Dรผnya’dan Ali Ekber Yฤฑldฤฑrฤฑm pazarda manavda ve marketlerde domatesin azaldฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, sofralฤฑk domatesin 7-8 lira, salkฤฑm domatesin 9-10 lira, kokteyl domatesin ise 15 liradan baลlayฤฑp, 20 liraya kadar รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi. Bundan sonra kimse 3 kilosu 5 liraya, domates almayฤฑ beklemesin diyen Yฤฑldฤฑrฤฑm, Antalya Ticaret Borsasฤฑ Baลkanฤฑ Ali รandฤฑr’a fiyatlarฤฑn neden yรผkseldiฤini sordu. Ali รandฤฑr, piyasada geรงiล dรถnemi yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ, Ekim ayฤฑ ortalarฤฑnda รงฤฑkacak olan domatesin bรผyรผk kentlerde 9-10 liradan satฤฑlacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Ali Ekber Yฤฑldฤฑrฤฑm’ฤฑn “Domates ve tavuk etinde fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn nedenleri” baลlฤฑฤฤฑyla (26 Eylรผl 2018) yayฤฑmlanan yazฤฑsฤฑ ลรถyle:
“Eskiden tรผketici 2-3 liraya domates alฤฑrken, ลimdi รผreticide bu fiyata satฤฑlฤฑyor. รรผnkรผ รผretim maliyetleri sรผrekli artฤฑyor. Bundan sonra รผretimin en รงok olduฤu dรถnemde bile, 3 kilosu 5 liraya, 5 kilosu 10 liraya domates alacaฤฤฑnฤฑ kimse beklemesin. Domatesin kilosu 4-5 liradan daha ucuza olmaz.
Bugรผnlerde piyasada domates azaldฤฑ ve fiyatฤฑ daha รงok yรผkseldi. Domates fiyatฤฑnฤฑn yรผkselmesinde รผretimdeki dรผลรผลten iklim deฤiลikliฤine kadar bir รงok neden var.
Ekim ayฤฑ ortasฤฑna kadar fiyat yรผkselecek
Domatesin en รงok รผretildiฤi merkezlerden birisi Antalya. รzellikle seralarda yetiลtirilen domates รงeลitlerinin baลlangฤฑรง fiyatฤฑ da aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak burada belirleniyor.
Fiyatlarฤฑ yakฤฑndan izleyen dostumuz Antalya Ticaret Borsasฤฑ Baลkanฤฑ Ali รandฤฑr’a fiyatlarฤฑn neden yรผkseldiฤini sorduk.
Ali รandฤฑr, yayla olarak tabir edilen yรผksek kesimlerde รผretilen domatesin de artฤฑk sonuna gelindiฤini, sera รผretiminin ise ekim ayฤฑ ortalarฤฑnda piyasaya รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ belirterek ลunlarฤฑ anlattฤฑ:
“Bir geรงiล dรถnemi yaลanฤฑyor. Bu nedenle fiyatlar yรผkseliyor. Ayrฤฑca tuta zararlฤฑsฤฑ nedeniyle her yerde รผretimde bir miktar dรผลtรผ. Yaylalarda bile tuta zararlฤฑsฤฑ etkili oldu. ฤฐklim ลartlarฤฑ da olumsuz geรงti. Bu kadar รงok olumsuzluk bir araya gelince domates azaldฤฑ,รผretim arttฤฑ. Ekim ayฤฑ ortalarฤฑnda sera รผretimi piyasaya yaygฤฑn olarak รงฤฑkacak. O tarihe kadar bรผyรผk kentlerde tรผketici domatesi 9-10 liradan alacak.”
Domates veya diฤer รผrรผnlerde fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn tek nedeni รผretim dรถnemiyle ilgili deฤil, maliyetlerde yรผkseliyor. รreticinin girdileri artฤฑyor. รrรผnรผn tรผketim yerlerine taลฤฑnmasฤฑ iรงin yapฤฑlan nakliye giderleri artฤฑyor. รrรผnรผn konulduฤu paketlerin fiyatฤฑ artฤฑyor.
Fฤฑrsatรงฤฑlฤฑk yapฤฑlฤฑyor iddiasฤฑ
Konuลtuฤumuz domates รผreticileri รถzellikle marketlerin,son satฤฑcฤฑlarฤฑn fฤฑrsatรงฤฑlฤฑk yaptฤฑฤฤฑnฤฑ iddia ediyor. Bu gรผnlerde piyasada รงok sฤฑk gรถrรผlen salรงalฤฑk domates daha รงok salรงa fabrikalarฤฑ iรงin รผretiliyor. Piyasada domates azalฤฑnca รผreticiden alฤฑnan salรงalฤฑk domatesler pazarda satฤฑlฤฑyor.
Salรงalฤฑk domates daha รงok รผretici ile salรงa fabrikalarฤฑ arasฤฑnda yapฤฑlan sรถzleลmeye gรถre รผretiliyor. Sรถzleลmeli รผretime yรถnelik yasal dรผzenlemelerde boลluk olduฤu iรงin domates fiyatฤฑ dรผลtรผฤรผnde salรงa fabrikalarฤฑ sรถzleลmede belirtilen fiyattan daha ucuza almak iรงin sรถzleลmeyi ihlal ediyor. Fiyat รงok yรผkseldiฤinde ise รผretici sรถzleลme yaptฤฑฤฤฑ fabrika yerine piyasaya daha yรผksek fiyattan satmaya รงalฤฑลฤฑyor. รreticiden salรงalฤฑk domatesi ucuza alan fฤฑrsatรงฤฑlar ise tรผketiciye daha pahallฤฑya satฤฑyor.
Tรผketim alฤฑลkanlฤฑklarฤฑ deฤiลecek
Fiyat artฤฑnca tรผketim alฤฑลkanlฤฑklarฤฑ da deฤiลiyor. Tรผketici bir kaรง kilo domates almak yerine taneyle alฤฑyor. Haftada bir alacaฤฤฑna iki รผรง gรผnde bir alฤฑyor. Bir nevi domatesi vadeli yani taksit taksit alฤฑyor. Bunun olumlu tarafฤฑ yaล meyve ve sebzede israfฤฑn, kayฤฑplarฤฑn azalmasฤฑ. Az alฤฑndฤฑฤฤฑ iรงin รงรผrรผmeden tรผketiliyor.”
