ABD tarafฤฑndan Orta Doฤu’da gerรงekleลtirilen yeni askeri operasyonlar kรผresel risk iลtahฤฑnฤฑ baskฤฑlarken, ABD‘de Mayฤฑs ayฤฑ tรผketici enflasyonunun son รผรง yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลmasฤฑ, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Fed faiz kararฤฑ konusundaki belirsizliฤini artฤฑrdฤฑ ve ABD dolarฤฑnฤฑn perลembe gรผnรผ dalgalฤฑ bir seyir izlemesine neden oldu. Dรถviz piyasalarฤฑ haftanฤฑn genelinde daha sakin bir seyir izlese de, bรถlgedeki kฤฑrฤฑlgan ateลkes senaryolarฤฑ ile Washington ve Tahran arasฤฑndaki karลฤฑlฤฑklฤฑ askeri hamleler, yakฤฑn vadeli bir barฤฑล anlaลmasฤฑna yรถnelik umutlarฤฑ zayฤฑflatฤฑyor.
Geliลmelerin ardฤฑndan altฤฑ รถnemli para birimi karลฤฑsฤฑndaki deฤerini รถlรงen dolar endeksi, ABD ordusunun ฤฐran’daki hedeflere yรถnelik operasyonlarฤฑ tamamladฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan hafif bir gevลeme gรถstererek 99,903 seviyesine รงekildi.
ABD ordusundan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, gece saatlerinde ฤฐran’da belirlenen รงok sayฤฑda hedefe yรถnelik yeni bir hava harekatฤฑ dalgasฤฑ baลlatฤฑldฤฑฤฤฑ bildirilirken, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump bir barฤฑล anlaลmasฤฑ saฤlanamadฤฑฤฤฑ takdirde askeri mรผdahalelerin dozunun artarak devam edeceฤini vurguladฤฑ.
Yaลanan bu son gerilim, emtia piyasalarฤฑnda da kendisini hissettirdi ve Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ yรผzde 2’nin รผzerinde deฤer kazanarak 95,40 dolara tฤฑrmandฤฑ. Finansal piyasalarฤฑn bu geliลmelere verdiฤi tepki, geรงmiล dรถnemlerdeki jeopolitik ลoklara kฤฑyasla daha sฤฑnฤฑrlฤฑ kalฤฑrken, dolar Asya seansฤฑnฤฑn ilk iลlemlerinde gรถrece sakin bir duruล sergiledi.
Piyasa uzmanlarฤฑ, jeopolitik risklerin fiyatlar รผzerindeki etkisinin zamanla kanฤฑksandฤฑฤฤฑnฤฑ, benzer bir askeri gerilimin haftalar รถnce yaลanmasฤฑ durumunda petrol fiyatlarฤฑnฤฑn รงoktan 100 dolar sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ aลmฤฑล olabileceฤini belirtiyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ลu aลamada Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki gerilimin kalฤฑcฤฑ bir statรผko mu yoksa taraflarฤฑ masaya รงekmek iรงin kullanฤฑlan bir mรผzakere taktiฤi mi olduฤunu anlamaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ ifade ediliyor.
Avrupa para birimi euro, geรงtiฤimiz hafta test ettiฤi 10 haftanฤฑn en dรผลรผk seviyesinden gelen tepki alฤฑmlarฤฑyla 1,1553 dolar seviyesine kadar yรผkselse de, nisan ayฤฑ baลlarฤฑnda saฤlanan geรงici ateลkes sonrasฤฑnda elde ettiฤi kazanฤฑmlarฤฑn bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ geri vermiล durumda.
Piyasalarฤฑn gรถzรผ bugรผn ilerleyen saatlerde gerรงekleลtirilecek olan Avrupa Merkez Bankasฤฑ (ECB) faiz toplantฤฑsฤฑna รงevrilmiลken, bankanฤฑn yรผksek seyreden enflasyonla mรผcadele kapsamฤฑnda faiz artฤฑrฤฑm kararฤฑ alabileceฤi beklentisi euro รผzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.
ฤฐngiliz sterlini ise uluslararasฤฑ piyasalarda 1,33905 dolar seviyesinden iลlem gรถrรผyor. Kรผresel dรถviz koridorunda paritelerin yรถnรผnรผ belirleyen temel unsur, merkez bankalarฤฑnฤฑn sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ adฤฑmlarฤฑnฤฑ ne kadar sรผre daha koruyacaฤฤฑna yรถnelik projeksiyonlar ve makroekonomik verilerin seyrinden oluลuyor.
Makroekonomik veriler ve Fed faiz kararฤฑ beklentileri piyasalarฤฑ nasฤฑl etkiliyor?
ABD’de tรผketici fiyat endeksinin (TรFE) Mayฤฑs ayฤฑnda yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 4,2 oranฤฑnda artฤฑล kaydederek Nisan 2023’ten bu yana en yรผksek seviyeye ulaลmasฤฑ, enflasyon baskฤฑsฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผne iลaret etse de, ekonomistler para politikasฤฑnda yeni bir sฤฑkฤฑlaลma adฤฑmฤฑ iรงin eลiฤin oldukรงa yรผksek olduฤunu deฤerlendiriyor. Enerji fiyatlarฤฑndaki ลokun รงekirdek fiyatlara geรงiลkenliฤini gรถsteren รงekirdek TรFE’nin, nisan ayฤฑndaki yรผzde 0,4’lรผk artฤฑลฤฑn ardฤฑndan mayฤฑsta yรผzde 0,2 ile daha ฤฑlฤฑmlฤฑ bir yรผkseliล gรถstermesi, enflasyonist baskฤฑlarฤฑn kontrol altฤฑna alฤฑnabileceฤine dair iyimserliฤi besledi.
