Ankara Hacฤฑ Bayram Veli รniversitesi Maliye Bรถlรผmรผ รฤretim รyesi Prof. Dr. ลafak Ertan รomaklฤฑ, AA muhabirine, dijital paralarฤฑn temel amacฤฑnฤฑn, reel sektรถrรผn finansman ihtiyaรงlarฤฑna dรผลรผk maliyetle cevap verebilen, gรผvenilir kurumlar aracฤฑlฤฑฤฤฑyla geniล bir yatฤฑrฤฑmcฤฑ tabanฤฑna farklฤฑ finansal araรงlar sunan, gรผรงlรผ kurumsal yapฤฑya sahip bir finans sektรถrรผ inลa etmek olduฤunu sรถyledi.
Bu noktada dijital paranฤฑn, elektronik parayla karฤฑลtฤฑrฤฑlmamasฤฑ gerektiฤini belirten รomaklฤฑ, “Elektronik paralar, blok zincir teknolojisi iรงinde yer almamakta ve bu teknolojinin sunduฤu olumlu รถzellikleri saฤlayamamaktadฤฑr. Fakat dijital paralar, blok zincir teknolojisinin tรผm รถzelliklerini kullanabilmekte ve bir para politikasฤฑ aktarฤฑm aracฤฑ olarak kullanฤฑlabilmektedir. Bu noktada blok zincir teknolojisi รผzerine kurulduklarฤฑ iรงin kripto paralara rakip olarak gรถrรผlmektedir.” dedi.
รomaklฤฑ, burada dikkat edilmesi gereken hususun, merkez bankasฤฑ paralarฤฑnฤฑn, katฤฑlฤฑm iรงin izinli blok zincir aฤlarฤฑ kullanฤฑrken kripto paralarฤฑn izin gerektirmeyen aฤlar kullanmasฤฑ olduฤunu bildirdi.
Merkez bankalarฤฑ paralarฤฑnฤฑn merkezi bir yapฤฑda olduฤuna dikkati รงeken รomaklฤฑ, ลรถyle konuลtu:
“Merkezi bir yapฤฑya bรผrรผnmรผล olsa da blok zincir tabanฤฑnฤฑ kullandฤฑฤฤฑ iรงin dijital paralarฤฑn merkez bankasฤฑ para politikalarฤฑnฤฑn kullanฤฑm gรผcรผnรผ artฤฑrabileceฤi รถngรถrรผlmektedir. Dolayฤฑsฤฑyla Dijital Tรผrk Lirasฤฑ Projesi bu anlamda kรผresel piyasalara eล gรผdรผmlรผ olacak ลekilde hayata geรงirilebilirse hem dรผnyadaki diฤer itibari paralarla rekabeti aรงฤฑsฤฑndan hem de uluslararasฤฑ ลirketler aรงฤฑsฤฑndan รถnemli bir yer edinecektir.”
“Etki dรผzeyi henรผz bilinemiyor”
Diฤer bir perspektiften bakฤฑldฤฑฤฤฑnda hiรงbir รผlkenin, baลka รผlke dijital parasฤฑnฤฑn kendi รผlkesinde yaygฤฑnlaลmasฤฑnฤฑ istemeyeceฤini vurgulayan รomaklฤฑ, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bu bakฤฑmdan, merkez bankasฤฑ dijital parasฤฑ kiลiden kiลiye gรถnderim, รถdeme hizmetleri, komisyon รผcretleri ve hฤฑz gibi kolaylฤฑklar getirebilmesine raฤmen elektronik paralarฤฑn bir รผst versiyonu olarak kalmaktadฤฑr. Kripto paralarฤฑn รผretim mantฤฑฤฤฑ รผzerine bir yaklaลฤฑm sergilenmedikรงe, dijital paranฤฑn รผstรผnlรผฤรผ ele alamayacaฤฤฑ รถngรถrรผlmektedir. Sonuรง olarak Merkez Bankasฤฑ dijital parasฤฑnฤฑn etkisinin ne dรผzeyde olacaฤฤฑ henรผz bilinemiyor.”
Gรถzler geniล katฤฑlฤฑmlฤฑ ileri aลama testlerde
AA muhabirinin derlediฤi bilgiye gรถre, Tรผrkiye’nin dijital lirasฤฑ iรงin hazฤฑrlฤฑklarda yeni aลamaya odaklanฤฑldฤฑ.
2022-2024 yฤฑllarฤฑnฤฑ kapsayan Orta Vadeli Program’da, Dijital Tรผrk Lirasฤฑ Projesi kapsamฤฑnda teknolojik, ekonomik ve hukuki รงalฤฑลmalarฤฑn sonuรงlarฤฑnฤฑn deฤerlendirilmesiyle, birinci faz pilot bulgular doฤrultusunda daha yaygฤฑn ve geniล katฤฑlฤฑmlฤฑ ileri aลama pilot testlere devam edileceฤi ifade edilmiลti. Dijital liranฤฑn sรผrecine iliลkin takvimi bu รงalฤฑลmalar belirleyecek.
Merkez Bankasฤฑ da bu konuda teknolojik araลtฤฑrma, geliลtirme ve test sรผreรงlerinin, teknoloji paydaลlarฤฑn katฤฑlฤฑmฤฑyla yakฤฑn iล birliฤi iรงinde gerรงekleลtirileceฤini belirtmiลti.
Bu doฤrultuda Merkez Bankasฤฑ, ASELSAN, HAVELSAN ve TรBฤฐTAK-BฤฐLGEM ile ikili mutabakat zaptlarฤฑ imzalamฤฑล, Dijital Tรผrk Lirasฤฑ ฤฐลbirliฤi Platformu oluลturmuลtu.
รalฤฑลmalar kapsamฤฑnda, blok zincir teknolojisi, daฤฤฑtฤฑk yapฤฑlarฤฑn รถdeme sistemlerinde kullanฤฑmฤฑ, anlฤฑk รถdeme sistemleri ile entegrasyon gibi baลlฤฑklarda รงeลitli testlerin yapฤฑlmasฤฑ planlanฤฑyor.
