Dolar, kur korumalฤฑ mevduat sisteminin aรงฤฑklandฤฑฤฤฑ 20 Aralฤฑk tarihinden beri ilk defa Salฤฑ gรผnรผ 15 TL’nin รผzerine รงฤฑkmฤฑลtฤฑ.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre Dolar/TL, bu sabah saatleri itibarฤฑyla bu yฤฑl iรงinde gรถrdรผฤรผ en yรผksek seviyeye yรผkselerek 15,38’den iลlem gรถrdรผ.
Euro/TL ise 16 TL’yi aลarak รถnce 16,26’ya kadar รงฤฑktฤฑ, sonra 16,15’e indi.
Dolar/TL Rusya’nฤฑn Ukrayna‘yฤฑ iลgalini baลlattฤฑฤฤฑ ilk haftalarda da yรผkselmiล, 11 Mart’ta 14,99 seviyesini test ederek TCMB’nin dรถviz satฤฑลlarฤฑyla 15 seviyesinin รผstรผne รงฤฑkmamฤฑลtฤฑ.
Tรผrkiye’nin risk primi gรถstergesi olan CDS’leri de 700 baz puanฤฑn รผzerine รงฤฑkarak rekoruna yeniden yaklaลtฤฑ.
TL, geรงen yฤฑl dolara karลฤฑ yaลadฤฑฤฤฑ yรผzde 44’lรผk deฤer kaybฤฑnฤฑn ardฤฑndan bu yฤฑl daha istikrarlฤฑ bir seyir izlemekteydi.
Peki ne oldu da TL yeniden deฤer kaybetmeye baลladฤฑ?
Aslฤฑnda TL’de en son yaลanan bu deฤer kaybฤฑ, yurt iรงinde yaลanan geliลmelerden ziyade dolarฤฑn deฤer kazanmasฤฑndan kaynaklanmakta.
Ancak Tรผrkiye ekonomisi kur oynaklฤฑklarฤฑna karลฤฑ diฤer รผlkeler kฤฑyasla daha kฤฑrฤฑlgan bir durumda.
Fed faizleri yรผkseltti
Amerikan Merkez Bankasฤฑ (Fed) yรผkselen enflasyona karลฤฑ geรงen hafta son yฤฑllarฤฑn en yรผksek faiz artฤฑลฤฑna giderek faizi 50 baz puan yรผkseltmiลti.
2000 yฤฑlฤฑndan beri ilk defa bu kadar yรผksek bir faiz artฤฑลฤฑ gerรงekleลtiren Fed, yรผkselen enflasyon ile mรผcadele etmek iรงin para politikasฤฑnda sฤฑkฤฑlaลmaya gideceฤini duyurmuลtu.
Bรถylece politika faiz oranฤฑ yรผzde 0,25-0,50 aralฤฑฤฤฑndan yรผzde 0,75-1,00 seviyesine yรผkseltildi.
ABD’de enflasyon Mart ayฤฑnda yรผzde 8,5’a รงฤฑkarak 1981 yฤฑlฤฑndan beri kaydedilen en yรผksek seviyeye tฤฑrmanmฤฑลtฤฑ.
Tรผrkiye’de ise yรผksek enflasyona raฤmen Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn dรผลรผk faiz politikasฤฑ izlemesi, Tรผrk Lirasฤฑ รผzerindeki baskฤฑnฤฑn artmasฤฑna yol aรงฤฑyor.
Tรผrkiye ekonomisi hem 2018 hem de 2021’de yaลanan kur krizlerinin ardฤฑndan rezervlerindeki azalma ve ekonominin dรถvize endeksli olmasฤฑ dolayฤฑsฤฑyla kurdaki dalgalanmalara karลฤฑ daha kฤฑrฤฑlgan bir hale dรถndรผ.
Tรผrk lirasฤฑ olumsuz ayrฤฑลฤฑyor
Ekonomistler de uzun zamandฤฑr Fed’in faizleri yรผkseltmesini beklediฤi iรงin Tรผrkiye’de yรผksek seyreden enflasyona raฤmen faizlerin dรผลรผk tutulmasฤฑnฤฑn ekonomi รผzerindeki baskฤฑyฤฑ artฤฑracaฤฤฑna iลaret ediyordu.
Geliลen รผlke para birimlerinde dolara karลฤฑ toparlanma รงabasฤฑ bulunurken Tรผrk lirasฤฑ ise olumsuz ayrฤฑลฤฑyor.
Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgali ile sรผren savaล, geliลmiล ve geliลmekte olan รผlke ekonomilerindeki enflasyon riski ve koronavirรผs pandemisinin ekonomilerde yarattฤฑฤฤฑ hasarlar, risk yaratmaya devam ediyor.
Tรผrkiye’de ise yรผzde 70’e varan enflasyona raฤmen Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn faizi yรผzde 14’te tutmasฤฑ, TL’yi bu risklere karลฤฑ kฤฑrฤฑlgan kฤฑlฤฑyor.
‘TCMB’nin artan sorumluluฤu’
TL’nin รarลamba gรผnรผnden beri dolara karลฤฑ deฤer kaybฤฑ yรผzde 3,3’รผ buldu.
ฤฐsviรงre merkezli Swissquote bankasฤฑndan kฤฑdemli analist ฤฐpek รzkardeลkaya, “Dolarฤฑn kรผresel olarak gรผรงlรผ olmasฤฑ ve TCMB’nin yรผkselen enflasyon ile paralel bir politika gรผtmemesi, TL’deki baskฤฑnฤฑn artmasฤฑna yol aรงฤฑyor” yorumunda bulundu.
รzkardeลkaya, gรผรงlenen dolara karลฤฑ TL’yi dengede tutabilmek iรงin TCMB’nin sorumluluฤunun arttฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Dolar/TL kuru geรงen yฤฑl 18,4 seviyesine รงฤฑkarak rekor kฤฑrmฤฑลtฤฑ.
TL’nin bu yฤฑl dolara karลฤฑ deฤer kaybฤฑ ise yรผzde 13 seviyesinde.
Diฤer yandan Reuters haber ajansฤฑ, Merkez Bankasฤฑ ve Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) bankalardan, kurumsal mรผลterilerinin dรถviz iลlemlerini piyasada likiditenin yรผksek olduฤu 10:00-16:00 saatleri arasฤฑnda yapmalarฤฑnฤฑ talep ettiฤini รถne sรผrdรผ.
Ajansa konuลan ve adฤฑnฤฑ gizli tutmak isteyen รผรง bankacฤฑ, bu talebin son gรผnlerde geldiฤini sรถyledi.
Reuters’ฤฑn ulaลtฤฑฤฤฑ bankacฤฑlar, TL’nin รถnรผmรผzdeki gรผnlerde de deฤer kaybetmeye devam etmesini beklerken, kamunun deฤer kayฤฑplarฤฑna izin vermemesi halinde TL’nin deฤerini korumak iรงin rezervlerinden ya da ihracatรงฤฑlardan elde ettiฤi dรถvizlerden รงok daha yรผksek miktarda kullanmasฤฑ gerekeceฤini, bunun da sรผrdรผrรผlebilir bir politika olmayacaฤฤฑna dikkat รงekiyor.
