รin’e ait 3 sahil gรผvenlik gemisi, hem รin hem de Japonya’nฤฑn รผzerinde hak iddia ettiฤi Senkaku takฤฑmadalarฤฑ (Diaoyu) yakฤฑnฤฑndan geรงti. Japonya รin’i Japonya karasularฤฑnฤฑ ihlal etmekle suรงladฤฑ. Bu adฤฑmฤฑn ABD Savunma Bakanฤฑ James Mattis’in Japonya ve hak iddia ettiฤi adalarฤฑnฤฑ savunmayฤฑ sรผrdรผreceklerini aรงฤฑklamasฤฑndan sonra gelmesi dikkat รงekti.
JAPONYA PROTESTOSUNU รฤฐN’E ฤฐLETTฤฐ
Japonya adalarฤฑn รงevresinde yaklaลฤฑk 2 saat dolaลtฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylediฤi gemilerin Japonya karasularฤฑnฤฑ ihlal ettiฤini ve bu konuda bir protestonun Tokyo’daki รin Bรผyรผkelรงiliฤi ve Pekin’deki Japonya Bรผyรผkelรงiliฤi vasฤฑtasฤฑyla Pekin hรผkรผmetine iletildiฤini duyurdu.
รin de gemilerin adalarฤฑn yakฤฑnฤฑndan geรงtiฤini doฤruladฤฑ. Japonya bu yฤฑl รin’e ait gemilerin 4. kez Japonya karasularฤฑna izinsiz girdiฤini, 2016’da ise 36 ihlal yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
UZMANLAR รฤฐN’ฤฐN ABD’YE MESAJ VERDฤฐฤฤฐ GรRรลรNDE
Son olayฤฑn ABD Savunma Bakanฤฑ James Mattis’in Japonya ziyareti sฤฑrasฤฑnda ‘รผlkesinin Japonya ve hak iddia ettiฤi adalarฤฑ savunmayฤฑ sรผrdรผreceฤine’ yรถnelik aรงฤฑklamasฤฑndan birkaรง gรผn sonra yaลanmasฤฑ dikkat รงekti.
ABD’nin Pasifik Komutanlฤฑฤฤฑ Ortak ฤฐstihbarat Merkezi eski direktรถrรผ ve Hawaii Pasifik รniversitesi profesรถrรผ Carl Schuster “Bu hem รin’in รงฤฑkarlarฤฑnฤฑ ve iddialarฤฑnฤฑ savunmaktan korkmayacaฤฤฑnฤฑ iรงeren hem de yeni ABD yรถnetimin nasฤฑl yanฤฑt vereceฤini test etmek isteyen bir mesaj” dedi.
Mattis cumartesi gรผnรผ Tokyo’daki basฤฑn aรงฤฑklamasฤฑnda “Senkaku Adalarฤฑ konusunda uzun sรผredir devam eden politikamฤฑzฤฑn sรผreceฤini netleลtirdim. ABD, adalarฤฑn Japonya’ya ait olduฤunu tanฤฑmayฤฑ sรผrdรผrecek” demiลti.
รฤฐN’DEN MATTฤฐS’ฤฐN GรNEY รฤฐN DENฤฐZฤฐ AรIKLAMASINA DESTEK
Gรผney รin Denizi’ndeki duruma da dikkat รงeken Mattis, ‘รin’in bรถlgedeki, varlฤฑฤฤฑnฤฑ arttฤฑrarak bรถlgedeki diฤer รผlkelerin gรผvenini zedelediฤini’ belirtmiล ancak ABD’nin bรถlgede geniล รงaplฤฑ askeri operasyonlara girmesine ihtiyaรง duyulmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylemiลti.
รin Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ Sรถzcรผsรผ Lu Kang da Mattis’in Pekin yรถnetiminin bรถlge รผlkelerinin gรผvenini zedelediฤi ifadelerini eleลtirmiล ancak “Mattis’in bรถlgede geniล รงaplฤฑ askeri operasyonlara ihtiyaรง olmadฤฑฤฤฑ ve sorunun diplomasi yoluyla รงรถzรผlmesi gerektiฤi aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ onaylฤฑyoruz” demiลti.
รin, Gรผney รin Denizi’nde yaklaลฤฑk 3 milyon kilometrekare bรผyรผklรผฤรผndeki bรถlgenin yรผzde 80’i รผzerinde hak iddia ediyor.
