Döviz kurlarındaki artış hangi şirketleri etkileyecek

Yılın ilk çeyreğinde döviz kurlarında yaşanan artış halka açık ve payları Borsa İstanbul’da işlem gören hangi şirketlerin bilançolarını olumlu hangi şirketlerin bilançolarını olumsuz etkileyecek

Konu ile ilgili olarak Ziraat Yatırım Menkul Değerler tarafından hazırlanan rapor şöyle:

“2019 yılının ilk çeyrek bilanço dönemini kapatırken, bilançolarda kullanılacak değerleme kurları da belli oldu. Buna göre yılın ilk çeyreğinde TL’ye göre Dolar, Euro ve Japon Yeni sırasıyla yüzde 7,0, yüzde 4,8 ve yüzde 6,6 oranlarında değer kazanmıştır. Dolayısıyla döviz açık pozisyonları olan şirketler bu durumdan bir miktar olumsuz etkilenmesi beklenmektedir.

2018 yılının 4. çeyreğinde, Dolar, Euro ve Japon Yeni, TL’ye göre, sırasıyla yüzde 12,2, yüzde 13,3 ve yüzde 9,8 değer kaybetmişti. Dolayısıyla bir önceki çeyrekte kurlarda yaşanan sert düşüşün ilk çeyrekte yerini tekrar toparlanmaya bırakması, döviz açık pozisyonu bulunan şirketlere olumsuz etki yapması beklenmektedir. Ancak, kurlardaki yükselişin görece daha az olması söz konusu olumsuz tabloyu sınırlamaktadır.

Ayrıca, ana karşılaştırma dönemi olan 2019 yılının 1. çeyreğinde ise TL bu üç para birimi karşısında yine değer kaybı yaşamıştı. TL’nin bir önceki yılın aynı dönemine göre Dolar’a karşı olan değer kaybı, Avro ve Japon Yeni’ne karşı olan değer kaybına göre daha az gerçekleşmişti.

Bu sebeple geçen senenin aynı çeyreğine kıyasla, Dolara nazaran Euro ve Yen açık pozisyonu olan şirketlerin bir miktar daha az olumsuz etkilenmesi beklenmektedir. Geçen yılın ilk çeyreğinde Dolar, Euro ve Japon Yeni, TL’ye göre, sırasıyla yüzde 4,7, yüzde 7,8 ve yüzde 11,0 değer kazanmıştı.

Dosyada (Kur Etkisi_1Ç2019) Aralık 2018 sonunda net yabancı para pozisyonu yüksek olan şirketlerin (Mart 2019 sonu itibariyle döviz pozisyonlarını aynı korudukları varsayımıyla) 2019 yılının 1. çeyreğinde kur değişimlerinden nasıl etkileneceklerinin tablosu verilmiştir. Bankalar, yabancı para net pozisyonlarını bilanço dışı nazım hesaplarda türev ürünler kullanarak dengelediği için listeye dahil edilmemiştir. Buna göre:

Döviz Açık Pozisyonu Yüksek Olanlar 

Türk Telekom (TTKOM) 890 milyon TL, Ak Enerji (AKENR) 280 milyon TL, 
Torunlar GYO (TRGYO) 219 milyon TL, İzmir Demir Çelik (IZMDC) 161 milyon TL, 
Kardemir D (KRDMD) 147 milyon TL ve 
Anadolu Efes (AEFES) 137 milyon TL 
kur farkı gideri yazarak döviz kurlarındaki yükselişten olumsuz etkilenecek şirketler olarak ön plana çıkmaktadır.  

THY en yüksek açık pozisyona sahip şirketken, dolar cinsinden bilanço tutması ve açık pozisyonunun Japon Yeni ve TL cinsinden olması nedeniyle kur farkı giderinin 240 milyon TL olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. 

Zorlu Enerji’nin 7.366 milyon TL’lik yüksek döviz açık pozisyonuna karşın etkinin bir bölümünün özkaynaklar altında gösterilmesi ve korunma sebebiyle açık pozisyonun olumsuz etkisi 140 milyon TL ile sınırlı olabilir. 

Migros için yüksek döviz açık pozisyonuna karşın, Euro cinsi açık pozisyon ve korunmaya bağlı olarak olumsuz etki 105 milyon TL olarak hesaplanmıştır. 

Finansallarını dolar cinsinden tutan Ereğli Demir Çelik (EREGL) açık pozisyonlarının TL ve EUR cinsinden olması nedeniyle 105 milyon TL kur farkı geliri yazacağı hesaplanmaktadır. 

TOFAŞ’ın (TOASO) döviz pozisyonu Grup’un Euro cinsinden uzun vadeli kredileri üzerindeki kur dalgalanmalarına ilişkin kur riski Fiat ve PSA tarafından üstlenilmiştir. Dolayısıyla, 2.342 milyon TL’lik döviz açık pozisyonuna rağmen kur artışının önemli bir etkisi olmayacağı hesaplanmaktadır.

Döviz Pozisyon Fazlası Olanlar  

Döviz pozisyon fazlası en yüksek olan şirketlerin başında 
Doğan Holding (DOHOL), 
Sabancı Holding (SAHOL), 
Şişe Cam (SISE) ve 
Soda Sanayii (SODA) geldiği gözlenmektedir. 
Söz konusu şirketlerin sırasıyla 288 milyon TL, 44 milyon TL, 150 milyon TL ve 120 milyon TL kur farkı geliri kaydetmesi beklenmektedir 

Sabancı Holding yüksek döviz fazlası bulunmakla birlikte, holding payına düşen kısmın oldukça sınırlı kalacağı hesaplanmıştır. 

Enka İnşaat (ENKAI) ve İskenderun Demir Çelik (ISDMR) döviz fazla pozisyonu en yüksek şirketler arasında yer almakla birlikte dolar cinsinden bilanço tutması nedeniyle kurlardaki hareketlerden sınırlı etkilenmektedir. (İçeriği belli olmayan para birimlerine bağlı olarak etki artabilir veya azalabilir) 

Son olarak döviz fazlası bulunan 
Aselsan (ASELS), 
Koza Grubu (Koza 
Anadolu (KOZAA), 
Koza Altın  (KOZAL), 
İpek Enerji (IPEKE) hisseleri, 
Tekfen Holding (TKFEN) ve 
Alarko GYO’nun  (ALGYO) 
kur farkı geliri kaydetmesi beklenmektedir. “

Murat Ali Oral

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli kurumlara bağlı olarak emtia ve özellikle altın piyasalarında trader ve danışmanlık yaptı. Medya sektöründe (Matriks, BloombergHT vb) uzun yıllar çeşitli pozisyonlarda çalıştı.