Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre Merkez Bankasฤฑโnฤฑn faiz indirme hamlesinin ve Cumhurbaลkanฤฑย Recep Tayyip Erdoฤanโฤฑn bu politikayฤฑ destekleyen konuลmalarฤฑnฤฑn ardฤฑndan sฤฑรงrayan dรถviz kurlarฤฑnฤฑn en รงok etkilediฤi sektรถrlerden biri de yayฤฑncฤฑlฤฑk sektรถrรผ oldu. Bรผyรผk รถlรงรผde dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑ olan ve neredeyse tรผm รผretim girdileri dรถviz รผzerinden olan sektรถrde รผretim durma noktasฤฑna geldi.
Ticari faaliyetin yavaลlamasฤฑnda kaฤฤฑt maliyetlerindeki bรผyรผk artฤฑล ve matbaa, kaฤฤฑt tedarikรงileri gibi iลletmelerin peลin รงalฤฑลmaya baลlamasฤฑ etkili oldu.
Artฤฑลlardan doฤrudan etkileniyor.
Tรผrkiyeโde 1936โdan 2005โe kadar aralฤฑksฤฑz kรขฤฤฑt รผretiminin yapฤฑldฤฑฤฤฑ SEKA Kรขฤฤฑt Fabrikasฤฑโnฤฑn รถzelleลtirilmesinden sonra, yalnฤฑzca birinci hamur kitap kaฤฤฑdฤฑ รผretilebiliyor. Bu da pazarฤฑn ancak yรผzde 3โรผne denk geliyor. Tรผrkiye, kรขฤฤฑt ham maddesinin ara mamulรผ olan selรผlozda ise yรผzde 100 dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑ halde.ย Kaฤฤฑdฤฑn yanฤฑnda, matba, mรผrekkep, nakliye gibi kalemler de dรถvizdeki artฤฑลlardan doฤrudan etkileniyor.
“Kitap รผretmek รงok zorโ “
Konuyu sozcu.com.trโye deฤerlendiren Kฤฑrmฤฑzฤฑ Kedi Yayฤฑnevi sahibi Haluk Hepkon, yayฤฑncฤฑlฤฑk sektรถrรผndeki tรผm girdilerin dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑ olduฤunu ve fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn kurdaki yรผkseliล nedeniyle inanฤฑlmaz bir boyuta ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ. Tรผrkiye Yayฤฑncฤฑlar Birliฤi Baลkanฤฑ Kenan Kocatรผrk ise sektรถrรผn peลin รงalฤฑลmaya baลladฤฑฤฤฑnฤฑ ve bazฤฑ iลletmelerin รถdemeleri dรถvizle istediฤini belirterek, โBu รผretim koลullarฤฑ iรงerisinde kitap รผretmek รงok zorโ diye konuลtu.
Konu ile ilgili sozcu.com.trโye bilgi veren Kocatรผrk, โBizim sektรถrรผmรผz vadeli รงalฤฑลan bir sektรถr. Matbaadan daฤฤฑtฤฑma kadar herkes vade ile รงalฤฑลฤฑyor. ลuan herkes peลin รถdeme istiyor. Hatta onlar da รถdemelerin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ dรถvizle istiyor. Sektรถr bu belirsizliฤin ne kadar sรผreceฤini bilmediฤi iรงin var olan รผretim programlarฤฑnฤฑ durdurmak zorunda kaldฤฑโ dedi.
Birinci hamurda yรผzde 60 artฤฑล var
Sektรถrdeki maliyet artฤฑลlarฤฑ hakkฤฑnda bilgi veren Kocatรผrk, โSene baลฤฑndan bu yana kitap kaฤฤฑdฤฑnda yรผzde 35, kuลe kaฤฤฑda yรผzde 80, birinci hamurda yรผzde 60 artฤฑล var. Bunlarฤฑn รผzerine kur artฤฑลฤฑnฤฑ eklersek maliyetlerde neredeyse yรผzde 150โlere varan artฤฑล var. Yurtdฤฑลฤฑ telifleri de รงok farklฤฑ bir noktaya gitti. Bu รผretim koลullarฤฑ iรงerisinde kitap รผretmek รงok zorโ dedi.