Uluslararasฤฑ yatฤฑrฤฑm bankasฤฑ ING’nin uzmanlarฤฑ, ABD genelinde iล gรผcรผ maliyetlerinin ลirketler iรงin en bรผyรผk gider kalemi olmayฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผnรผ, ancak รผcret artฤฑล hฤฑzฤฑndaki yavaลlamanฤฑn รงekirdek enflasyon รผzerindeki baskฤฑyฤฑ hafifleteceฤini รถngรถrรผyor.
Ekonomik aktivitedeki gรผรงlรผ ivme nedeniyle Fed’in bu yฤฑl iรงinde bir faiz indirimine gitme olasฤฑlฤฑฤฤฑ zayฤฑflamฤฑล olsa da, mevcut veriler ฤฑลฤฑฤฤฑnda yeni bir faiz artฤฑลฤฑ kararฤฑ alฤฑnmasฤฑ da beklenmiyor. ลubat ayฤฑ sonunda patlak veren askeri gerilimler รถncesinde piyasalarda bu yฤฑl iรงin iki faiz indirimi fiyatlanฤฑrken, gelinen noktada vadeli iลlem piyasalarฤฑnda aralฤฑk ayฤฑna yรถnelik 25 baz puanlฤฑk bir faiz artฤฑrฤฑmฤฑ olasฤฑlฤฑฤฤฑ tamamen fiyatlanmaya baลlanmฤฑล durumda. Bu keskin dรถnรผล, jeopolitik risklerin ve tedarik zinciri kesintilerinin kรผresel enflasyon beklentilerini ne derece yukarฤฑ yรถnlรผ revize ettiฤini aรงฤฑkรงa ortaya koyuyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, Fed faiz kararฤฑ ve sonrasฤฑndaki karar metninde yer alacak sรถzlรผ yรถnlendirmeleri, varlฤฑk tahsislerini yeniden ลekillendirmek adฤฑna en kritik veri seti olarak kabul ediyor.
Asya tarafฤฑnda ise Japon yeni dolar karลฤฑsฤฑnda 160,52 seviyelerinde dengelenirken, bu seviyeler Tokyo ekonomi yรถnetiminin dรถviz piyasasฤฑna doฤrudan bir resmi mรผdahalede bulunabileceฤi endiลesini canlฤฑ tutuyor. Japonya Merkez Bankasฤฑ (BOJ) Baลkanฤฑ Kazuo Ueda’nฤฑn rahatsฤฑzlฤฑฤฤฑ nedeniyle hastaneye kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ ve 15-16 Haziran tarihlerinde gerรงekleลtirilecek olan kritik para politikasฤฑ toplantฤฑsฤฑna katฤฑlamayacak olmasฤฑ piyasalarda yakฤฑndan takip ediliyor.
Analistler, BOJ Baลkanฤฑ’nฤฑn yokluฤunun bankanฤฑn politika kararlarฤฑ รผzerinde radikal bir deฤiลikliฤe yol aรงmasฤฑnฤฑ beklemediklerini, piyasa konsensรผsรผne paralel olarak รถnรผmรผzdeki hafta gerรงekleลtirilecek toplantฤฑdan 25 baz puanlฤฑk bir faiz artฤฑrฤฑmฤฑ kararฤฑ รงฤฑkmasฤฑnฤฑ รถngรถrdรผklerini ifade ediyor. Diฤer majรถr para birimlerinden Avustralya dolarฤฑ seansta dokuz haftanฤฑn en dรผลรผk seviyesini test ettikten sonra 0,7006 dolar seviyesine toparlanฤฑrken, Yeni Zelanda dolarฤฑ ise 0,5797 dolar seviyesindeki yatay seyrini koruyor.
Jeopolitik risklerin gรถlgesinde kรผresel piyasalarฤฑn gelecek beklentileri ve emtia analizi
Kรผresel finans piyasalarฤฑ, Orta Doฤu’daki askeri tฤฑrmanฤฑล ile merkez bankalarฤฑnฤฑn enflasyonla mรผcadele stratejileri arasฤฑnda sฤฑkฤฑลmฤฑล bir gรถrรผnรผm sergilemektedir. รnรผmรผzdeki dรถneme iliลkin makroekonomik projeksiyonlar, enerji maliyetlerindeki oynaklฤฑฤฤฑn devam etmesi durumunda geliลmiล รผlke merkez bankalarฤฑnฤฑn sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ duruลlarฤฑnฤฑ tahmin edilenden daha uzun sรผre korumak zorunda kalabileceฤini gรถstermektedir.
รzellikle Fed faiz kararฤฑ sรผrecine dair beklentilerin indirim trendinden sabit tutma ve hatta sฤฑnฤฑrlฤฑ artฤฑล olasฤฑlฤฑklarฤฑna evrilmesi, kรผresel likidite koลullarฤฑnฤฑn sฤฑkฤฑ kalmaya devam edeceฤine iลaret etmektedir. Bu durum, geliลmekte olan piyasalara yรถnelik sermaye akฤฑmlarฤฑ รผzerinde baskฤฑ oluลturabilir ve emtia fiyatlarฤฑndaki dalgalanmayฤฑ artฤฑrabilir. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผvenli liman arayฤฑลlarฤฑ ile bรผyรผme odaklฤฑ risk iลtahฤฑ arasฤฑndaki denge, รถnรผmรผzdeki รงeyrekte de dรถviz kurlarฤฑnฤฑn ve tahvil getirilerinin temel belirleyicisi olacak.
