Eski Baลbakan Ahmet Davutoฤlu, 2 ay รถnce Adalet ve Kalkฤฑnma Partisi’nden (AKP) istifa etmesinin ardฤฑndan yeni parti รงalฤฑลmalarฤฑna son ลeklini veriyor.
BBC Tรผrkรงe’den Ayลe Sayฤฑn’ฤฑn haberine gรถre, partinin genel merkez binasฤฑnฤฑ da kiralayan Davutoฤlu ekibi, kuruluล tarihi iรงin Kasฤฑm’ฤฑn son haftasฤฑ ya da Aralฤฑk ayฤฑ baลฤฑnฤฑ iลaret ediyor.
Davutoฤlu’nun ekibinde yer alan isimlerin BBC Tรผrkรงe’ye verdiฤi bilgiye gรถre, parti genel merkezinin yeri ลimdilik gizli tutuluyor. Partinin kuruluล dilekรงesini kimlerin vereceฤinden, partinin kurulduฤu gรผn dรผzenlenecek tรถrene kadar, bรผtรผn ayrฤฑntฤฑlarsa planlanmฤฑล durumda.
Baลvuru dilekรงesi iรงin evrak hazฤฑrlanฤฑyor
Eski Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Ali Babacan ekibi kadar kapalฤฑ bir รงalฤฑลma yรผrรผtรผlmese de, Davutoฤlu ekibi, AKP’den gelebilecek baskฤฑ ya da engelleme giriลimlerine karลฤฑ รถnlemler alฤฑyor.
ฤฐYฤฐ Parti’nin kuruluล sรผrecinde yaลadฤฑฤฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn yaลanmamasฤฑ iรงin partinin kuruluล dilekรงesini ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ’na hukukรงu ve parti teลkilatlanmasฤฑnda deneyimli isimlerin iletmesi planlanฤฑyor.
Baลvuruyla ilgili bir “kaza” yaลanmamasฤฑ iรงin, evraklarฤฑn eksiksiz hazฤฑrlanacaฤฤฑ belirtiliyor.
‘Mรผtevazฤฑ tรถren’
Parti kuruluล tรถreni konusunda da hazฤฑrlฤฑklar sรผrรผyor. Ahmet Davutoฤlu’nun “mรผtevazฤฑ” bir tรถren istediฤi, bu nedenle de bรผyรผk bir salon toplantฤฑsฤฑ yerine, bir otelde kurucularฤฑn, parti amblemi ve isminin aรงฤฑklanacaฤฤฑ bir tรถren planlanฤฑyor.
Parti ismi ile ilgili seรงeneklerin deฤerlendirildiฤi, partinin adฤฑnฤฑn henรผz netleลmediฤi ifade ediliyor.
‘Genel merkez binasฤฑ, CHP’li bir belediyenin sฤฑnฤฑrlarฤฑ iรงinde’
Yeni parti iรงin genel merkez binasฤฑ da kiralandฤฑ ancak ลimdilik binanฤฑn yeri gizli tutuluyor. Zira ฤฐstanbul’da partinin รงalฤฑลma ofisi olarak kiraladฤฑฤฤฑ bina tadilat sฤฑrasฤฑnda, “gerekli mimari tasarฤฑm izni alฤฑnmadฤฑฤฤฑ” gerekรงesiyle AKP’li Bahรงelievler Belediyesi tarafฤฑndan mรผhรผrlenmiลti. Bunun รผzerine Davutoฤlu ekibi ฤฐstanbul’da “CHP’li belediye sฤฑnฤฑrlarฤฑ” iรงinde bir bina kiralamฤฑลtฤฑ.
Ekip, genel merkez binasฤฑ konusunda da aynฤฑ taktiฤi izliyor. Balgat’ta kiralanan genel merkez binasฤฑnฤฑn “yatay mimaride” ve yeni bina olduฤunu belirten bir siyasetรงi, “ลimdilik yerini tam olarak sรถylemek istemiyoruz. Ancak ลu kadarฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz, CHP’li bir belediye sฤฑnฤฑrlarฤฑ iรงinde” esprisiyle yeni genel merkezi tarif ediyor.
‘Hatalฤฑ veya sakฤฑncalฤฑ gรถrรผlen uygulamalar taลฤฑnmayacak’
Yeni parti oluลumunda, parti tรผzรผฤรผ hazฤฑrlanฤฑrken, AKP ve diฤer siyasi partilerde yaลanan deneyimler de dikkate alฤฑnarak, “hatalฤฑ, olumsuz” gรถrรผlen uygulamalarฤฑn yeni partiye taลฤฑnmayacaฤฤฑ belirtiliyor.
Tรผzรผkte, “รถn seรงim” mekanizmasฤฑ รถngรถrรผlmรผyor, AKP’deki gibi seรงimlerde adaylarฤฑn “temayรผl” ile belirlenmesine sฤฑcak bakฤฑlฤฑyor.
