BirGรผn’รผn haberine gรถre Tรผrk Toraks Derneฤi 24’รผncรผ kongresini bu yฤฑl Covid-19 nedeniyle hibrit olarak Antalya’da gerรงekleลtiriyor. Her yฤฑl akciฤer saฤlฤฑฤฤฑ uzmanlarฤฑnฤฑn buluลtuฤu kongrede halk saฤlฤฑฤฤฑ iรงin รถnemli birรงok รงalฤฑลma aรงฤฑklandฤฑ ve Covid-19 pandemisi ve aลฤฑlamalar masaya yatฤฑrฤฑldฤฑ.
Kongre รถncesi yapฤฑlan toplantฤฑda araลtฤฑrmalara dair bilgiler verilerek aลฤฑnฤฑn koruduฤuna ve aลฤฑsฤฑzlฤฑฤฤฑn hasta ettiฤine dikkat รงekilerek, โYatan hastalar iรงinde aลฤฑ olanlar da var. Bunun nedeni doฤru ve zamanฤฑnda yapฤฑlmayan aลฤฑlamadฤฑrโ denildi. Ayrฤฑca hava kirliliฤinin virรผsรผ taลฤฑdฤฑฤฤฑna ve pandeminin en รงok iลรงileri vurduฤuna vurgu yapฤฑldฤฑ.
Tรผrk TORAKS Derneฤi Klinik Sorunlar รalฤฑลma Grubu รyesi Prof. Dr. Oฤuz Uzun, bin 401 hasta รผzerinde gerรงekleลtirilen รงalฤฑลmayฤฑ ve sonuรงlarฤฑnฤฑ paylaลtฤฑ:
“1401 hastanฤฑn 529’u (yรผzde 37.7) yoฤun bakฤฑmlarda yatan hastalardan oluลuyordu. Bu hastalarฤฑn 715’i ise erkek (yรผzde 51) ve 686 (yรผzde 49) hasta ise kadฤฑn hastalardฤฑ. Hastalarฤฑn 669โu (yรผzde 47.8) aลฤฑsฤฑzlardan oluลurken, toplamda 1304 hasta (yรผzde 93) ise aลฤฑsฤฑz veya 2 doz Sinovac veya tek doz aลฤฑ olan hastalardan oluลuyordu.”
Sosyal medyada dezenformasyonun aลฤฑlamalara karลฤฑ tehdit oluลturduฤunu belirten Prof. Dr. Uzun, ลรถyle devam etti:
“รรงรผncรผ dalgada toplam nรผfus iรงinde aลฤฑ oranฤฑ dรผลรผk olmakla birlikte saฤlฤฑk รงalฤฑลanlarฤฑnda Sinovac aลฤฑsฤฑnฤฑn รถlรผmleri yรผzde 95โ den daha fazla engellediฤini gรถstermiลtik. Tรผrkiyeโde Temmuz 2021 tarihinden itibaren baลlangฤฑรงta saฤlฤฑk รงalฤฑลanlarฤฑ ve 50 yaล รผstรผ nรผfus olmak รผzere 2 doz Sinovac aลฤฑsฤฑ olanlara 3. hatฤฑrlatma dozu (Sinovac veya Biontech) รถnerilmiลtir. 10 Aฤustos 2021 tarihi itibarฤฑyla 12 milyon, 30 milyon ve 6 milyon kiลinin sฤฑrasฤฑyla bir doz, รงift doz ve รผรง doz aลฤฑlฤฑ olduฤu bilinmektedir. Yaklaลฤฑk olarak da 19 milyon kiลi aลฤฑsฤฑzdฤฑr. Araลtฤฑrmamฤฑzda 4. dalgada hastaneye yatan hastalardan รงift doz Sinovac yapฤฑlmฤฑล hasta oranฤฑnฤฑn yรผksekliฤi, iki doz Sinovac aลฤฑsฤฑnฤฑn etkinliฤinin daha รถnceki dalgara gรถre azaldฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผrtmektedir. Yaklaลฤฑk yarฤฑsฤฑnฤฑn aลฤฑsฤฑz olduฤu gรถrรผlmektedir ve รงift doz Sinovac aลฤฑsฤฑnฤฑn koruyuculuฤu da artฤฑk devam etmemektedir.
4. dalga sadece aลฤฑsฤฑzlarฤฑ deฤil uygun aลฤฑ olmayanlarฤฑ da etkilemektedir. รrneฤin 64 yaล รผstรผne bakฤฑldฤฑฤฤฑnda รงift doz Sinovacโlฤฑ hastalarฤฑn aลฤฑsฤฑzlardan daha fazla olduฤu gรถrรผlmektedir (301โe karลฤฑlฤฑk 200 hasta). Yatan hastalarฤฑn yรผzde 52โsinin aลฤฑlamaya raฤmen hasta olduklarฤฑ dรผลรผnรผldรผฤรผnde doฤru, yeterli ve zamanฤฑnda yapฤฑlmasฤฑ gereken aลฤฑlamanฤฑn รถnemi artmaktadฤฑr. รalฤฑลmamฤฑzda aลฤฑ olmama nedenleri arasฤฑnda duraksama, ihmal ve aลฤฑ karลฤฑtlฤฑฤฤฑnฤฑn yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถstermiลtir.