Eski Baลkan Barack Obama’nฤฑn yรถnetimi, ihtilaflฤฑ Gรผney รin Denizi’nin seyrรผsefer รถzgรผrlรผฤรผ olan uluslararasฤฑ sulara dahil olduฤunu ileri sรผrerek bรถlgeye askeri unsurlar gรถnderiyordu.
ABD yetkilileri, tartฤฑลmalฤฑ sulardaki yapay adalarda tesisler inลa eden รin’e ‘uluslararasฤฑ hukuku ihlal ederek bรถlgeyi askerileลtirdiฤi’ suรงlamasฤฑnda bulunuyor.
JAPONYA: JAPON ORDUSU GรNEY รฤฐN DENฤฐZฤฐ’NE GรNDERฤฐLMEYECEK
Pazar gรผnรผ aรงฤฑklama yapan Japonya Savunma Bakanฤฑ Tomomi Inada ise รผlkesinin ABD’nin bรถlgedeki operasyonlarฤฑnฤฑ desteklediฤini ancak Japonya ordusunun bรถlgeye gรถnderilmeyeceฤini duyurmuลtu.
Inada, Japon ordusunun savunma iลbirliฤi ve eฤitim konusunda ise รผzerine dรผลen rolรผ oynayacaฤฤฑnฤฑ kaydetmiลti.
OKฤฐNAWA’DA YENฤฐ รS ฤฐNลASI BAลLADI
Diฤer taraftan Japonya hรผkรผmetince ABD’nin Okinawa’daki รผssรผnรผn taลฤฑnacaฤฤฑ tesisin denizdeki kฤฑsmฤฑnฤฑn yapฤฑmฤฑna baลlandฤฑ.
Kyodo ajansฤฑ, ABD Savunma Bakanฤฑ Mattis ile Japonya Baลbakanฤฑ ลinzo Abe’nin gรถrรผลmesinin ardฤฑndan yerel halkฤฑn karลฤฑ รงฤฑkmasฤฑna raฤmen รผssรผn Okinawa Adasฤฑ’nฤฑn Henoko kฤฑyฤฑ ลeridindeki yeni tesisinin inลasฤฑna baลlandฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Japonya Hรผkรผmet Sรถzcรผsรผ Yoลihide Suga dรผzenlediฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda, hรผkรผmetin doฤal รงevreyi ve yerel halkฤฑn yaลamฤฑnฤฑ korumak iรงin elinden geleni yapacaฤฤฑnฤฑ ancak รผssรผn Henoko’ya taลฤฑnmasฤฑ planฤฑnฤฑ da sรผrdรผreceฤini sรถyledi.
Suga, “Burasฤฑ kanunlarla yรถnetilen bir รผlke. Hem devlet hem de Okinawa eyaletinin, iล birliฤi iรงinde Anayasa Mahkemesinin kararฤฑ uyarฤฑnca ฤฑslah planฤฑna iรงtenlikle uyacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz” ifadesini kullandฤฑ.
Adanฤฑn yoฤun nรผfuslu Ginowan bรถlgesindeki ABD Deniz Piyade Teลkilatฤฑ Hava ฤฐstasyonu Futenma’nฤฑn taลฤฑnacaฤฤฑ alanฤฑn kara kฤฑsmฤฑndaki inลaat, 2015’te baลlamฤฑลtฤฑ.
Abe hรผkรผmeti, Okinawa yerel hรผkรผmeti ile varฤฑlan anlaลmanฤฑn ardฤฑndan geรงen yฤฑl mart ayฤฑnda inลaatฤฑ durdurmuลtu.
รssรผn kara kฤฑsmฤฑndaki inลaat, Anayasa Mahkemesinin Okinawa hรผkรผmetini haksฤฑz bulmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan 27 Aralฤฑk’ta tekrar baลlamฤฑลtฤฑ.
Okinawa’da ABD’nin 32 รผssรผ bulunuyor. ABD’nin Japonya’da gรถrevli 50 bin askerinden 18 bin 600’รผ Okinawa’da bulunuyor.
Bรถlge sakinlerinin รงoฤu, ‘suรง oranฤฑ, gรผrรผltรผ kirliliฤi ve kaza riskinin arttฤฑฤฤฑ’ gerekรงesiyle รผssรผn adadan tamamen taลฤฑnmasฤฑnฤฑ talep ediyor.