Ancak, AKP’de temayรผl yoklamasฤฑnฤฑn “ลekli” yapฤฑldฤฑฤฤฑ anlatฤฑlฤฑyor ve “Temayรผl yoklamasฤฑ sonucunda, รงuvallar aรงฤฑlmadan sonuรงlar aรงฤฑklanฤฑyordu. Biz bunu yapmayacaฤฤฑz. รรผnkรผ temayรผle uyduฤunuz zaman olumlu sonuรง alฤฑyorsunuz, parti de bรผyรผyor” ifadeleri kullanฤฑlฤฑyor.
Partinin kuruluล kongresinden sonraki sรผreรงte ise bazฤฑ yetkilerin teลkilatlara devredilmesine dรถnรผk dรผzenlemeler yapฤฑlabileceฤi belirtiliyor.
Kadฤฑn ve genรงlik kotasฤฑ
Parti tรผzรผฤรผnde kadฤฑn ve genรงlik kotasฤฑna yer verilmesi planlanฤฑyor.
Buna gรถre partinin her kademesinde gรถrev alacak yรถneticilerin รผรงte birinin kadฤฑn ve genรงlerden oluลmasฤฑ seรงeneฤi รผzerinde duruluyor.
Ancak AKP’de genel merkeze baฤlฤฑ kurulan kadฤฑn ve genรงlik kollarฤฑ baลkanlฤฑฤฤฑ yapฤฑlanmasฤฑnฤฑn istenilen sonucu vermediฤi ve hatta “ayrฤฑcalฤฑklฤฑ” bir yapฤฑya dรถnรผลtรผฤรผ, il ve ilรงe teลkilatlarฤฑnฤฑn etkisiz olmasฤฑna yol aรงtฤฑฤฤฑ gรถrรผลรผ dile getiriliyor.
Bu nedenle de kadฤฑn ve genรงlik kollarฤฑ baลkanlฤฑฤฤฑ yapฤฑlanmasฤฑ yerine, kadฤฑn ve genรงlik politikalarฤฑndan sorumlu genel baลkan yardฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑ formรผlรผ dรผลรผnรผlรผyor. ฤฐl ve ilรงelerde ise kadฤฑn ve genรงlik kollarฤฑ yapฤฑlanmasฤฑ olacak.
Bรผyรผk kongre tarafฤฑndan seรงilecek, partinin yetkili organฤฑnฤฑn ismi olarak “Genel Merkez Yรถnetim Kurulu (GMYK)” seรงeneฤi รผzerinde duruluyor ve bu kurulun 60 asil ve 40 yedek รผyeden oluลmasฤฑ planlanฤฑyor.
Buna gรถre, Genel Baลkan, Baลkanlฤฑk Divanฤฑ รผyelerini de GMYK รผyeleri arasฤฑndan belirleyecek. Kuruluล รงalฤฑลmalarฤฑ iรงinde yer alan bazฤฑ isimler “Parti Meclisi” ismine sฤฑcak bakmakla birlikte, “CHP’yi taklit ediyor” algฤฑsฤฑ oluลturacaฤฤฑ gerekรงesiyle bundan vazgeรงildiฤini belirtiyorlar.
Kurucular Kurulu’nun ise 100’รผn altฤฑnda olacaฤฤฑ ve bรผyรผk olasฤฑlฤฑkla 70 kiลiden oluลacaฤฤฑ vurgulanฤฑyor.
3 dรถnem kuralฤฑ ve kuruculara ‘doฤal delegelik’
Parti tรผzรผฤรผne, AKP’deki gibi parti yรถneticileri iรงin genel baลkan dahil, “3 dรถnem kuralฤฑ”nฤฑn konulmasฤฑ planlanฤฑyor.
Buna gรถre genel baลkan ve parti yรถneticileri รผst รผste en fazla 3 dรถnem gรถrev yapabilecekler. Ayrฤฑca, partinin kurucu yรถneticileri ve eski genel baลkanlarฤฑnฤฑn “doฤal kongre delegesi” olmalarฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
AKP’deki uygulamalarda yaลanan “sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn” da gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑ belirtiliyor. AKP’de milletvekilleri, doฤal delege olmasฤฑna karลฤฑn, Davutoฤlu, Binali Yฤฑldฤฑrฤฑm gibi genel baลkanlฤฑk yapmฤฑล isimlerin, parti kurucularฤฑnฤฑn doฤal delege olmadฤฑฤฤฑ ve bu durumun “parti hafฤฑzasฤฑnฤฑn yok olmasฤฑna” yol aรงtฤฑฤฤฑna dikkat รงekiliyor.