Bununla birlikte, eฤitim ve doฤru bilgi ile aลฤฑ olmayan grubun ikna edilebileceฤi aรงฤฑktฤฑr. Sosyal medya kanalฤฑyla aลฤฑlarla ilgili yayฤฑlan yalan ve yanlฤฑล bilgilerin pandemiyi kontrol altฤฑna almada รถnemli bir tehdit olduฤu gรถrรผlmektedir. Sonuรง olarak, bu รงalฤฑลmada etkili aลฤฑlamanฤฑn Covid-19 iliลkili hastaneye yatฤฑลlarฤฑ รถnlediฤi, รงift doz Sinovac aลฤฑsฤฑnฤฑn etkisinin devam etmediฤi, bununla birlikte รงift doz Sinovac yapฤฑlmฤฑล kiลilerde hatฤฑrlatma dozunun immรผn yanฤฑtฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑ gรถsterilmiลtir.”
Tรผrk TORAKS Derneฤiโnden Nur Konyalฤฑlar hava kirliliฤi ile Covid-19 arasฤฑndaki iliลkiye dair bugรผne kadar yapฤฑlmฤฑล ilk รถnemli araลtฤฑrmayฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Bu araลtฤฑrmaya gรถre kirli havayฤฑ taลฤฑyan partikรผl maddeler iรงerisinde SARS-CoV-2 virรผsรผne rastlanฤฑyor.
Araลtฤฑrmada ลu bilgiler verildi:
โBugรผne kadar yapฤฑlan รงalฤฑลmalar Covid-19 ile hava kirliliฤi arasฤฑnda รถnemli bir iliลki olduฤunu gรถstermektedir. Partikรผl Madde (PM) ise hava kirliliฤinin en รถnemli bileลenlerinden biri olarak virรผsler de dahil olmak รผzere enfeksiyon ajanlarฤฑ iรงin taลฤฑyฤฑcฤฑ gรถrevi yapabiliyor. Koรง รniversitesi Tฤฑp Fakรผltesi Gรถฤรผs Hastalฤฑklarฤฑ ve Mikrobiyoloji ana bilim dalฤฑndan araลtฤฑrmacฤฑlarฤฑn รถncรผlรผฤรผnde 12 รผniversitenin iล birliฤi ile virรผsรผn partikรผl madde iรงinde taลฤฑnฤฑp taลฤฑnmadฤฑฤฤฑ incelendi. Tรผrkiye genelinde 10 ilde, 13 farklฤฑ lokasyondan toplam 203 รถrnek analiz edildi. Buna gรถre รถrneklerin yรผzde 9.8โinde yani 20 รถrnekte virรผs RNAโsฤฑna rastlandฤฑ. Pozitif รถrneklerin รงoฤu hastane bahรงelerinden toplanmฤฑล, bir kฤฑsmฤฑ da kentsel konumlardan elde edilmiลtir. Bu รงalฤฑลmanฤฑn bulgularฤฑ gรถstermiลtir ki; Covid-19 รถzellikle enfeksiyonun yaygฤฑn olduฤu yerlerde ortamdaki partikรผller tarafฤฑndan taลฤฑnabilir. Bununla birlikte, bunun virรผs enfeksiyonunun yayฤฑlmasฤฑ รผzerinde bir etkisi olup olmadฤฑฤฤฑ henรผz belirlenmemiลtir. รalฤฑลmamฤฑz atmosferdeki SARS-CoV-2 miktarฤฑyla ilgili nicel sonuรงlar bildiren ilk รงalฤฑลma olma รถzelliฤine sahiptir.
