฑฤฤฑ ve belirli faydalarฤฑn reklamฤฑnฤฑ yapma kabiliyetini sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑ Avrupa Birliฤi’nde kฤฑsฤฑtlamalarla karลฤฑlaลtฤฑ.
Bu arada Danone araลtฤฑrmacฤฑlarฤฑ, yoฤurt tรผketiminin obez farelerde insรผlin direnci ve karaciฤer yaฤlanmasฤฑ geliลimini azalttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdi. ลirket tarafฤฑndan desteklenen รงalฤฑลma, hayvanlarฤฑn karaciฤerlerinde faydalฤฑ bileลiklerin arttฤฑฤฤฑna iลaret ederek, bu bileลenlerin en az รผรง tรผrรผ iรงin karaciฤer ve ลeker metabolizmasฤฑ faydalarฤฑnฤฑ รถne sรผrmesine izin veren patentleri gรผvence altฤฑna almasฤฑna neden oldu.
Fransฤฑz ลirket, gฤฑda ve tฤฑbbฤฑn kesiลtiฤi bu yeni geliลen alanda daha yapฤฑlacak รงok ลey olduฤunu sรถylรผyor.
Danone’de finans ve teknolojiden sorumlu CEO yardฤฑmcฤฑsฤฑ Esser, “Tรผketicinin รผrรผnlerimizi diฤerlerinden daha รผstรผn bulmasฤฑnฤฑ istiyorsak, doฤru bilimle desteklenen doฤru argรผmanlara sahip olduฤumuzdan emin olmalฤฑyฤฑz. Gรถreceksiniz, bu bir fark yaratacak.” ลeklinde konuลtu.