Davutoฤlu ekibinde yer alan bir kaynak, AKP’de bazฤฑ kurucularฤฑn hatta Davutoฤlu รถrneฤinde olduฤu gibi eski genel baลkanlarฤฑn parti iรงinde “muhalif” hareket iรงinde yer aldฤฑฤฤฑ, bรถyle bir durumun partileri iรงin de sorun olup olmayacaฤฤฑ yรถnรผndeki soruya ลu yanฤฑtฤฑ veriyor:
“Muhalif kesimler de doฤal delege olsun istiyoruz. Bu sadece genel baลkanlarฤฑ iรงin deฤil kurucu ilรงe il baลkanlarฤฑ da partiden istifa etmedikleri sรผrece doฤal delege olmalarฤฑ gerektiฤini dรผลรผnรผyoruz. Bรถyle bir durumda, parti hafฤฑzasฤฑnฤฑ kaybetmiyor, muhalif de olsalar parti iรงinde kalฤฑyorlar.”
‘Alevi, Kรผrt, Roman yรถnetimde yer alacak’
Partinin hangi รงizgide duracaฤฤฑ konusunda “ister istemez iรงinden รงฤฑktฤฑฤฤฑmฤฑz yapฤฑdaki insanlarฤฑn gรถrรผntรผsรผnรผ yansฤฑtacak ama olabildiฤince geniล kesimlere ulaลmayฤฑ hedefliyoruz” deniliyor.
AKP’nin kuruluลunda da benzer hedeflemeler olduฤu, ancak รถrneฤin Alevi temsilcilerin sadece “gรถstermelik” olarak partiye alฤฑndฤฑฤฤฑ, yรถnetim kademelerinde etkin olamadฤฑฤฤฑ ifade ediliyor.
Bu kapsamda partinin yรถnetim ve kurucu kademelerinde Alevi, Kรผrt, Roman temsilcilere yer verileceฤi sรถyleniyor.
Geรงmiลte Kรผrt siyasi hareketi iรงinde yer almฤฑล eski bazฤฑ HDP milletvekilleri de partide yer alacaklar arasฤฑnda sayฤฑlฤฑyor. Bir sรผre รถnce eski HDP Milletvekili Altan Tan’ฤฑn Davutoฤlu ekibinde yer alacaฤฤฑ ifade edilmiลti.
Saadet Partisi Genel Baลkanฤฑ Temel Karamollaoฤlu’nun da partisine davet ettiฤi Tan’ฤฑn, “ลimdilik bir partiye girmeyeceฤi” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdiฤi aktarฤฑlฤฑyor.
‘AKP’nin iรงini boลaltฤฑyor gรถrรผntรผsรผ vermek istemiyoruz’
Partinin kuruluล aลamasฤฑnda milletvekili transferi dรผลรผnรผlmรผyor.
Yeni oluลumda yer alan kaynaklar, “Halen รงok sayฤฑda milletvekili bizimle รงalฤฑลmak istediklerini ifade ediyorlar. Ama biz, ‘AKP’ye karลฤฑ bir harekat baลlatฤฑlฤฑyor, AKP’nin iรงini boลaltฤฑyorlar’ algฤฑsฤฑ yaratacak bir gรถrรผntรผ vermek istemiyoruz, ฤฐlla da gelmek isteyen olursa kapฤฑmฤฑz aรงฤฑk, ama bir davet yapmayacaฤฤฑz” diyorlar.
Ancak, il ve ilรงe teลkilatlarฤฑndan isimlerin partiye davet edilmesi planlanฤฑyor ve bu nedenle de รถnรผmรผzdeki sรผreรงte AKP teลkilatlarฤฑndan istifalarฤฑn olacaฤฤฑ belirtiliyor.
‘AKP kongreler partisi oldu’
Davutoฤlu ekibi, AKP iรงindeki geliลmeleri de yakฤฑndan izliyor ve iktidar partisine “Geรงmiลte eleลtirdikleri CHP gibi kongreler partisi oldular” eleลtirisi yรถneltiyorlar.
AKP’nin geรงen yฤฑl bรผyรผk kongreyi yaptฤฑฤฤฑ, ลimdi ise 1 yฤฑla yayฤฑlmฤฑล bir kongre takvimi รถngรถrรผldรผฤรผ belirtilerek, “2021 yฤฑlฤฑ baลฤฑnda bรผyรผk kongreyi yapacaฤฤฑz diyorlar. Bu da bir sene boyunca teลkilatlarฤฑn รผzerinde kongre baskฤฑsฤฑ olacak. Teลkilatlardaki insanlar 1 yฤฑl boyunca, ‘Ben gidiyor muyum, kalฤฑyor muyum?’ endiลesi iรงinde olacak. Bir partide sรผrekli kongreler konuลuluyorsa, bilin ki o parti bitmiล demektir” yorumu yapฤฑlฤฑyor.(BBC Tรผrkรงe)