– Yatan hastalar iรงinde โ2 doz Sinovac + 1 doz BioNTechโ olanlarฤฑn sayฤฑsฤฑ 11 (Yรผzde 0.8)
– 3 doz Sinovac olanlarฤฑn sayฤฑsฤฑ 49 (Yรผzde 3.5)
– Yoฤun bakฤฑmda yatan hastalarฤฑn 281โi (Yรผzde 53.1) aลฤฑsฤฑz
– Yoฤun bakฤฑmda yatan hastalarฤฑn 497โsi (Yรผzde 94) aลฤฑsฤฑz veya 2 Sinovac veya yetersiz doz (tek doz) aลฤฑlฤฑ
– รift doz Sinovac veya 3 doz aลฤฑ olanlar (3. doz Sinovac veya BioNTech) daha yaลlฤฑ ve daha fazla eลlik eden hastalฤฑklarฤฑ var
– Aลฤฑsฤฑzlarฤฑn oranฤฑ 50 yaล altฤฑnda yรผzde 72.4 olduฤu gรถrรผlรผrken, bu oran 65 yaล รผstรผnde yรผzde 32.9โdu
– Kadฤฑn hastalar erkek hastalara gรถre daha yaลlฤฑ ve (61.1/58.4) ve daha fazla komorbid hastalฤฑฤa (1.25/1.16) sahip olsalar da yoฤun bakฤฑma yatฤฑลlarฤฑ erkeklere gรถre daha azdฤฑ (230/686, yรผzde 34 karลฤฑlฤฑk 299/715, yรผzde 42)
– Eลlik eden hastalฤฑk sayฤฑsฤฑ ve yaล ile yoฤun bakฤฑm yatฤฑล arasฤฑnda doฤrusal bir iliลki olduฤu tespit edildi
Dr. Nilรผfer Aykaรง araลtฤฑrmada Tรผrkiyeโde salgฤฑnฤฑn hemen her dรถneminde vaka sayฤฑsฤฑnฤฑn yรผksek olduฤu ฤฐstanbulโda, salgฤฑnฤฑn sฤฑnฤฑfsal dinamiฤini ortaya koymayฤฑ amaรงladฤฑklarฤฑnฤฑ belirtti.
Dr. Aykaรง, toplum genelinde yaลanan eลitsizliฤin bir yansฤฑmasฤฑ olarak insanlarฤฑn hastalฤฑklara yakalanmasฤฑ da eลitsizdir. Kiลiler arasฤฑndaki bu farklฤฑlฤฑฤฤฑn aฤฤฑrlฤฑklฤฑ nedeni sosyoekonomik eลitsizliktir. Dรผnya Saฤlฤฑk รrgรผtรผ tarafฤฑndan eลitsizliฤi oluลturan faktรถrler saฤlฤฑฤฤฑn sosyal belirleyicileri olarak tanฤฑmlanฤฑr ve toplumsal yapฤฑnฤฑn bir sonucu olduฤu iรงin kabul edilemez olarak deฤerlendirilir” dedi.
Covid-19’un hayatฤฑnฤฑ sรผrdรผrmek iรงin devamlฤฑ olarak รงalฤฑลmak zorunda kalan mavi yakalฤฑ iลรงileri daha fazla vurduฤunu ortaya koyan araลtฤฑrmanฤฑn detaylarฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan Dr. Aykaรง sรถzlerine ลรถyle devam etti:
“Araลtฤฑrma, il iรงi hareketliliฤin yoฤun olarak gรถzlendiฤi bรถlgelerin ise aฤฤฑrlฤฑkla mavi yakalฤฑ kesimin ikรขmet ettiฤi Avcฤฑlar, Bahรงelievler, Esenyurt ve Kรผรงรผkรงekmece olduฤu belirlendi. Anadolu yakasฤฑnda ise benzer biรงimde mavi yakalฤฑlarฤฑn aฤฤฑrlฤฑkla yerleลim bรถlgeleri olan Kurtkรถy, Pendik, Samandฤฑra, รmraniye ve Tuzlaโda hareketliliฤin olduฤu izlendi. ฤฐstanbulโda yaลanan Covid-19 gรถrรผlme sฤฑklฤฑฤฤฑnฤฑn 65 yaล รผstรผ nรผfusunun yoฤunluฤu ile aรงฤฑklanamayacaฤฤฑna, โEvde kalโ gibi kiลisel tercihler ile karantina uygulamasฤฑnฤฑn รถzellikle organize sanayi bรถlgelerindeki รงalฤฑลanlarฤฑ kapsamฤฑna almadฤฑฤฤฑna, yaลamlarฤฑnฤฑ devam ettirebilmek iรงin kayฤฑt dฤฑลฤฑ sektรถr de dahil olmak รผzere her gรผn รงalฤฑลmak zorunda kalan yoksullarฤฑn salgฤฑnฤฑn รถncelikli hedef grubunu oluลturduฤuna iลaret etmektedir. Covid-19 pandemisiyle baลa รงฤฑkmanฤฑn yolu vaka sayฤฑsฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑ ve salgฤฑnฤฑn pik yaptฤฑฤฤฑ dรถnemde acil ve temel ihtiyaรง dฤฑลฤฑndaki tรผm sektรถrlerin รงalฤฑลmasฤฑnฤฑ durdurup รงalฤฑลanlara hรผkรผmet tarafฤฑndan รผcret desteฤi vererek toplum saฤlฤฑฤฤฑ iรงin salgฤฑnฤฑ baskฤฑlamaktฤฑr. Araลtฤฑrmamฤฑz, ฤฐstanbulโdaki kฤฑsฤฑtlanmanฤฑn olduฤu dรถnemde bile mavi yakalฤฑlardaki var olan bu hareketliliฤin salgฤฑnฤฑ baskฤฑlama stratejisi deฤil sฤฑnฤฑfsal bir sรผrรผ baฤฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑ yaptฤฑฤฤฑ yรถnรผndedir.”
