Almanya’nฤฑn en bรผyรผk bankasฤฑ Deutsche Bank, 9 Haziran tarihli mรผลterilerine gรถnderdiฤi bir notta, bankanฤฑn Ukrayna iลgalinden รถnce ihraรง ettiฤi depo sertifikalarฤฑnฤฑ (Depositary Receipts – DR) destekleyen hisselerde bir eksiklik olduฤunu ve bu hisselere ulaลฤฑlamadฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Sรถz konusu hisseler Rusya’da farklฤฑ bir depoziter bankalar tarafฤฑndan tutuluyordu.
Deutsche, sรถz konusu kaybฤฑn, Moskova’nฤฑn yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn DR’lerin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ yerel hisse senetlerine dรถnรผลtรผrmesine izin verme kararฤฑna baฤladฤฑ. Notta yer alan bilgiye gรถre, sรถz konusu dรถnรผลtรผrme iลlemi Alman bankasฤฑnฤฑn “katฤฑlฤฑmฤฑ ya da gรถzetimi” olmaksฤฑzฤฑn gerรงekleลtirilmiล ve Deutsche ลirket hisseleri ile depo sertifikalarฤฑ arasฤฑnda mutabakat saฤlayamamฤฑล.
Rus DR’lerini ellerinde tutmaya devam eden yatฤฑrฤฑmcฤฑlara danฤฑลmanlฤฑk yapan iki kaynaฤฤฑn Reuters’e verdiฤi bilgiye gรถre, Deutsche, depo makbuzu sahiplerini, haklarฤฑ olan tรผm hisselerin mรผlkiyetini tam olarak alamayacaklarฤฑ konusunda resmi olarak bilgilendiren ilk bรผyรผk banka oldu.
DR’ler, yerel bir borsada iลlem gรถren yabancฤฑ bir ลirketteki hisseleri temsil eden bir banka tarafฤฑndan verilen sertifikalar. DR’lerin Rus ลirketindeki hisselerle deฤiลtirilmesi, paralarฤฑnฤฑ geri alma รงabasฤฑna yรถnelik ilk adฤฑm.
Kayฤฑptan etkilenen hisseler arasฤฑnda ulusal havayolu Aeroflot (AFLT.MM), inลaat firmasฤฑ LSR Group (LSRG.MM), madencilik ve รงelik firmasฤฑ Mechel (MTLR.MM) ve Novolipetsk Steel (NLMK.MM) bulunuyor.
Rusya Merkez Bankasฤฑ konuyla ilgili hemen yorum yapmadฤฑ.ย Rusya’nฤฑn Ulusal Takas Deposu, hisselerin dรถnรผลtรผrรผlmesinin Rus mevzuatฤฑna uygun olarak gerรงekleลtirildiฤini ve bu mekanizmanฤฑn uygulanmasฤฑndan sorumlu muhasebe kurumu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Batฤฑ’nฤฑn yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ ve Rusya’nฤฑn karลฤฑ รถnlemleri, siyasi bรถlรผnmenin her iki tarafฤฑndaki vatandaลlarฤฑn ve ลirketlerin varlฤฑklarฤฑnฤฑ riskli duruma getirmiลti. Moskova,ย ย Washington tarafฤฑndan “รงฤฑkฤฑล vergisi” olarak adlandฤฑrฤฑlan รผlkeden ayrฤฑlmak isteyenlerdenย federal bรผtรงeye %10 katkฤฑ payฤฑ talep ediyor.
Kremlin ayrฤฑca Nisan ayฤฑnda iki Avrupalฤฑ enerji ลirketinin Rusya’daki iลtiraklerine el koyarak, ekonomik ve siyasi รงฤฑkarlarฤฑnฤฑ eleลtiren ลirketler รผzerindeki yabancฤฑ etkisini azaltmaya yรถnelik bir stratejinin altฤฑnฤฑ รงizerek varlฤฑklarฤฑ geรงici olarak kontrol altฤฑna almฤฑลtฤฑ.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ kaynaklarฤฑ, kรผรงรผk hedge fonlardan bรผyรผk kรผresel varlฤฑk yรถneticilerine kadar รถnemli sayฤฑda yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn hala depo sertifikalarฤฑnฤฑ elinde tuttuฤunu sรถyledi.ย Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn รงoฤu Rus varlฤฑklarฤฑnฤฑ sฤฑfฤฑra indirdi ancak bazฤฑlarฤฑ hala gelecekte deฤer kazanma umudu taลฤฑyor.
ย
Deutsche notunda, defterlerini daha sonraki bir tarihte uzlaลtฤฑrabilmesi halinde, daha fazla hisseyi hak sahiplerine iade etmeye รงalฤฑลacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.ย Ancak yatฤฑrฤฑmcฤฑlara iade edebileceฤi hisselerin satฤฑลฤฑndan elde edilecek net gelirin mevcut piyasa fiyatฤฑndan “รถnemli รถlรงรผde daha dรผลรผk” olacaฤฤฑ konusunda uyarฤฑda bulundu.
Banka, Rusya Hรผkรผmeti Yabancฤฑ Yatฤฑrฤฑmlarฤฑ Kontrol Komisyonu’nun bu tรผr hisselerin “takdir edilen piyasa deฤerinden en az %50 indirimle” satฤฑlmasฤฑnฤฑ ลart koลtuฤunu anladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
“Depo Sertifikalarฤฑ” nedir
Depo sertifikasฤฑ, “DR” ฤฐngilizce karลฤฑlฤฑฤฤฑ olan “Depositary Receipts”, genellikle yabancฤฑ bir รผlkedeki bir ลirketin hisselerini temsil eden ve baลka bir รผlkede listelenen ve iลlem gรถren bir menkul kฤฑymettir. Depo sertifikalarฤฑ, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn yabancฤฑ ลirketlerin hisselerini kolaylฤฑkla alฤฑp satmalarฤฑnฤฑ saฤlar, รงรผnkรผ bu hisseler genellikle yerel para biriminde fiyatlandฤฑrฤฑlฤฑr ve yerel dรผzenlemelere tabidir.
DR, Depositary Receipts kelimesinin kฤฑsaltmasฤฑdฤฑr ve Tรผrkรงeye “Depo Sertifikalarฤฑ” olarak รงevrilebilir. En รงok bilinen depo sertifikasฤฑ tรผrleri Amerikan Depo Sertifikalarฤฑ (ADR) ve Global Depo Sertifikalarฤฑ’dฤฑr (GDR).
Depo sertifikalarฤฑ, yabancฤฑ ลirketlerin hisselerine yatฤฑrฤฑm yapmayฤฑ daha basit ve daha az riskli hale getirir รงรผnkรผ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar doฤrudan yabancฤฑ bir borsada iลlem yapmak yerine kendi รผlkelerinde iลlem yapabilirler. Bu, yabancฤฑ รผlkelerde iลlem yapmanฤฑn karmaลฤฑklฤฑฤฤฑnฤฑ ve belirsizliฤini azaltฤฑr. Yani DR’ler, yatฤฑrฤฑmcฤฑlara global portfรถylerini รงeลitlendirebilme olanaฤฤฑ saฤlar.