Fiyat gรผncellemelerinin de durduฤunu aktaran Kocatรผrk, ลรถyle konuลtu:
โฤฐnsanlar yรผzde kaรง zam yapacaฤฤฑnฤฑ bilemiyor. Fiyat gรถzden geรงirmeleri de tamamen durdu. Okurla baฤฤฑmฤฑz gรผรงlรผ olmasa รผrรผn satmayฤฑ durdurma noktasฤฑna gideceฤiz.ย Kitaplarฤฑn ne kadar zamlanacaฤฤฑ meselesi henรผz belli deฤil. รรผnkรผ bu kurun nerede duracaฤฤฑ da belirsiz. Bir istikrar olana kadar tรผm bunlar da duracak.โ
Kฤฑrmฤฑzฤฑ Kedi yayฤฑnlarฤฑnฤฑn sahibi Haluk Hepkon da, kapak kaฤฤฑdฤฑ fiyatlarฤฑnฤฑn sene baลฤฑndan bu yana iki kat arttฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ. Hepkon, Tรผrkiyeโye gelen kaฤฤฑt miktarฤฑnda pandemi nedeniyle bir azalma olduฤunu ve kaฤฤฑt รผreticilerinin ambalaj kaฤฤฑdฤฑ รผretimine yoฤunlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Bu nedenle fiyatฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Hepkon, bu fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn รผstรผne dรถvizdeki artฤฑล da eklenince yayฤฑncฤฑlar iรงin inanฤฑlmaz rakamlar ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ sรถzlerine ekledi.ย
Hepkon, โBunun okura yansฤฑmamasฤฑ mรผmkรผn deฤil. Bir sรผre sonra fiyatlar iki-รผรง katฤฑna รงฤฑkacak. Sonra okur kitap alamadฤฑฤฤฑ iรงin yayฤฑncฤฑ ve kitapรงฤฑlar da kitap satamayacak. Herkes aรงฤฑsฤฑndan bir felaket bekleniyorโ dedi.
Kriz aลฤฑlamadฤฑ
Dรผnkรผ kur krizinden sonra sonra bazฤฑ firmalarฤฑn bazฤฑ satฤฑลlarฤฑ durdurduฤunu aktaran Hepkon, โHerkes bu krizin bir ลekilde aลฤฑlmasฤฑnฤฑ umuyordu ama olmadฤฑ. Yayฤฑncฤฑlฤฑkta insan emeฤi dฤฑลฤฑndaki bรผtรผn giderler dรถviz รผzerinden. Matbaa, matbaa mรผrekkebi, taลฤฑmada kullanฤฑlan benzinโฆ Hepsi katlanฤฑyorโ diye konuลtu.
Tรผrkiyeโde kaฤฤฑt รผretimi olmamasฤฑnฤฑn bรผyรผk bir utanรง olduฤunu belirten Hepkon, โSEKA รถzelleลtirildiฤinden bu yana kaฤฤฑtta dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑyฤฑz. รncelikle yapฤฑlmasฤฑ gereken Tรผrkiyeโde bir kaฤฤฑt fabrikasฤฑnฤฑn kurulmasฤฑ. Tรผrkiyeโdeki kรผltรผr piyasasฤฑnฤฑ, basฤฑnฤฑ destekleyecek kaฤฤฑdฤฑ Tรผrkiyeโnin kendi รผretip dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑlฤฑktan kurtulmasฤฑ gerek. Kรผltรผr piyasasฤฑ dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑ olursa sonu felaket olurโ dedi.
Sektรถrde faaliyet yรผrรผten bazฤฑ yayฤฑnevleri ise bir sรผreliฤine kitap basmaya ara verdiฤini aรงฤฑkladฤฑ. Aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak sosyal bilimlerle ilgili kitaplar basan Heretik Yayฤฑncฤฑlฤฑk, sosyal medya hesabฤฑndan basฤฑm faaliyetine ara verdiฤini duyurdu.ย
Kรขฤฤฑt maliyetlerinde olaฤanรผstรผ artฤฑล
Yayฤฑnevinden yapฤฑlan aรงฤฑklamada, โKur artฤฑลฤฑ, kรขฤฤฑt maliyetlerindeki olaฤanรผstรผ artฤฑล, รผretim sรผrecindeki bรผtรผn aลamalarฤฑn peลin olarak iลlemeye baลlamasฤฑ, kapak kรขฤฤฑdฤฑnฤฑn olmamasฤฑ nedenleriyle โOkuryazarlฤฑฤฤฑn Kullanฤฑmlarฤฑโ kitabฤฑmฤฑzฤฑ ve baskฤฑsฤฑ biten kitaplarฤฑmฤฑzฤฑ yayฤฑmlayamayacaฤฤฑz. Okurlarฤฑmฤฑzdan รถzรผr dilerizโ ifadeleri kullanฤฑldฤฑ.
Agora Kitaplฤฑฤฤฑโnฤฑn editรถrรผ Osman Akฤฑnhay ise sosyal medya hesabฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ paylaลฤฑmda, โBasฤฑmฤฑ elzem kitaplar dฤฑลฤฑnda รผretimi durdurmaktan baลka รงare yok halihazฤฑrda. Sanฤฑrฤฑm birรงok yayฤฑnevinde durum aynฤฑdฤฑrโ dedi.
